Druckschrift 
3 (1498) De consolatione philosophiae.
Entstehung
Seite
3r
Einzelbild herunterladen
 

Primus

viuere. Similiter illa mors eſt felix que ſepe vocata venitmeſtis ſupple annis ideſt triſtibus annis. quia in annisaduerſitatis miſeri ꝯſueuerunt vocare morteꝫ. Tunc oſtēdit que mors hominum ſit crudelis. dicens. heu qͣꝫ ſurdaaure ideſt recluſa aure. ſeua mors. ideſt crudelis auertiturideſt ſpernit miſeros homines negat. ideſt non vult claudere flentes oculos eorum. quaſi dicat crudelis mors eſtque permittit miſeros mori: dicit claudere flētes oculos. per hoc innuens in morte oculi hominum claudūtur. Et tunc boetius deplangit prolongationē ſue vite dicens. Dum fortuna malefida ideſt perfida mihi faueret.ideſt arrideret. leuibus ideſt tranſitoriis bonis. triſtis hora ſupple mortis. pene merſerat ideſt oppreſſerat meū caput. quaſi dicat tempoee proſperitatis ſemper accelerauit mors opprimere me: nūc autē quia fortua nubila ideſtrſa mutauit fallacem vultum. impia. ideſt miſera viotrahit. id eſt prolongat. moras ſupple viuēdi. ingratas. ideſt odioſas mihi. quia propter miſeriā tedebat ip̄metium viuere. Notandum licet ẜm vulgares ẜmparētiā. hec ſententia de morte felici crudeli videaturra: tamen ẜm rei veritatem eſt falſa. quia mors etiaꝫꝓſperitatis poteſt bona. ẜm Senecā. optimūpri delectat viuere. tꝑe aduerſitatis poteſt morseſſe mala. qꝛ aduerſitas ſeꝑe inducit deſꝑationē. Boetiuſaūt repreſentādo ſtatū miſeri hoīs: hanc ſentētiā ponittanqͣꝫ verā. Notandū mors vel comꝑat̉ ad vitā preſentē vel futurā: Primo illa mors dicit̉ felix. que fugit tꝑe ꝓſperitatis accelerat tempore aduerſitatis. Siai comꝑat̉ mors ad vitā futurā. tūc ipſa poteſt dici bona mala tꝑe proſperitatis ēt aduerſitatis qꝛ ſi mors ducitad gl̓iam dicit̉ bona. ſi ad penā dicit̉ mala. Notanduꝫẜm Remigiū ſuꝑ donatum heu aliquādo eſt monoſylla. aliquādo diſſillabū. ſicut metri neceſſitas reꝗrit. Unde in propoſito eſt diſſillabum dicēdo. heu qͣꝫ ſurda miſeros auertit̉ aure. Notandū hoc verbū auertor quandoqꝫ eſt paſſiuū cōſtructū cum ablatiuo mediante. prepoſitiōe vt dicendo auertor a te eſt idem quod remoueor.Aliqn̄ eſt verbū deponens cōſtructū accuſatiuo vt dicedo auertor te. tūc idē eſt quod ſperno te. ſic accipit̉ inpoſito mors auertitur ideſt ſpernit miſeros. Un̄ verſusIn vi paſſiui notat auertor remoueri. Si ſit d̓ponēs auertor ſꝑnere ſignat. Notandū. boetius appellat fortunaꝫmalefidā quia eſt deceptiua. Unde Seneca. Neminē aduerſa forturia comminuit niſi quē ſecunda decipit. alibiSeneca. fortuna nemini fidē ſeruat. nulli ſimul obeſſetenta eſt quē nimiū fouet hūc ſtultum facit. Nota fortune bona dicūt̉ leuia qꝛ trāſitoria. enī perdurant circahominē ẜm Senecā. Illud eſt tuū quod fortuna feciteſſe tuū. donum enī quod dare potuit. potuit auferre. Notādū boetius appellat fortunā nubilā ideſt obſcu ſiue cecā. depingebat̉ enī antiquitus fortūa ceca. qꝛ eximprouiſo accedit recedit. Uel quia cecum reddit homi extollēdo eum in proſperis deprimēdo in aduerſis. Notādū boetius dicit fortunā oliꝫ circa ſe mutaſſe fallacem vultum. quia fortuna olim deꝑingebat̉ duplici facie. anteriori alba. poſteriori autē parte nigra. albā deſignabat̉ ꝓſperitas nigrā aduerſitas. mutauit ergo fortuna circa boetiū fallace̓ vultū ꝓſperitatis. poſtea oſtēditei vultum aduerſitatis.Quid me felicem totiens iactaſtis amici.Qui cecidit: ſtabili erat ille gradu. Quid me felicem. hic boetius deplangit ſtatum miſerieſue apoſtrophando cōtra amicos dicens. O amici mei ꝗcideſt propter quid iactaſtis. id eſt iactando dixiſtis me. totiens. felicē. fruſtra enī hoc dixiſtis. quia felicitas meaerat ſtabilis. quod patet ex hoc quia ego cecidi. iſte qui cecidit de proſperitate ī aduerſitatē erat in ſtabili graduſperitatis. Notādū duplex eſt felicitas politica quenſiſtit in bonis exterioribus. talis non eſt ſtabilis ſicu

ti nec bona exteriora. Alia eſt felicitas ſpeculatiua. queſiſtit in actu ſapientie. ſcilicet in ſpeculatione ſubſtantiaruꝫſeparatarum. talis felicitas eſt ſtabilis immutabilis cuſit bonum optimum. pulcherrimum. delectabiliſſimuꝫ exprimo ethicorum. Proſa prima.Ec dum mecum tacitus ipſe reputareꝫIAquerimoniamqꝫ lacrimabilem ſtili officio deſignarem: aſtitiſſe mihi ſupra verticem viſa eſt mulier reuerendi admodum vultus: oculis ardentibus: vltra communem hominum valentiam perſpicacibus: coloreviuido: atqꝫ inexhauſti vigoris: ꝙͣuis ita eui plena foret vt nullo noſtre crederet̉ etatis. ſtatura diſcretionis ambigue. Nam nunc quidem adcommunem ſeſe hominum menſuram cohibebat. nunc vero pulſare celum ſummi verticis cacumine videbatur. que cum caput altius extuliſſet: ipſum etiam celum penetrabat: ſe ſe reſpicientiumqꝫ hominum fruſtrabatur intuitus.Proſa prima primi libri.Ec dum mecū tacitus ipſe. Hic incipit ꝓſa pri¶Ima huius primi libri in qua boetiꝰ introducitph̓iam ſuꝑ ſuā miſeriā conſolantē. Ubi nota boetiꝰ dolens ipſa ph̓ia ip̄m conſolansInon ſunt aliud niſi animus dolens ex oppreſſione ſenſualitatis: ratio conſolans ex vigore ſapientie. Etdiuidit̉. primo oſtendit boetiꝰ quō ph̓ia ſibi apparuit. ſcd̓oquid circa ip̄m egerit. ſcd̓a ibi. Que vbi poeticas muſas.Primo deſcribit apparitionē philoſophie quo ad tꝑsad locum. deſcribit eius diſpoſitionē quo ad vultū: quoad aſpectū: quoad colorē vigoreꝫ: quo ad etatē. Scd̓odeſcribit ph̓iam qͣꝫtū ad habitum exteriorē. Tertio quoad ornamēta inſignia que manibus geſtabat ſcd̓a ibi. veſtes erant. Tertia ibi. Et dextra quidē dicit primo. Dumego Boetius. hec que ſupra in metro dixi tacitus mecumreputarem .i. cogitarē. querimoniā lacrimabilem ideſtuocātē ad lacrimas deſignarē. ideſt deſcribere̓ officio ſtili. viſa eſt mihi mulier aſtitiſſe ſupra vertice̓. ideſt ſupra caput. admodū ideſt valde reuerendi vultus. oculis ardentibꝰ ꝑſpicacibus .i. claris. vltra communē valētiā homi. ideſt vltra homines. que apparuit in colore viuido .i.delectabili. apparuit mihi tanqͣꝫ inexhauſti .i. inconſūꝑti vigoris. qͣꝫuis ipſa foret ita plena eui .i. durationis vtnullo modo crederet̉ eſſe noſtre etatis. ſtatura eius ambigue. id eſt dubie. diſcretionis ideſt cognitionis. Nam nūcideſt aliquando cohibebat. ideſt extendebat ſeſe ad cōmu menſuram hominū. ideſt longitudinē. nunc ideſt aliqn̄videbat̉ pulſare. ideſt attingere celum cacumine ſūmi verticis. id eſt altitudine capitis. que cum caput altius extuliſſet ipſum etiam celum ſua longitudine penetrabat. Notandū. boetius deſcribit philoſophiam ſibi apparuiſſeſub ſpecie mulieris: qꝛ philoſophia apud grecos. ſapientia apud latinos eſt generis femini. vel ideo quia ſicut mulier infantes lacte nutrit: ſic philoſophia minus perfectosnutrit facilibus doctrinis. Uel ideo qꝛ boetius erat eger.Mulier autem magis eſt cōꝑaſſiua magis habilis adconſolandum egrū qͣꝫ vir. Nam ẜm Salomonem. vbieſt mulier ibi ingemiſcit eger. Notandū. ſtare eſt erectomodo ſe habere: quia philoſophia erigit hoīem ad delectationes intellectuales faciens cadere ſenſuales: ipſaſcribit̉ ſtetiſſe dicit̉ ſtetiſſe ſupra verticem: quia philoſophia eſt in anima intellectiua que habet organum ī vertice. Nam anima intellectiua nullius organi corporaliseſt actus. Uel dicit̉ ideo ſtare ſupra verticē: quia de ſupe-