Liber

ſiquidem pro certo. deus eſt vnde mala ſupple proueniū:v̓o ꝓ ſed. vnde. ideſt a quo bōa ſi deus nō eſt. q. di. ex quoiniuſte a malis accuſatus ſum propter hoc nō in tantū ſuꝫoppreſſus dolore ꝙ conquerar malos machinari malabonis: ſed admiror ꝙ illi quī mala cōcipiūt cōtra bonospoſſunt producere ad effectū. nam velle malū eſt forte exnoſtro defectu. ſed ꝙ malus poſſit ꝑficere malum contrabonos deo hoc inſpiciente eſt ſimile monſtro. Unde quidam philoſophus. Non iniuſte queſiuit. Si deus eſt vnde proueniūt mala. et ſi deus nō eſt vnde ꝓueniūt bona.¶ Nota ex quarto huius duo requiruntur ad aliqueꝫ effectum producendum. ſcilꝫ voluntas ⁊ poteſtas. Requirit̉voluntas quia nullus aggreditur quod non vult. Requiritur poteſtas qꝛ ſine poteſtate voluntas fruſtrat̉. ꝙ autēmali habent voluntatē offendendi bonos nō eſt mirandūſed ꝙ habent poteſtatem producendi ad effectum ſuamvoluntateꝫ deo reſpiciente eſt ſimile monſtro. ¶ Nota fimile monſtro eſt quod contingit preter intentionem nature. Sicut ergo monſtra fiunt preter intentionem natureſic videbatur boetio ꝙ mala preterordinem diuine prudentie contingerent. quod non videtur rōnale. cum deusſit ſumme bonus ꝙ aliquo modo ſit cauſa mali. fieri ergo mala in mundo deo inſpiciente videtur ſimile mōſtro¶ Nota ꝙ deus non eſt cauſa effectiua mali. cum ſit ſūmebonus. lꝫ ſit cauſa mali permiſſiua. quia ꝑmittit fieri malum. ⁊ ſic exponit̉ auctoritas prophetie. Ego dn̄s faciensomnia hec faciēs bonū ⁊ creans malū. ſuꝑ. ꝑmiſſiue. Aliter dicit̉ duplex eſt malū ſcꝫ pene ⁊ malū culpe deꝰ ē cauſa mali pene quod punit. ſed nō eſt cauſa mali culpe. quiahic eſt qui peccatū non fecit.¶ Sed ſi phas fuerit nepharios homīes qui bonorum omnium totiuſqꝫ ſenatus ſanguinem petunt: nos etiam quos ꝓpugnare bonis ſenatuiqꝫviderant ꝑditū ire voluiſſe. Sed nū idem de patribus quoqꝫ merebamur: Meminiſti ut opinor quoniā me dicturū ꝗd facturū ue preſens ipſa ſemper dirigebas. Meminiſti inquam verone cum rex auidus cōmunis exitii maieſtatis crimen in albinū delatū ad cunctū ſenatꝰ ordinemtrāſferre moliretur: vniuerſi innocentiā ſenatusquanta mei periculi ſecuritate defenderiꝫ. Scisme hec ⁊ uera proferre: ⁊ in nulla vnꝙͣ mei laude iactaſſe. Minuit enī quodāmodo ſe probantis cōſcientie ſecretū. quotiēs oſtentādo quis factum recipit fame precium. Sed innocentiā noſtram quis exceperit euentus vides. Pro verevirtutis p̄miis falſi ſceleris penas ſubimꝰ.¶ Sed ſi phas fue. Hic Boetius inuehit̉ contra ſenatumqui conſenſit in ſuam cōdēnationem tangendo ſuā beniuolentiam quā habuit ad eos ⁊ dicit. Si phas fue. ideſt ponamus phas eſſe nepha. homines ideſt malos hominesconſulatus qui omniū bonorum ⁊ totius ſenatus. ideſt romane ciuitatiſ. petūt. id eſt deſiderant. ſanguinē. ideſt morteꝫ: nos etiaꝫ voluiſſe ire perditū. id eſt ad perdendū. quoſviderant ꝓpugnare bonis hominibus. qͣꝫ pro ⁊ ſenatui.Sꝫ nū ideſt nunꝗd. nos idē. ſcilꝫ perdere merebamur deꝑatribus ideſt de ſenatoribus quaſi di. nō. ſed o philoſophia meminiſti vt oꝑinor quoniam me dicturū .i. volentēdicere. quid. id eſt aliquid ve ꝓ vel. facturuꝫ ipſa ſemꝑ preſens ſuꝑ. exiſtens dirigebas. ideſt regebas. ergo nec verbis nec factis offēdi ſenatū. meminiſti inquā philoſophiaverone. ideſt apud veronā ciuitatem. cum rex theodoricus auidus exiſtens communis exitii. ideſt tormenti ſenatorum cum crimen leſe maieſtatis delatum in albi-

num ipſe rex moliretur. ideſt laboraret. tranſferre illud crimen ad totum ſenatum. quanta ſecuritate ideſt tutela. mei ꝑiculi defenderim. ideſt liberaueri innocentiamvniuerſi ſenatus. ideſt totius ꝯſulatus. O philoſophiatu ſcis me proferre. ideſt loqui. vera ⁊ nunqͣꝫ me iaciaſſein vlla mei laude. enī pro. qꝛ minuit quodāmodo ſecretuconſcientie. probātis. ideſt laudantis ſe. quotiēs quis oſtētando ideſt manifeſtando factum recipit precium fameideſt mercedeꝫ laudis ab hominibꝰ. Sea tu. p. vides quiſeuētus exceperit. ideſt liberauit. noſtrā innocentiam. nosſubimus. ideſt ſuſtinemus. penas falſi ſceleris. ideſt faſe nobis impoſiti pro premiis vere virtutis. ¶ Nota ẜmſene. dolor duplicatur cuꝫ ab eo a quo bonuꝫ merueramalum venit. cum igitur Boetius omnem beniuolentiaꝫexhibuerit ſenatoribus grauius doluit de ſua offenſione¶ Nota in ciuitate verona cum Albinus eſſet accuſatus d̓graui crimine ita vt diceret̉ reus leſe maieſtatis. illud crimen rex theodoricusⁱ voluit tranſferre ad totum ſenatuꝫ⁊ ipſum damnare. Sed boetius exponens ſe periculis ſnatum liberauit. ¶ Item nota ꝙ ſecretuꝫ conſcientie eſtvirtus que minuit̉ cum aliquis virtuoſe operat̉ iactandſe ut conſequat̉ famā et laudē populi. Unde ſene. conſciertiam potiꝰ qͣꝫ famā attende. Et dicit. macro. Sapiēs gͦriam ſuaꝫ ī conſcientia ponit ſtultus autem in laude hr̄na Un̄ dicit Iſid̓. qui aliquod donū a deo largitū ī laudeſuam cōuertit proculdubio virtutē in viciū tranſire facit.¶ Et cuius vnꝙͣ facinoris manifeſta cōfeſſio itaiudices habuit in ſeueritate concordes: vt nonaliquos vel ipſe ingenit error humani: vel fortūconditio cunctis mortalibus incerta ſubmitteret. ſi inflammare ſacras edeſ voluiſſem. ſi ſacerdotes impio iugulare gladio. ſi bonis omnibusnecem ſtruxiſſe diceremur: preſentem tamē ſertentia confeſſum ⁊ cōuictum me puniſſet Nuncvero quingētis fere paſſuū milibus ꝓcul moti atqꝫ indefenſi ob ſtudiū ꝓpenſius in ſenatū mortiproſcriptioniqꝫ dānamur. O meritos de ſimilicrimine neminē poſſe conuinci. Cuius dignitatēreatus ipſi etiā qui detulere viderūt.¶ Et cuius vnqͣꝫ facinoris. Hic boetius oſtendit ſe ꝑturbatū ex iudicū ſeueritate ⁊ inflexibilitate dicens. Cuiꝰ vnq̄facinoris .i. peccati manifeſta confeſſio .i. cuiꝰ vnqͣꝫ hominis peccatū manifeſtū habuit iudices ita cōcordes ī ſeuritate. ut nō aliquoſ eoꝝ vel ip̄e error humani ingenii ſumitteret .i. flecteret ad miſericordiā vel conditio fortune .i.euetus fortuitus exiſtens incerta cūctis mortalibꝰ ſupplehominibꝰ ſubmitterꝫ aliquoſ eoꝝ. Si diceremur voluiſſeinflāmare. ideſt incēdere. ſacras edes. ideſt eccleſias. et finos diceremur ſtruxiſſe. id eſt ꝓcuraſſe nece̓. id eſt mortēbonis omnibus. ⁊ ſi diceremur iugulare. id eſt pūire ſacerdotes imꝑio gladio. tamē pro. ſed ſentētia. ideſt iudiciumdamnaſſet me pn̄tem conuictuꝫ confeſſuꝫ crimine. ſꝫ nosprocul moti. id eſt abn̄tes quingentis milibus paſſuū ⁊ indefenſi ob propēſius ſtudiū. id eſt propter ſtudium intēſiꝰnos damnamur. id eſt adiudicamur in ſenatū morti. qꝫ ꝓ⁊ proſcriptioni. Et tūc exclamat dicēs. O meritos ideſt d̓gnos vel beatos. iudicio neminē poſſe cōuici de ſimili crimine ſicut nec ego iuſte cōuictus ſum. cuiꝰ reatꝰ .i. crimisdignitatē. ideſt innocentiam. ipſi ēt viderūt. id eſt cognouerunt. qui detulere. id eſt accuſauerūt me. ¶ Nota ꝙ iudices quādoqꝫ mouent̉ ad miſericordiaꝫ duplici de cā. primo mō propter errorē humani ingenii. quia humanū ingeniū ſepe fallit̉ in iudicio. quia ignorat vtrū aliqn̄ iuſtede re ſentiat vel non ⁊ timens deum ne iudicet moueturad miſericordiā parcēdo reo. Secūdo iudicesⁱ mouent̉ admiſericordiam ꝑꝑ euentū fortune. qui incertꝰ eſt hominibus quod