Primus

pumidum. ſiccum. non habent locum in corporibꝰ celeſtipus. cum non recipiant peregrinas impreſſiones. ſed dicitur luna gelida virtualiter vel effectiue: quia frigus ⁊ etiāhumores efficit in īferioribus: propter qd̓ noctes quibusluna preeſt ſunt gelidiores ⁊ humidiores magis diebus.¶ Nota ꝙ planete dicuntur habere vagos recurſus: quiamouentur duplici motu. ſcilicet primi mobilis ab orientein occidentem: ⁊ proprio motu ab occidente in orientem.vel ideo quia quandoqꝫ apparent nobis ſtationarii. quandoqꝫ retrogradi. quandoqꝫ propinqui. quandoqꝫ aliqualiter remoti. ¶ Nota ꝙ ſtella erratica dicitur flexa ideſtmota ꝑ varios orbes circuloꝝ ſcilicet deferētis ⁊ epicycliratione quorum circuloruꝫ nūc dicuntur progreſſiui. nūcretrogradi. nunc ſtationarii vt dictum eſt. ⁊ habet videriin theorica planetarum vel aſtronomia.Quintiam cauſas: vnde ſonoraFlamina ſollicitent equora ponti.Quis voluat ſtabilem ſpiritus orbem.Uel cur heſperias ſydus in vndasCaſurum rutilo ſurgat ab ortu.Quis veris placidas temperet horas:Ut terras roſeis floribus ornet.Quis dedit vt pleno fertilis annoAutūnus grauidis influat vuis.Rimari ſolitus: atqꝫ latentisNature varias reddere cauſas.¶ Quintiam cauſas. Hic commendat eum ex parte naturalis philoſophie dicens. Quintiam pro certo Boctiꝰſolitus fuit rimari ideſt inquirere. cauſas vnde ideſt ꝓpterquas cauſas. ſonora flamina ideſt ſonoroſi venti. ſollicitētideſt perturbent. equora ideſt planicieꝫ. ponti ideſt marisquaſi diceret. Boetius ſciuit cauſas generationis ventoꝝqui cōmouent ipſum mare. ¶ Nota ꝙ ex libro metheororum patet ꝙ ventꝰ generatur ex vapore calido ⁊ ſicco eleuato per calorem ſolis qui perueniens ad locuꝫ nubiū frigiditate nubis repercutitur. ⁊ repercuſſus fertur in latuſ ⁊facit ſonum impellendo aerem. ⁊ quia aqua faciliter ē diuiſibilis de facili cidit ⁊ reuerberatur per ventos. Uel aliter poteſt intelligi. Antiqui enim dixerūt ꝙ ideo venti turbant mare. quia in ipſo mari generantur venti ꝗ non exeunt. ſed faciunt fluxum maris. lꝫ hec opinio non ſit vera.quia mare fluit ⁊ refluit tempore determinato ſicut bis indie naturali. venti autem generantur tempore indeterminato. ¶ Quis voluat ſtabilem. Hic phiſolophia cōmendat. Boetiuꝫ a methaphiſica ⁊ iterato a naturali philoſophia dicens. Boetius etiam ſolitꝰ fuit rimari quis ſpirtus ideſt intelligentia voluat motu diurno ſtabilem orbēfirmamenti. vel etiam cur ſydus ſolis vel aliud habens otum. ⁊ occaſum. caſurum in heſperias vndas ideſt ī aquaſmaris occidentalis ſurgat ideſt iterum oriatur ab orturtilo ideſt ab oriente ſplendido. quaſi dicat. Boetiꝰ ſoliterat inquirere cur ſtelle que in occidente videntur occidereiterum reſurgant in oriēte. etiam erat ſolitus rimari quistemperet placidas horas veris ideſt tēporis vernalis. vtornet terram roſeis floribus. Quis dedit ideſt ordinauitvt autūnus fertilis anno pleno ideſt fecundo īfluat ideſtinfluentiaꝫ faciat grauidis vuis ideſt botris repletis. etiāerat ſolitus reddere ideſt aſſignare. varias cauſas latentisnature ideſt rerum naturalium. ¶ Nota omne quod mouetur ab alio mouetur. ex ſeptimo phiſicorum ergo celuꝫab alio mouetur. Mouetur autem celum a duplici motore per commentatoeem. 12. methaphiſice. ab vno coniuncto ⁊ appropriato qui vocatur intelligētia a quo mouetureffectiue. ab alio motore ſeꝑarato qui eſt deus. a quo mouetur in ratione finiſ. Item dicit orbem celeſtem eſſe ſtabilem. licet enim moueatur ⁊ mutet locum ẜm partes non

tamen ẜm totum: ⁊ quantum ad hoc dicitur eſſe ſtabilisideſt immobilis. Item cauſa quare ſtelle que occidunt iterum oriantur non eſt alia niſi motus circularis primi mobilis. qui ſecum raꝑit omnes ſtellas tam fixas qͣꝫ erraticas. Item heſperus eſt ſtella que de veſpere ſequitur ſolēoccidentem a qua ſtella mare occidentale dicitur heſpericum mare. eo ꝙ ſol ⁊ heſperus ibi ſe mergant. non ꝙ itaſit. ſed quia vulgares ſic opinantur. cum enim ſtelle occidunt propter interpoſitionem maris inter viſum ⁊ ſtellasvidentur ſtelle mergi in mare. ¶ Item tempus vernale dicitur placidum. quia eſt conueniens vite hominis. Eſt .n.tempus veris calidum ⁊ humidum in quibus conſiſtit vita. ex libro de morte ⁊ vita. Et ideo illo temꝑore producuntur flores Nam materia florum eſt humidum aqueūſubtile bene coctum a calido aereo. quia igitur in vere dominatur calidum aereū ⁊ humiduꝫ aqueum ſubtile quodparua indiget digeſtione: ideo in vere cuiꝰ calor temperatus eſt: flores producuntur. ¶ Item vitis multum habundat de humido aqueo ⁊ groſſo: cuius ſignuꝫ eſt: quiatempore putationis diſtilat ab eis quaſi humidum lachrymabile: tale autem humidum groſſum multum reſiſtit digeſtioni: ideo vue ad maturitateꝫ tarde proueniuntſcilicet tempore autūni. ¶ Item. Boetius conſueuit reddere cauſas latentes rerum naturalium: quod fuit indicium felicitatis. Nam ẜm Uirgilium. Felix qui potuit rerum cognoſcere cauſas.Nunc iacet effeto lumine mentis.Et preſſus grauibꝰ colla cathenis:Decliuumqꝫ gerens pondere vultum.Cogitur heu ſtolidam cernere terram.¶ Nunc iacet effeto. Hic oſtendit philoſophia quomodoBoetius deſtitutus erat predicta ſpeculatione cum de terrenis cogitabat: dicens. nunc ideſt tempore doloriſ. Boetius iacet ideſt proſtratuſ eſt. effeto ideſt euacuato. lumineideſt ſpeculatione mentis. ⁊ ipſe preſſus colla ideſt ẜm colla. grauibꝰ cathenis. paſſionum que mentem grauant.gerenſqꝫ decliuum vultum ideſt inclinatum ponder̄ amiſionis rerum temporalium. Heu cogitur cernere ſtolidaꝫterram ideſt bona terrena. que homines ſtolidos efficiūt¶ Nota cathena eſt ferreum inſtrumentum quo aliquidcontra ſuam naturam detinetur. Quattuor autem affectꝰque ſunt gaudium: ſꝑes: timor: dolor: ſimilitudinarie dicuntur cathene: quia animuꝫ hominis detinent ⁊ contraſuam naturam. ⁊ rationem ad illicita trahunt. nam ratioſemper deprecatur ad optima. ex primo ethicorum. Et ꝓpterea Boctius in fine huius primi hortatur fugam paſſionum. ibi. Tu quoqꝫ ſi vis. ¶ Iteꝫ nota non eſt eſtimāduꝫ ꝙ Boetius hic eſſet ita euacuatus lumine mentis ſicut littera ſonat. quia alias fuiſſet inſufficiens pro compoſitione huius libri. ſed philoſophia loquitur hoc comꝑaſſiue. Ille enim eſt merus ſtultus qui inclinat ſe ad terrenadiligendo ipſa. ⁊ non eleuando intellectum ſuuꝫ ad ſpeculabilia qualis nō fuit Boetius. Unde dicit AuguſtinusTales ſunt homines. qualia ſunt ea que diligūt quia dilectio tranſmuttat diligentem in ſimilitudinem rei quamdiligit. Hec marquardus¶ Proſa ſecunda primi libri.Ed medicine inquit potius tempus eſtUꝙͣ querele. B. Tum vero totis in meintenta luminibus. P: Tu es ne illeait: qui noſtro quondam lacte nutritusnoſtris educatus alimentis: in virilis animi robur euaſeras: Atu talia contuleramus arma: q̄niſi prius abieciſſes: inuicta te firmitate tuerent̉Agnoſcis ne me: Quid tāces: pudore an ſtupo-