1,1 B. II. CAP. 24. 25. [U. C. 2 5cj. A. C. 4g5.] 101

nietiim potius, quam postmodo voluntatc, afllictiscivium suorum fortunis consuluisse. Concionideindeedicto addidit fidem, quo eclixit, Xe quis civem lio-manum vincl um aut clausum feueret , quo minus ei no-mitiis edendi apud consules poteslas fieret. Ae quismilitis, donec in castris esset, bonapossideret, aul ven-dcrcl: libcros jiepotesve eins moraretur. Hoc propo-sito cdicto, et, qui aderant, nexi profiteri extcmplonomina; et undiquc ex tota urbe proripientium se exprivato, quum retinendi ius creditori non esset, con-cursus in forum, ut sacramento dicerent, fieri. Magnaca manus fuit; ncque aliorum inagis in Volseo bellovirtus atque opera enituit. Consul copias contra Iio-stem educit: parvo dirimente inten allo castra ponit.

XXV. Proxima indc nocte Volsci, discordia llo-mana f'reli, si qua nocturna transitio proditiore fieripossit, tcntant castra. Sensere rigiles: excitatusexercitus: signo dato concursum cst ad arma. Itafrustra id inceptum V'olscis fuit: reliquum noctisutrimque quieti datum. Postero die prima luce A^ol-sci, fossis ropletis, vallum invadunt. lamque ab omniparte munimenta vellebantur, quum consul, quan-quam cuncti undique, et nexi ante omnes, ut signumdaret, clamabant, experiendi animos militum causaparuinper moratus, postquam satis apparebatingensardor, dato tandem ad erumpendum signo, militemariduni cerlaminis emittit. Primo statim incur.supulsi hostes: fugientibus, quoad inscqui pedes po-tuit, terga caesa: cques usqne ad castra pavidos egit.Mox ipsa castra, legionibus circumdatis, quumVolscos indc ctiam pavor expolisset, capta dircpta-que. Postero die ad Suossam Poinetiam, quo confu-gcrant hostes, legionibus ductis, intra paucos diesoppidum capitur: captum praedae datum: inde paul-lum rccreatus egens miles. Consul cum maxima glo-ria sua victorein excrcitum Romain redueit: dece-