Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
8r
Einzelbild herunterladen
 

Liber

miniſtrationis optaui: tu mihi qui te ſapientiuꝫmentibus inſeruit deus conſcii eſtis. nullum mead magiſtratum niſi cōe bonoruꝫ omniū ſtudiūdetuliſſe. Inde cum improbis graues inexorabileſqꝫ diſcordie fuere: qd̓ cōſcientie libertas habet pro tuendo iure ſpreta potentum ſemꝑ fuitoffenſio. Quotiēs ego Conigaſtū ī ībecillis cuiuſqꝫ fortunas impetum facientē obuius excepi. Atqui tu hanc ſententiaꝫ. Hic Boetius rn̄det obiectioni. poſſet eniꝫ ph̓ia ſibi obicere dicendo quale premiuꝫhuiſti reportare tu non ſtuduiſti ꝑꝑ cōe bonū ſꝫ ꝑꝑ vanam gl̓iaꝫ ꝑꝑ ꝓpriam vtilitateꝫ: cui obiectioni rn̄detBoetius. d. O ph̓ia tu ſanxiſti .i. cōfirmaſti hanc ſentētiāore Platōnis: beatas reſpublicas fore ſi eas ſapiētes regerent. vel ſi rectores eaꝝ contigiſſet ſtudere ſapīe: cōfirmaſti ore eiuſdem Platonis neceſſariū eſſe reipublicea ſapientibus regerent̉: ne gubernacula .i. regiminamiſſa improbis. qꝫ. id eſt flagitioſis ciuibus vrbiū inferni peſtem: ac .i. etiam ꝑniciem .i. dānum bonis hoībuſ.itur ego ſecutus hanc auctoritatē .i. ſnīam: quod ego dieram a te ph̓ia inter ſecreta ocia: ego optaui .i. curaui.tranſferre .i. deducere. in actum .i. in opus. publice adminiſtrationis .i. cōmunis vtilitatis. tu ph̓ia deꝰ inſeruit .i. īfudit te mentibus ſapientium eſtis mihi conſcil. i.ſtes: nullū ſtudiū me detuliſſe ad magiſtratū niſi cōe ſtuum bonoꝝ. quaſi diceret nihil mouit me ad magiſtragerenduꝫ niſi cōis vtilitas. inde .i. ꝑꝑ hoc. erant mihiues .i. difficiles. qꝫ .i.. inexorabiles .i. inexplicabilescordie improbis ſemper fuit mihi ſpreta offenſioentum pro iuendo iure .i. pro iuſtitia defendenda. qd̓libertas conſcientie .i. libera conſcientia .ſ. nullum timepro tuendo iure. Nota ẜm Platōnem. beata eſt reſplica cuius dn̄s ph̓us eſt: vhe genti cuius dn̄s ꝑuereſt ratiōabiliter. qꝛ ph̓ia: ſapientia vitā diſponit: actiones regit: agenda omittenda demonſtrat. Un̄ Seneca.1s. epl̓a dic̄. ſi vis oīa tibi ſb̓iicer̄ ſubiice te rōni. ml̓tos .n.eris ſi te rexerit. Et Ariſtoteles in ꝓhemio methaiſice. Sapientis eſt regere ordinare: ex quibus pꝫgimen reipublice ſpectat ad ſapientes: pro tanto dicit.Tulliuſ in principio ſue rhetorice: ad rempublicam plurima ꝑtinent cōmoda: ſi moderatrix regulatris oīum rerum preſto eſt ſapientia. Nota ſtudioſi ſapīe dicunt̉li qui iam ſtudiū adepti ſunt ſapīam. Illi aūt dicūturſtudere ſapīe qui adhuc ſtudēdo acquirunt ſapīaꝫ. Nota Boetius ſtudium vocat ſecretū ociū: qꝛ in ſtudio hoo ociatur ab exteriori occuꝑatione: de quo ocio ſiue ꝗeloquit̉ Seneca. 57. epl̓a dicens. Nulla placida ē quiesniſi quā cōponit: illa vera eſt tranquillitas in mēsbona explicatur. Nota deus īmittit ſapīam mentibus ſapientū: hoc ſcribit̉ in prologo de regimine prīcipūdeus eſt qui diuitias ſue ſapīe influit in animas ſapientū Nota libertas ꝯſcīe habꝫ nullum metuere: qꝛ dicit.Hacrobius: hoc hꝫ libera ꝯſcīa propriuꝫ quod ſi ꝗs poſfideat nullū potentē metuat. Itē Seneca li. 4. Sapiensex libero arbitrio nihil timet imbecillitatē hoīs: qꝛ ſecuritate dei hꝫ. Et Seneca de quattuor virrutibus cardinalibus dicit: vt iuſtus ſis non ſufficit innocens ſis: ſed vtinnocentes ab iniuria ſerues. Et idem Iuſtitia eſt vinculum diuine humane ſocietatis. Quotiens Triguillam regie prepoſitum domus ab incepta perpetrataqꝫ iam prorſus iniu̓ria deieci. Quotiēs miſeros quos infinitis calūnlis impunita barbarorum ſemper auaricia vetabat: obiecta ꝑiculis auctoritate protexi. me a iure ad iniuriā uſꝙͣ detraxit.Auotiens ego conigaſtū. Hic Boetiuſ on̄dit ſe ꝑturbad ex meritoꝝ fruſtratione ſuoꝝ: prīo tangit merita be

neficia alijs exhibita. ſcd̓o tāgit fruſtrationē eoꝝ ibi. Sedeſſe. Prima in ſeptem ꝑtes ẜm recitat ſeptē bn̄ficiapatebūt. Primo dicit. Ego Boetius multotiens ip̄m conigaſtū qui fuit officialis regis Theodorici obuius .i.trarius: excepi .i. impediui ipſum facientē impetū .i. inſultum cōtra fortunas .i. ꝯͣ bona fortune: cuiuſqꝫ hoīs lbecillis .i. impotentis reſiſtere. Tunc ponit ẜm bn̄ficiū dicēs.Quotiens ego deieci .i. auerti. triguillaꝫ ſic dcm̄ p̄poſitūregie domus .i. regalis aule. ego ipſū deieci ab īcepta. qꝫideſt ꝑpetrata iniuria ipſis pauꝑibus. Tūc ſubiūgit tertium bn̄ficiū dicens. Quotiēs ego ꝓtexi miſeros .i. pauperes: qͣs auaricia barbaroꝝ .i. crudeliū hoīum īpūita .i.incaſtigata. vexabat infinitis calūniis .i. miſeriiſ. illoſ egoꝓtexi auctoritate mea obiecta .i. expoſita ꝑiculis .i. dānisNunqͣꝫ quiſqͣꝫ .i. aliꝗs detraxit me .i. deflexit. a iure ad īiuriam. Nota Conigaſtus fuit ꝗdam nobilis familiaris regis Theodorici qui ſuus ꝯfficialis fuit totus tyrannus qui plures hoīes inuaſit potentes .ſ. ſua ipſis auferendo quē Boetiꝰ ſibi ꝯͣrius a ſuo īpetu iniurioſo auertit. talis etiam erat triguilla p̄poſitus aule regie. Notaẜm Huguitionē barbarus idem eſt crudeliſ. incultꝰ ſtolidus. eſt nomen crudelitatis. Un̄ olī oēs ac vniuerſe gētes dicte ſunt barbare preter grecos latinoſ. Et barbaria dicit̉ quedā terra iuxta greciaꝫ ſita ꝑꝑ crudelitatisexcellentiam. Nota Boetius dicit. Nūqꝫ a iure ad iniuriā hoc debet gloſari ſic. ego nec ſum retractus a iureamore nec odio nec tīore nec ꝓprio cōmodo oīa ſolēt impedire veꝝ iudiciū. vn̄ dicit laborintus. Quē nūmꝰ ꝑſona p̄ces de tramite recto ducūt: Iudex ſydera laude ferit Prouincialium fortunas: tum priuatis rapinis. tum publicis vectigalibus peſſundari: nonaliter quā qui patiebantur indolui. Prouincialium fortunas. hic Boetius ponit qͣrtū bn̄ficium dicēs. Ego indolui ſicut illi patiebant̉ fortunasideſt bona fortune. ꝓuincialiū .i. illoꝝ hoīuꝫ qui .i. aliqn̄. peudari .i. ſubiici. priuatiſ rapinis .i. ocultiſ.. i. aliqn̄ publicis vectigalibus .i. tributiſ. q. d. cum ꝓuincialesnunc ſpoliarent̉: nunc in tributis. bōa ip̄oꝝ auferēdo egedolui tantū ſicut qui patiebant̉. Nota oēm ciuitatēvel regionē quā romāi expugnauerūt fecerunt tributariāvel coloniā vel ꝓuinciā. Tributariam faciebāt qn̄ relictisinhabitatoribꝰ terre ad tributū ſoluēdū hoīes ꝯpellebāt.Coloniā āt faciebāt expulſis hītatoribꝰ aliēos īſtituerunt ad inhītandū. Prouinciā aūt faciebāt qn̄ aliquē romanū p̄ficiebāt illi terre. collectis redditibꝰ eos romaꝫmitteret: īhītatore ſ illiuſterre dicebāt̉ ꝓuīciales. Iſtiuīciales aliqn̄ moleſtabāt̉ priuatiſ .i. occultiſ. rapinis .i.exactiōibꝰ ſuoꝝ p̄fectoꝝ: aliqn̄ publicis vectigalibꝰ .i. tributis īdebito iniuſto exigebāt̉ ab eis de Boe.doluit. Nota vectigal ꝓprie dr̄ tributū qd̓ dat̉ vectura. Nota ẜm Huguitionē ꝓuīcia ē regio ſubiugata romanis tributaria fcā. Inde ꝓuincialis .i. tributarius. Cum acerbe famis tempore grauis atqꝫ inexplicabilis indicta cōemptio ꝓfligatura inopiapaniaꝫ prouinciam videretur: certamen aduerſum prefectum pretorii communis commodi ratione ſuſcepi: rege cognoſcente contēdi: ne coēptio exigeretur euici. acerbe famis tꝑe. Hic ponit ꝗntū bn̄ficiū. d. Cumtꝑe acerbe .i. magne famis eēt īdicta .i. īſtituta. grauis coemptio .i. angaria: coemptio erat ꝓfligatura .i. pūīturacāꝑaniā ꝓuīciā īoꝑia .i. paupertate. ego Boe. ſuſcepi certamen ꝯꝑfectū p̄torii indixerat iſtā cōemptioneꝫ rōnecōis cōmodi .i. boni. ego certaui rege cognoſcēte: deuicine exigeret̉ illa cōemptio. Nota coemptio ē īſtitutioſuꝑ aliqua portiōe danda de re emēda vel vendēda: vocat̉ vulgariter vngelt. talis fuit inſtituta ſuꝑ camꝑaniāprouinciam deſtruendam quam Boetius remouit.