270

T. LIVII [ü. C.33e. A. C . 4ao.] _

set, omnia temere ac negligenter egit: adeo ut disci-plinaeKomanac plus ia Volsco exercitu, quam inilomano, esset. Ergo fortuna, ut saepe alias, rirtu-tem est secuta, l’rimo proelio, quod ab Sempronioincaute inconsulteque commissum est, non subsidiisfirmata acie, non equitc apte locato, concursum est.Clamor indicium primum fuit, quo res inclinatura es-set : excitatior crebriorque ab hoste sublatus; ab Ro-manis dissonus, impar, segnius saepe iteratus prodi-dit pavorem animorum. Eo ferocior illatus hostis,urgere seutis, mieare gladiis: altera ex parte nutantcircumspectantibus galeae, et incerti trepidant, ap-plicantque se turbae. Signa nunc resistentia dese-runtur ab antesignanis, nunc inter suos manipulosrecipiuntur. Nondum fuga certa, nondum victoriaerat: tegi magis Romanus, quam pugnare. A r olscusinferre signa, urgere aciein, plus caedis hostiuni vi-dere, quam fugae.

XXXVIII. Iam Omnibus locis ceditur, nequic-quam Sempronio consule obiurgante atque hortante:nihil nec imperium, nec maiestas valebat: dataquemox terga bostibus forent, ni Sex. Tempanius, decu-rio equitum, labente iam re, praesenti animo subve-nisset. Qui quum magna voce exclamasset, ut equi-tes, qui salvam rempublicam vellenl esse, ex equis de-silirent; omnium turmarum equitibus, relut ad con-sulis imperium motis: Nisi Jtaec, inquit, parmnla co-liors sislat impetum Jiostiitm, actum de imperio est.Sequiminipro vexillo cuspidem meam. Ostendile Ro-manis Volscisque, tieque equitibus vobis ullos equites,nec pedilibus esse peditespares. Quum clamore com-probata adhortatio esset, vadit alte cuspidem gercnsQuaeunque incedunt, vi viam faciunt: eo se infcruntobiectis parmis, ubi suorum plurimum laborem vi-dent. Restituitur Omnibus locis pugna, in quae eosimpetus tulit: nec dubium erat, quin, si tarn pauci