134

T. LIV II [IT. C. fi 7 5. A. C. 177.]

Sempronio Sardinia obvenit. Legem dein de sociisC. Claudius tulit ex senatusconsulto, et edixit: quisocii ac nominis Latini, ipsi maioresve eorum, M. Clau-dio, T. Quiitclio censoribus, poslque ea, apud sociosnominis Latini censi essent, ut omnes in suam quisquecivitatem ante Kalendas Xovetnbres redirent. Quae-stio, qui ita non redissent, L. Mummio praetori de-creta est. Ad legem et edictum consulis senatuscon-sultum adiectum est: ut, dictator consul, interrex,censor, praetor, qui tunc esset, apud eorum quem quimanumitteretur, in libertatem vindicaretur, ut iusiu-randurn daret, qui eum manumitteret, civitatis mutan-dae causa manu non mittere: qui id non iururct, eummanumitteudum non censuerunt. Haec in posterumcausa iurisque dictio C. Claudio consuli decreta est.

X. [14.] Dum haec Uoinae geruntur, M. Iuniuset A. Manlius, qui priore anno consules fuerant,quum Aquileiae hibernassent, principio veris in finesIstrorum exercitum introduxerunt: ubi quum effusepopularentur, dolor magis et indignatio diripi ressuas cernentes Istros, quam certa spes, satis sibi vi-rium adversus duos exercitus, excivit. Concursu exomnibus populis juventutis facto, repentinus et tu-multuarius exercitus acrius primo impetu, quam per-severantius, pugnavit. Ad quattuor millia eorum inacie caesa; ceteri, omisso bello, in civitates passimdiffugerunt. Inde legatos primum ad pacem peten-dam in castra Romana, deinde obsides imperatos,miserunt. Haec quum Romae cognita literis procon-sulum essent, C. Claudius consul, veritus, ne furtoea res provinciam exercitumque sibi adimeret, nonvotis nuncupatis , non paludatus , sine lictoribus, unoomnium certiore facto collega, nocte profectus,prae-ceps in provinciam abiit: ubi inconsultius, quam ve-nerat, se gessit. Nam, quum concione advocata fu-gam e castris A. Manlii adversis auribus militum