Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
4v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

queſta eſt. Tum illa propius accedens. Hic Boetiꝰ oſtendit quomodo philoſophia ſibi appropinquans ſtatum eiꝰ deplāxit dicens. Tum illa philoſophia accidens propius conſedit in extrema parte lectuli. id eſt cordis mei. intuēs meum vultum grauem. ideſt grauatum luctu. atqꝫ deiectū .i.inclinatum. in humi. ideſt in terram. merore. ideſt triſticiaconqueſta eſt his verſibus ſequentibus de perturbationenoſtre mentis. Nota philoſophia dicitur ſediſſe inextrema parte lectuli. ideſt cordis Boetij Nam cum eſſetin triſtitia doleret propter amiſſionem reruꝫ temporaliūparum vel nihil ſapientie habebat. quia tota cura eiuserat circa terrena amiſſa. ideo dicitur habuiſſe vultum merore deiectum in humum. Metrum ſecundum primi libriEu ꝙͣ precipiti merſa profundo.Mens hebet: propria luce relictaTendit in externas ire tenebras. Terrenis quotiens flatbus actaCreſcit in immenſum noxia cura.Metrum ſecundum. primi libri.Eu quā precipiti merſa profundo. Hic incipit AAImetrum ſecundum huius primi libri. Quoa vocatur metrum dactilicum a pede predominantedicitur thetrametrum a numero pedum. a thetra quod eſt quattuor. quia quattuor pedes cōtinet dicitur ypercalecticum propter ſyllabam habundantem poſt duos pedes in medio verſus. Uerbi gratia. Primus pes eſt. Heu qͣꝫ ſecundus precipi. ſed ſyllabati huiuſnominis precipiti ſuperabundat. tertius pes eſt merſaquartus fundo. Similiter eſt in alijs. In hoc ergo metrophiloſophia oeplangit ſtatum boetii dolendo perturbationem ſue mentis. facit duo. Primo vniuerſaliter philoſophia deplangit peturbationem mentis hominum.Secundo ſpecialiter conuertit planctum ſuum ſuper Boctium ibi. Hic quondam. Primo dicit. heu quā. id eſt quātum. mens hominum hebet ideſt obſcuratur. merſa precipiti profundo. id eſt cura rerum temporaliū que precipitathominem. talis mens relicta propria luce. ideſt contemꝑlatione. tendit. ideſt laborat. ire in tenebras externas. ideſt in ignorantias exteriores. hoc autem contingit hominquotiens ſupꝑle mens acta. ideſt agitata. terrenis flatibꝰideſt proſperitatibus vel euentibus cura ideſt ſolicitudo rerum temporalium. noxia ideſt nociua. creſcit in immenſuꝫideſt ſupra modum. Nota in nobis eſt duplex virtusrationalis ſenſualis. ſenſus autem ſemper aduerſatur rationi. quia caro concupiſcit aduerſus ſpiritum. ſpiritusaduerſus carnem. cum autem ſenſual itas vincit rationemtunc homo eſt in malo ſtatu regiminis. efficitur beſtial̓.Unde Albertus ſuper tertio de anima dicit. Turpe eſt nobis abiicere regimen ſuperioriſ induere regimen inferioris virtutis quod nobis commune eſt cum beſtiis. Ideoſcribitur tertio ethicorum. in antiqua tranſlatione valdeconandum laborandum eſt nobis. Ut virtus noſtraconcupiſcibilis ſubiecta ſit rationi: quemadmodum enimpueri peruerſe viuunt ſinon a ſuis pedagogis fuerint coacti ad recte viuendum. ſic appetitus ſenſualis ducit nosad inſolentiam. niſi regula rationis fuerit coartatus. plures autem homines ſequuntur ſenſualitatem qͣꝫ rationeꝫinſudantes bonis exterioribus delectationibus ſenſualibus per que impediuntur in ſpeculatione cognitione ſūmi boni. Ideo philoſophia hoc deplangens dicit in metro. Heu qͣꝫ precipiti. Item cum anima ingerit ſe curisrerum temporalium profunde precipitatur hebet. quia acognitione rerum ſui creatoris deſtituitur deſtituta cadit in tenebras externas. ideſt in ignorantias exteriores.Ubi nota duplex eſt ignorantia quedam naturalis que

eſt in iuuenibus decrepitis. vocatur ignorantia interna quia ex naturali defectu contingit. Alia eſt ignorantiaque cauſatur ex negligētia hominis. quando ſolicitatur circa exteriora. talis dicitur externa. quia eſt ex naturam.qua dicitur omnes homines naturaliter ſcire deſiderātPrima ignorantia cum ſit naturalis non eſt vicioſa. quiaturpes a natura nemo increpat neqꝫ bonos laudat. Secūda eſt vicioſa cum ſit per hominis negligentiam de quoloquitur Boetius ſecundo huius Ii. proſa quinta. Ceterisanimantibus ſeſe ignorare natura eſt. hominibus vero vicio venit. Item dicit noxia cura. Unde Seneca in prouerbiis. Magnam partem perturbationis ſibi dedit qui exterioribus ſe iniecit. Item ratio intellectus dicūtur lux hominis. quia illumināt hominem ad cognitionem creature creatoris. dicuntur autem propria lux hominis quiaſolum genus hominum viuit arte ratione ex prohemiemetaphiſice.Hic quondam celo liber apertoSuetus in ethereos ire meatusCernebat roſei lumina ſolis.Uiſebat gelide ſydera lune.Et quecunqꝫ vagos ſtella recurſusExercet varios flexa per orbes.Comprenſam numeris victor habebat. Hic quondam celo liber aperto. Hic philoſophia ſpecialiter conuertit ſe ad deplangendum Boetium. primooſtendit quanta contemplatione Boetius quondam vigiit. Secundo oſtendit quomodo deſtitutus a tali contemplatione ſolum de terrenis cogitabat. ibi. Nunc iacet eſto. Primo philoſophia commendat Boetium ab Aſtinomia. Secundo a naturali philoſophia. Tertio a methaphifica ſecunda ibi. Quineriam cauſas. tertia ibi. Quisvoluat ſtabilem. Primo dicit Boetius quondaꝫ liber.ſolutus a cura rerum temporalium. celo ſibi aperto.cognitionem. ſuetus fuit ire. per rationem. in etheremeatus. ideſt in motus corporum celeſtium. ipſe cernebat ideſt ſpeculabatur. lumina. ideſt radios roſei ſolis vibat. ideſt cum deſiderio videbat. ſydera. ideſt conſtellatines. gelide. ideſt frigide lune. ipſe boetius. victor ignorattie habebat omnem flellam comprehenſam numeris. ideſt certis computationibus. quecunqꝫ ſtella. erratica. exercet. ideſt operatur. vagos. id eſt varios recurſus. nunc pregrediendo: nunc regrediendo. ſtella in quā flexa .i. motaper varios orbes. ideſt circulos. Nota animo liberato a curis exterioribus conceſſuteſt philoſophari. Ideo quedam artes dicuntur liberalesquia filij liberorum. ideſt nobilium qui erant liberati a ciris temporalibus talibus artibus vacabant. Ideo dicphiloſophia boetius quondam liber ⁊c̄. Nota. dicit celo aperto. licet homo planetas celi cooraliter non attingat tamen ſpeculatione comprehendHoc pulchre tangit Triſmegiſtus. dicens Magnumraculum eſt homo animal honorandum. hic anima ſtelectiua in naturam dei tranſit quaſi ipſe deus ſit. Hic pernaturam anime dijs eſt coniunctus. hic demonum genusnauit. terram colit. elementis commiſcetur acumine mentis. in maris profunda deſcendit. celum quod videtur alſimum animi ſagacitate metitur. Intentioneꝫ animi eiunulla aeris caligo confundit: nec terre denſitas eius operationem impedit. non aque profunditas aſpectum eiꝰ oltundit. Nota ſol in ortu ſuo apparet roſcus propter vaporesīterpoſitos īter viſum noſtrū ſolē. albū viſū ſumuꝫapparet rubeum. Etiam licet in meridie vapores ſint interpoſiti: non tamen apparet tūc roſeus: eo illi vaporetnon ſunt groſſi ſed ſubtiliati calore ſolis. Nota phiſolophia dicit lunam eſſe gelidam: qd̓ non eſt intelligendū formaliter. quia prime qualitates que ſunt calidum. frigiduhumidum