172

T. LIVII [ü. C. 2cj5. A. C. 457.]

nam castra locat. Inde, lustrato exercitu, Antiumprofectus, haud procul oppido stativisque hostiumconsedit. Ubi quum Volsci, quia nondum ab Aequisvcnisset exereitus, dimicare non ausi, quemadmodumquieii vallo se tutarentur, pararent; postero die b a-bius, non pcrniixtam unam sociorum civiumque, sedtrium populorum tres scparatim acies circa vallumhostium instruxit. Ipse erat medius cum legionibusKonianis. Inde signum observare iussit, ut pariteret socii rem inciperent, referrentque pedem, si rece-ptui cecinisset. Equites item suae cuique parti postprincipia collocat. Ita trifariam adortus castra cir-cnmreuit: et, quum undique instaret, non sustinen-tes impetum V r olscos vallo deturbat. Transgressusinde munitioncs, pavidam turbam inclinatamque inpartem unam castris expellit. Inde eiliise fugienteseques, cui superare vallum haud facile fuerat, quumad id spectator pugnac astitisset, libero campo ade-ptus, parte victoriae fruitur, territos caedendo. Ma-gna et in castris et extra munimenta caedes fugien-tium fuit: sed praeda maior; quia vix arma secumelFcrre hostis potuit: deletusque exercitus foret, nifugientes silvae texissent.

XXIII. Dum ad Antium haec geruntur, interimAequi, robore iuventutis praemisso, arcem Tuscula-nam improviso nocte capiunt: reliquo exercitu haudprocul moenibus Tusculi considunt, ut distenderenthostium copias. liaec celeriter Komam, ab Komain castra Antium perlata, movent Komanos haud se-cus, quam si Capitolium captum nuntiaretur: adeoet reeens erat Tusculanorum meritum, et similitudoipsa periculi reposcere datum auxilium videbatur.Eabius, omissis omnibus, praedam ex castris raptimAntium convehit. Ibi modico praesidio rclicto , ci-tatum agmen Tusculum rapit. Nihil praeter arma,et quod cocti ad nmtium fuit cibi, ferro militi licuit.