Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
3v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ro cardine elapſa venit. vt dicit boetius tertia proſa huiusprimi. Notandū ph̓ia dicit̉ reuerēdi vultꝰ: qꝛ ſuos poſſeſſores reuerendos facit. ẜm Tulliū ſola ſapientia ēque meret̉ honores. Item ẜm Tulliū reuerentia ē quedādecēs ac matura gratultas: que habet̉ per philoſophiamergo dicit̉ reuerendi vultus. Notandū. illud quod ē ardens eſt penetratiuū. qꝛ per rōnem intellectum que ſūtoculi philoſophie penetramus intima rerum quidditates eaꝝ: ideo philoſophiaʸ dicit̉ apparuiſſe ardentibꝰ oculis. Et quia per philoſophiam ſpeculamur ea que vulgares communes non ſpeculant̉. ideo dicit̉ habuiſſe oculos ꝑſpicaces vltra cōmunē hominū valētiā. Notāduꝫcolor viuidus eſt color naturalis pulcher delectabilis.qꝛ philoſophia in ſe pulcherrima eſt: ſit res mirabilisdiuina: delectabilis qꝛ mirabiles affert delectatiōes:deſcribit̉ apparuiſſe viuido colore. Itē philoſophia apparuit inexhauſti vigoris: quia philoſophia cum ſit perpetua exhauriri non poteſt. Uel ideo eſt inexhauſti vigoris:quia quātūcūqꝫ homo cognoſcat de philoſophia: adhuctamē reſtant plura cognoſcēda: quod pꝫ ex diuerſitate oꝑinionum in philoſophia quaꝝ vna deſtruit aliam. Itē qꝛphiloſophia eſt eterna p̄ceſſerat ipſum Boetiū: ideo dicit eam non fuiſſe ſue etatis. Notandum tres ſunt ꝑtesphiloſophie eſſentiales. ex. 6. metaphiſice: naturalis: mathematica: diuina ẜm naturalē philoſophiā dicit̉ philoſophia ſe cohibere ad cōmunē menſurā hominū īquātūtractat de naturalibus que cōiter via ſenſus cognoſcūt̉. īter que natura hominis eſt ſummū ad quod peruenitur.Dicit̉ autē philoſophia pulſare celū quo ad mathemati. ideſt quo ad aſtronomiā inqͣꝫtū tractat de motibus figuris aſtrorum. Dicit̉ autē penetrare celū quo ad methaphiſicā inquātū dirigit in cognitionē dei ſubſtantiarum ſeparataꝝ. Et dicit̉ philoſophia fruſtrare intuitū hominū reſpiciētiū: quia perfectā cognitionē ſubſtantiarumſeꝑatarū in hac vita habere poſſumus. ſicut ſe habet oculus nocticoracis ad lumen ſolis: ſic intellectus noſter ad manifeſtiſſima in natura ex ſcd̓o metaphifice. Ueſtes erant tenuiſſimis filis: ſubtili artificioindiſſolubiliqꝫ materia perfecte. quas vti poſt eadem prodente cognoui: ſuis manibus texuerat.Quarū ſpeciem: veluti fumoſas imagines ſolet:caligo quedam neglecte vetuſtatis obduxerat.harum in extremo margine. P. grecum in ſupremo vero. T. legebatur ītextū: atqꝫ inter vtraſqꝫ litteras in ſcalarum modū gradus quidā inſigniti videbant̉: quibus ab inferiore ad ſuperiuselementum eſſet aſcenſus. Eandem tamen veſtem violentorum quorundā ſciderant manus:particulas quas quiſqꝫ potuit abſtulerat. Ueſtes erant tenuiſſimis filis. Hic Boetius deſcribitphiloſophiā quantum ad habitū exteriorē. Primo qͣꝫtūad materiā veſtium. ſecūdo qͣꝫtū ad picturam veſtium. tertio qͣꝫtū ad violentiam veſtibus illatā: legantur partesſimul dicit primo. veſtes philoſophie erant ꝑfecte tenuiſſimis. id eſt ſubtiliſſimis filis. erant ex ſubtili artificio.ex materia indiſſolubili. quas veſtes ipſa teruerat ſuis .i.propriis manibus vti pro ſicut ego cognoui eadem philoſophia prodente. id eſt reuelante mihi in tertia proſa huiꝰprimi. quarū ſupple veſtiū. ſpeciē ideſt pulchritudinē quedam caligo. ideſt obſcura ignorantia. neglecte vetuſtatis.ideſt negligentie veterū. obduxerat ideſt obſcurauerat veluti ſolet ſupple obducere. caligo fumoſas imagines. ideſtſtantes in fumo. Nunc oſtendit quid fuerit depictum ī veſtibus eius dicens. In extremo margine ideſt in inferioriparte harū veſtium. legebatur intextum. P. ideſt practica. in ſupremo ſupple margine. id eſt in ſuperiori parte ve

ſtium. erat intextum. T. ideſt theorica. quod interpretatuꝫſpeculatiua. inter vtraſqꝫ litteras. inter. T.. P. erantquidam gradus inſigniti. ideſt impreſſi. in modum ſcalaꝝquibus gradibus aſcendebat̉ ab inferiori littera ad ſuꝑiorem. Nunc tangit violentiam veſtibꝰ illatam dicēs. Eandeꝫ veſtem ſciderāt. ideſt lacerauerant. manus quorūdanhominū violentoꝝ ſupple facientiū violentiā. ꝗſꝗs ideſtvnuſꝗſqꝫ. abſtulerat particulas a veſte quas poterat auferre. Notandū per veſtes philoſophie intelligunturpartes eēntiales artes liberales. Sicut enim corpus veſtibus ornatur: ſic philoſophia ſuis partibus decoratur.Per fila autem ſubtiliſſima intelligunt̉ precepta philoſophicalia ſiue prepoſitiōes philoſophicales. ſicut enī vnūfiluꝫ in veſtibus ordinat̉ circa aliud: ſic vna propoſitio iuxta aliaꝫ. que propoſitiōes dicūt̉ ſubtiliſſime: quia per eashomo ſubtilia inueſtigat. Dicūt̉ huiuſmōi precepta ſubtiliⁱ artificio cōtexta rōne ornatus verboꝝ ſententiaꝝin eis inueniūt̉. ſunt ex materia indiſſolubili: quia licet aquibuſdā male exprimant̉: tn̄ in ſeipſis habent veritatemindiſſolubilē. Notandū. per manus philoſophie: pequas ſuas veſtes texuerat: intelligunt̉ philoſophi qui precepta philoſophicalia cōſcripſerunt. dicūt̉ rationabiliter manus philoſophie: qꝛ niſi fuiſſent inſtructi preceptisphiloſophicis: ea exprimere minime valuiſſent. Notan veſtes philoſophie dicūt̉ fuiſſe obducte quadam caligine: quia tempore Boetij artes ad tantā negligētiaꝫ deuenerant pauci eas curabant. Sed Boetius eas trāſtulit expoſuit ſiue cōmentatus eſt. vel ideo veſtes philoſophie fuerūt fumoſe: quia ab antiquis obſcure fuerit tradta philoſophia. ab Empedocle poetice a Platōne enigmatice. ab Ariſtotele ſub verboꝝ obſcuritate. Notan qꝛ due ſunt partes principales philoſophie: ſcilꝫ praica theorica. Ideo in veſte philoſophie erant due litteretexte ſcilꝫ. P.. T. P. autem erat in inferiori parte veſtis.. T. in ſuperiori: per quod īnuit̉ philoſophia prctica eſt inferior ſpeculatiua ordine dignitatis. Per gradus autē medios qui erant inter vtraſqꝫ litteras intelligitur ſcientie eloquentie que ſunt grāmatica. logyca. rethorica. Notandū dicit̉ aſcenſum fuiſſe per gradꝰ a prctica ad ſpeculatiua. hoc innuit̉ homo primo debet ſufficienter inſtructus in practicis vt poſt aſcendere vleat cōtemplatiuis. Notādū. quid ſit ſcidere veſtes phloſophie. illi tantū dicūt̉ veſtes ſcindere philoſophie quputant habētes vnā ſciētiā ſe eſſe perfectos philoſophosſine alijs. Si autē aliqui ſciant vnā artem ſine alia: dummodo ſe cognoſcāt non eſſe perfectos philoſophos: talēnon ſcindūt veſtes philoſophie. vel illi ſcindūt veſtes phloſophie. qui per extortas expoſitiones trahunt veras prpoſitiones ad ſuas falſas opiniones. Et dextera quidem eius libellos: ſceptrum vero finiſtra gerebat. Et dextera quideꝫ eius. Hic Boetius deſcribit philoſophiam qͣꝫtū ad inſignia ornamenta que manibꝰ geſtabat dicens. Et dextera manus philoſophie geſtabat libellos. ſiniſtra vero geſtabat. ideſt portabat ſceptrum. idēvirgam regalem. Notandū omnis cura. intentio viri ſapientis verſatur vel circa contēplatiōeꝫ ſapientie quedeſignatur per libellos. vel circa regimen reipublice qd̓ dſignat̉ per ſceptrū. quia cōtēplatio ſapiētie potior eſtregimen reipubli. ideo ph̓ia dicit̉ in dextera habere libelos. In ſiniſtra vero ſceptrum. Que vbi poeticas muſas vidit: noſtro aſſiſtentes choro: fletibuſqꝫ meis verba dictantes: commota pauliſper ac toruis inflammata luminibꝰP. Quis inquit̉ has ſcenicas me retriculas adhunc egrum permiſit accedere. quę dolores eiuſnon modo nullis fouerent remediis: verum ducibus