108

T. LIVII [tJ. C. 54o. A. C. 7 : 2 .]

tem non obstitisse, aut ab tergo secutum fratrem? ut,si prohibere, quo minus in unum coirent ct duces etexercitus hostium, non posset, ipse certe cum fratreconiungeret copias. His anxius curis i(l modo essesalutare in praesens credebat, cedere inde, quantumposset: et inde una nocte, ignaris hostibus, et ob idquietis, aliquantum emensus est iter. Luce, ut sen-serunt profectos hostes, praemissis Numidis, quampoterant maxime citato agmine sequi coeperunt: an-te noctem assecuti Xumidae, nunc ab tergo, nunc inlatera incursantes. Consistere coeperunt, ac tutariagmen, quantum possent; tamen, tuto ut simul pu-gnarent procederentque , Scipio hortabatur, prius-quam pedestres copiae assequerentur.

XXXVI. Ceterum nunc agendo, nunc sustinendoagmen, quum aliquamdiu haud multum procedere-tur, et nox iam instaret, revocat e proelio suos Sei- ,pio: ct collectos in tumulum quendam, non quidem jsatis tutum, (praesertim agmini perculso) editioremtamen, quam cetera circa erant, subducit. Ibi primo,impedimentis et equitatu in medium receptis, cir-cumdati pedites haud difficulter impetus incursan-tium Numidarum arcebant: dein, postquam totoagmine tres imperatores cum tribus iustis exerciti-bus aderant, apparebatque, parum armis ad tuendumlocum sine munimento valituros esse; circumspecta-re atque agitare dux coepit, si quo modo posset val-lum circumjicere. Sed erat adeo nudus tumulus etasperi soli, ut nec virgulta vallo caedendo, nec terracespiti faciendo, aut ducendae fossae, aliive ullioperi apta inveniri posset: nec natura quicquam sa-tis arduum aut abscisum erat, quod hosti aditumascensumve difficilem praeberet; omnia fastigio lenisubvexa. Ut tamen aliquam imaginem ralli obiice-rent, clitellas illigatas oneribus, vclut struentes adaltitudinem solitam, circumdabant; cumulo sarcina-