321

dilecti dotnini EngeLberti archiepiscopi, idem spasmaticus ad •) locummartirii eius se transtulit et opem, quam quesivit, invenit. Quimox caput suum terre, que martiris sanguinem biberat, superposuitet ad annualem censum eidem loco se devovit.s Cum autem multa ibi fiant miracula, propter tedium legentiumtantum excellentiora queque notare studui x ).

65. [De muliereab inflatione curata.]Mulier quedam de civitate Andernacensi 2 ) iHildegundis nomine, totocorpore inflata, tantum ex hoc per XVIII ebdomadas sustinui't

10 doloris, ut ei vita presens esset in tedio et mors in desiderio. Audiens

tandem de fama et virtutibus beati Engelberti et quia varios languores

curaret, a lecto egritudinis se erigens, votum fecit dicens: „Domine

Deus omnipotens, si per merita martiris tui Engelberti curata fuero,

nudis pedibus locum passionis *) eius supplex adibo". 'Deus' au-

15 tem, qui 'mirabilis' est 'in sanctis suis' (Ps. 67,36), ut demonstraret,quantum apud ipsum merita martiris possent, infra triduum eandemfeminam ab omni infirmitate necnon et ab eiusdem infirmitatis deformi-tate curare dignatus est. Quid plura? Sentiens illa divinitus se cura-tam, de lecto se erigens leta surrexit, martirem toenedixit et ad locum

20 martirii nudis pedibus veniens oravit et obtulit; sicque, in Signum de-votionis sue capillis sui capitis ibidem precisis, ad propria remeavit.

66. [De milite paralitico, quem sanavit.]

Accedunt semper nova novis et miracula miraculis innovantur. Exiam dicta civitate, Andernaco scilicet, que in littore Reni 6ita est,

25 miles quidam dives et potens multis annis totus paralyticus lecto de-cubuit. Erat autem eiusdem infirmitatis tanta violentia, ut cibum erec-tus non sumeret, nisi ante os eius sive super pectus positum ita ia-cendo cum magna vehementia tandem deglutiret. Miserationibus Do-mini et consolationibus consolatus audivit in sompnis, ut, si sub tali

so arbore malo in ihonorem beati Engelberti martiris tribus vicibus ve-

*) Givelberg (Gijvelberg 2b 12 ) fügen 2a. b 1 - 1 hinzu

3 supposuit 2ft 1 - 2 . — 4 et fehl/, 2a.b ts . — ad fehlt la; verbessert auset 2a. — 5 ibi fehlt 2a. — 6 tarnen für tantum 2b 2 . — excellencioria la: —8 HiLd. nom. fehlt 2a. b 12 .— 9 inflato 2b 2 . — 10 dolores 2b 2 . — (in fehlt)tedio la. — 11 martyris für beati 2b 2 ; beati martyris E. 2a. b 1 .— 14 locumpass. nudis ped. 2a. — eius fehlt 2a.b 1 - 2 . — 16 triduum (annum am Rande)eandem 2a. -~ 17 et fehlt 2a. b 2 . — 19 leeto egritudinis leta 2a. b i- *. —ad fügt la vor martirem hinzu, doch getilgt; mart. ben. fehlt 2a. b 1 - 2 . — adfehlt hier la. — martirii Locum 2a. b 12 . — 20 veniens ped. 2a. — (sicque fehlt)in signumque dev. 2a. Z>i- 2 . — 24 Rheni 2b 2 . — 26 infirmit. eius2fc 8 . —27 supra 2b 1 und, verbessert, 2b 2 . — 28 mis. Dei (et cons. fehlt) 2a.b li .80 mane für malo 2a. b 1 - 2 . — honore 2a(ursprünglich), b 2 .

_ x ) Vgl. Sulpicius Severus, Vita Martini c. 1,8 (ed. Halm S. 111):'pluraomisimus, quia sufficere credidimus, si tantum cxcclIcntin (Lesart 'ex-cellentiora') notarentur; simul et Iegentibus consulendum fuit'.2 ) Andernach am Rhein.