Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
15r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

uit. te in meſticiam. qꝫ pro. luctum ego ph̓ia credo tuBoeti vidiſti aliꝗd nouū. qꝫ pro inuſitatū .i. inconſuetūſuꝑ. contingere. circa te tu. Boeti putas .i. eſtimas. ip̄amſortunā mutatam .i. peruerſam a ſua natura. erga .i. circa te. erras .i. falſe eſtimas. qꝛ hi ſemper ſunt eius mores.iſta ē natura eius nunc ſit aduerſa nunc proſpera ipſafortuna ſeruauit circa te potius ꝓpriam conſtantiam inipſa ſui mutabilitate qꝛ mutatio fortune eſt ſua conſtantiatalis enim erat .ſ. mutabilis. cum tibi blandiebatur .i. adulabatur. cum tibi alluderet illecebris .i. delectationibꝰ falſe felicitatis .i. ꝓſperitatis tu deprehēdiſti .i. cognouiſti.ambiguos vultus .i. dubias facies ceci numinis .i. cecedee fortūe. .ſ. fortūaadhuc velat .i. occultat. feſe .i. ſeipſaalijs ſuꝑ. hominibus tamen applaudendo eis proſperitate. ipſa tibi tota innotuit .i. manifeſta eſt. prorſus .i. oīo .ſ.ꝓſperitate aduerſitate. Nota illecebra. bre. eſt delectatio carnalis illicita hominem alliciens. lꝫ inueniaturquacūqꝫ alia delectatione. Nota ſicut beſtia vel auicula vel piſcis delectationis ſpe decipitur ſic homo delectatione ꝓſperitatis fortune fallaciter irretitur. Unde Sene.8. cpl̓a Clamo vitate quecūqꝫ caſus tribuit ad omnetuitu bonū ſuſpicioſi pauidiqꝫ ſubſiſtite. Naꝫ fera ꝑiſcis ſepe aliquo oblectante decipit̉. Nota delectatiōesfortune ſunt falſe. ẜm bea. Aug. Proſpera huiusdi aſperitatem hn̄t veram. iocunditatē falſam. certum dolorem. incertam voluptatem. Nota ph̓ia appellat fortunam cecū numē. Hugui. dicit numie̓ ē virtus dei velipſe deꝰ vel dei ptās vel maieſtas. Hic autem accipit̉ prodea. qꝛ antiꝗ fortunā colebant pro dea. Nota fortu dicit eſſe cecam. dicit Tullius in lib. de amicitia. fortuna vt medicus ignarus multos excecauit. non ipſa ceca ſit. ſed eos cecos plerūqꝫ efficit quos cōplexa ē. Nota fortuna antiquitus depingebat̉ duplici fronte. calua capillata per caluam deſignando aduerſitatem. per capillatam proſperitatem ergo dicit ph̓ia deprehendiſti ambiguos vultus fortune. Si probas: vtere moribus ne queraris. Sifidiam perhorreſcis: ſperne atqꝫ abiice pernitioſaludentem. Nam que nunc meroris tibi cauſatanti eſt: hec eadeꝫ tranquillitatis eſſe debuiſſet.Reliquit enim te: quā non relicturam nemo vnꝙͣ poterit eſſe ſecurus.¶Si probas vtere moribus. Hic ponit ſecundam rōnemque talis eſt. de illius amiſſione non eſt dolendū quod eſtpernicioſum. quo habito homo nūqͣꝫ eſt ſecurus. fortuna eſt huiuſmodi vt tangit in littera. ergo ⁊c. Dicit ergo. ſiprobas .i. approbas fortunā. vtere moribus eius ne queraris .i. cōqueraris ſi ꝑhorreſcis .i. ꝑtimeſcis. perfidiā eiꝰſperne. atqꝫ abiice fortunā ludentē .i. ludendo inferentem.tibi pernicioſa .i. dānoſa. fortuna que nunc eſt tibitati meroris per ſui abſentiā. hec debuit tibi tranꝗllitatis .i. ſecuritatis per ſui preſentiā ſed non fuit. enim proquia fortuna reliquit te. quā non relicturā nemo vnqͣꝫ poterit eſſe ſecurus. Nota circa hoc dicit pernicioſa ludentem dicit Sen̄. Ludit fortuna cum ſuis moribusdedit aufert. que abſtulit reddit. nec vnqͣꝫ tutius eſt illāexperiri qͣꝫ cum locum iniurie non habet. Nota ſecuritas maxime hominem delectat ꝓpter quod eſt appettenda. Unde Seneca. 6. epl̓a. Nec me res vlla delectabit licꝫſit eximia ſalutaris qͣꝫ mihi vni ſecurus ſum. Nota ꝓſperitas fortune non reddit hominem ſecurum. qꝛdicit Sen̄. Munera fortune amica ne putetis: inſidie ſūt:quiſqꝫ veſtrum tutam vitam agere volet: qͣꝫ plurimū pōtforiune beneficia deuitet. in quibꝰ miſerrimi fallunt̉. habere putamus honores. in precipitia curſus iſte deducitnota Seneca in de remediis fortuitorum. Exonerauit tefortua ſi intelligis: tutiore loco poſuit: dānū putas remealu ē: clamas oꝑibus expoliatus es tuo vitio iſta tibi

iactura tam grauis eſt: non tam moleſte ferres ſi tanqͣꝫditurus habuiſſes. An v̓o tu precioſam eſtimas abituram felicitatē chara tibi eſt fortuna preſens: nec manendi fida. cum diſceſſerit allatura merorem. An v̓o tu precioſam eſtimas. Hic ph̓ia ponit tertiā rōnēque talis eſt. Illud non eſt putandum precioſum charuꝫqd̓ non eſt manſurum ſuo receſſu eſt afflicturum. ſed fortuna eſt hmōi. ergo non eſt reputanda precioſa chara. ꝯn̄s non dolendum de eius amiſſione nec gaudenduꝫeius poſſeſſione. Un̄ dicit in lr̄a v̓o pro ſed. an tu eſtimasfelicitatem abituram .i. receſſuram ſuꝑ. eſſe precioſaꝫ fortuna pn̄s eſt chara tibi nec eſt fida manendi. cum diſceſſerit eſt allatura .i. adductura merorem. q. d. non dꝫ eſtimari precioſa. Nota appellat fortunam felicitatem:qꝛ ẜm Ariſt. Fortuna vel eſt felicitas vel eſt proxima felicitati. Unde in lib. de bo. for. dicit Ariſt. non contingitfelicem ſine rebꝰ exterioribus quaꝝ fortuna eſt dn̄a: hoceſt intelligendum de felicitate pollitica non ſpeculatiuaque conſiſtit in actu ſapīe. Nota fortuna diſcedens inducit merorem. qꝛ dicit Sen̄. in lib. de tranquillitate animi. Letiores reliquit quos fortuna nūqͣꝫ reſpexit qͣꝫ quosdeſeruit. Et Boetius poſtea dicit īfeliciſſimū genus infortunii eſt felicem fuiſſe. Qd̓ ſi nec ex arbitrio retineri pōt calamitoſosfugiens facit. Quid eſt aliud fugax: ꝙͣ future qd̓dam calamitatis indicium. Neqꝫ enim quod ante oculos ſitum: ſufficit intueri. Uerum exitꝰ prudentia metitur: eademqꝫ in alterutro mutabilitas nec formidandas fortune minas nec exoptādas facit eſſe blanditias. Qd̓ ſi nec ex arbitrio retineri. Hic ponit quartā rationeꝫque talis eſt. Illud qd̓ eſt indicium future miſerie nec eſtcharum nec precioſum nec per ꝯn̄s de ipſo dolendū: fortuna eſt hmōi ſicut tangit in littera. vn̄ dicit fortuna ſi necpōt retineri .i. haberi. ex arbitrio .i. ẜm volūtatē. ipſa fugiens ideſt recedens facit calamitoſos .i. miſcros. ꝗd alid̓eſt ſuꝑ. fortuna fugax qͣꝫ quoddam indicium .i. ſignum future calamitatis .i. miſerie. enim pro qꝛ neqꝫ ſufficit intueri .i. inſpicere illud qd̓ ſitū .i. poſitū. ante oculos .i. qd̓ eſtpn̄s: veꝝ pro ſed prudentia .i. homo prudēs. metitur .i.ſurat. exitus ideſt fines reꝝ.qꝫ pro. eadem mutabilitas..i. īſtabilitas in alterutro .i. ī aduerſitate ꝓſperitate. necfacit minas .i. inſidias. fortune eſſe formidandas .i. timendas. nec ſuꝑ. facit blanditias eſſe exoptandas .i. deſiderādas. Nota calamitas eſt miſeria cum aliquis nihil hꝫnec in re nec in ſꝑe. eſt dicta a calamo qui eſt vacuꝰ inanis. Nota non ſufficit intueri ſolum pn̄tia ſed etiamfutura: qꝛ lꝫ qn̄qꝫ prima ſalua fiant iudicia vltima tn̄ alterius ſaporis inꝗnamēta permanebūt. hec in fine de diſciplina ſcholariū. Et tullius. 2. rheto. dicit. Errant qui inproſperis oēs impetꝰ fortune putant effugiſſe: ſapientercogitant qui in temporibus ꝓſperis cauſas aduerſas reformidant. Seneca in de quattuor virtutibus cardinalibus dicit. Si prudens es animus tuus tribus temporibꝰdiſpenſet̉. pn̄tia ordina futura ꝓuide. preterita recordare. Nam qui nihil de preterito cogitat perdit vitam. Quinihil de futuro premeditat̉ per oīa incautus incedit. ponean̄ aīum tuum mala futura bona vt iſta poſſis ſuſtinere illa moderari. Ganfredus ī poetria Exempla ſyreneshabe docearis in illis. Sub meliori ſtatu ſemper peioracaucto. Nulla fides rerum ſequitur poſt mella venenumEt claudit nox atra diem nebule qꝫ ſecretum. Poſtremo equo animo toleres oportet: quicquid intra fortune aream geritur: cum ſemel iugo eius colla ſubmiſeris. Quod ſi manendi