50

T. L1VII [V. C. i38. A. C. Ci4.]

se : fortunam matris, quod capta patria in hostiummanus venerit, ut serva natus crederetur, fecisse.

XL. Duodequadragesimo ferme anno, ex quoregnare coeperatTarquinius, non apud regem modo,sed apud Patres plebemque longe maximo honoreSer. Tullius erat. Tum Anci filii duo etsi anteasemper pro indignissiino habuerant, se patrio regnotutoris fraudo pulsos, regnare Koinae advenain, nonmodo civicae, sed ne Jtalicae quidem stirpis; tumimpensius bis indignitas crescere, si ne ab Tarquinioquidem ad se rediret regnum, sed praeceps inde por-ro ad servitia caderet: ut in eadein civitate post cen-tesimum ferc aimum, quam Kumulus deo prognatus,deus ipse, tenuerit regnum, donec in terris fuerit,id servus serva natus possideat. Tum commune Ro-mani nominis, tum praecipue id domus suae dedecusfore, si, Anci regis virili stirpc salva, non modo ad-venis, sed servis etiam, regnum Komae patcret. Fer-ro igitur eam arcere contumeliam statuunt. Sed etiniuriae dolor in Tarquinium ipsum magis, quam inServium, eos stimulabat: et quia gravior ultor cae-dis, si superesset, rex futurus erat, quam privatus:tum, Servio occiso, queincunque aliuni' generum de-legisset, eundem regni hercdeiu facturus videbatur.Ob haec ipsi regi insidiae parantur. Kx pastoribusduo ferocissimi delecti ad facinus, quibus consuetierant uterque agrestibus ferramentis, in restibuloregiae, quam potuere tumultuosissime, specie rixaein se omnes apparitores regios convertnnt: inde,quum ambo regem appellurent, clamorque corum pe-nitus in regiam pervenisset, vocati ad regem pergunt.Primo uterque rociferari, et certatim alter alteri ob-strepere; coerciti ab lictore, et iussi in yicem dicere,tandem obloqui desistunt. Unus rem ex compositoorditur. Quum intentus in eum se rex totus averte-