98
baptizatum, eo quod Salvator dicit: 'Nisi quis renatus fuerit ex aquaet Spiritu sancto, non potest intrare in regnum Dei' (Joh. 3,5). Adie-cerunt etiam eum ordinandum denuo, eo quod sine baptismo, qui estsacramentum intrantium, ordines conferri non possint. Sicque mona-chus idem baptizatus est ac deinde singulos ordines consecutus. t
Hie queri potest, quomodo monachus iste communicare potuerit,et non conversus, de quo supra dictum est*), cum uterque illorumhabuerit fidem sine baptismo. Puto talem posse assignari rationem:quia conversus non habuit, per quos defectus baptismi eius manifesta-retur, per sacramentum suum illum Dominus declarare dignatus est. 10Quia vero per parentes monachi noverat declarandum, quod baptizatusnon esset, communicare illum permisit. Sepe legimus infideles, utsunt Iudei *), sacramentum Dominici corporis pereepisse.
18. De hiis, qui in Livonia per aspersionem bapti-
z a t i s u n t. is
Cum Livonia primum Christi fidem reeepisset, tanta multitudoad Christum conversa est, ut sacerdotes, qui pauci erant tunc temporis,illos baptizare non sufficerent. Unde quidam aspersoria tollentes inmanibus circumeundo illos aspergebant 2 ), dicentes: „Baptizamus vosin nomine Patris et Filii et Spiritus saneti". Postea habita questione 20super hiis, utrumnam essent baptizati vel non, quidam dicebant eosesse baptizatos, asserentes illos quinque milia et tria milia, qui predi-cante Petro crediderunt (Act. 2,41. 4,4), tali ordine baptizatos fuisse.Alii contrarium sentientes dicebant talem baptismum esse reiterandum,eo quod forma baptismi ibi non esset neque necessitas mortis illam ^in baptizandis exeluderet. Certum est unam aque guttulam cum invo-catione sanete Trinitatis sufficere ad salutem credenti, sed hoc ne-cessitatis tempore. Unce Livonienses predicto modo baptizati,sicut retulit michi Theodericus sacerdos et monachus ordinisCysterciensis 3 ), in eadem provincia propter securitatem cum su
*) Sarraeeni fügt 1b hinzu.
3 autem für etiam 2a. b. — 5 idein fehlt lc. — 8 haberet7a; habueratIb. — 10 suum dominus hoc ei revelare 2a. b; manifestare für decl. lc.— 13 suseepisse la.b. — 16 primam la.b. 2 b. — 21 utrum iam 2a. b;utrum la.b. — 22 illa quinque Ib. — que pred. lc.2a.b. — 23 talioracione Ib. — 24 eontr. dicentes sensiebant lc. — 26 guttam lc. — 29 ret.michi qui interfuit (Theod. sac. et m. ord. Cist. fehlt) in e. prov., proptersec. tarnen ad trinam (ternam 2a) immersionem 2a. b.
~~iTn7l6 (S. 95 f.).
2 ) Die Taufe 'per aspersionem' im Gegensatz zur 'immersio' findeich in Heinrichs Chronicon Lyvoniae nicht erwähnt, auch bei den Mas-sentaufen ist nur 'aqua saneta', 'fons', 'dolium' genannt.
s ) Wohl nicht der oben S. 17 Anm. 3 erwähnte Bischof Theoderichvon Estland (1211—1219), den Caesarius schwerlich 7 Jahre nach dessenTode, 15 nach seiner Bischofsweihe so bezeichnet hätte.