67
3 8. De cive Aquensi, qui, dum periurare vellet, ob-
mut ui t.
Vix annus expletus est 1 ), quod civis quidam Aquensis 2 ), dum.suo concivi pecuniam sibi prestitam negaret et *) compelleretur ad
a iuramentum, magis eligens periurare quam pecuniam reddere, dumgenu flecteret et digitos eanctis supponeret, obmutuit. Qui surgensloquelam recepit. Rursumque iurare volens loqui non potuit. Et inno-tuit omnibus, quod reus esset, et valde confusus est. — Hec michi nuperrelata sunt a quodam sacerdote civitatis eiusdem **).
10 Morbus avaritie etiam personas honestas sie corrumpit, ut ad la-trocinia furtaque laxentur.
3 9. De sacrista, quem propter furtum gemmatecrucis ferrum vomeris frigidum exussit.
Temporibus nostris in F 1 a n d r i a civitate quadam, cuius nomen16 excidit, in conventuali ecclesia clericorum lignum Dominicum aurogemmisque inclusum a custode ecclesie furto subtractum est et in terrasepultum. Cumque illam coneupiscens rapuisset nee tarnen consumereposset, abecondit illud. Decanus vero et fratres, cum de cruce subtraetaplurimum dolerent nee tarnen reum scirent, iuveni cuidam modicum20 habenti et honeste viventi, sola dueti suspicione, crimen furti eiusdeminpingebant. Cumque ille negaret nee crederent, adiudicatus est sen-
3 Accidit in civitate Aquensi, quod civis qu. suo conc. pr. pec. neg.2a. b. — cum suo lc. — 5 redd. Contigit, (ut fügt 2a hinzu) dum g. fl.et d. poneret super (supra 2b) reliquias, obm. 2a. b. — 7 Rursusqueflexus iur. vol. obmutuit. Et 2a. b. — 8 reus esset, cum maxima con-fusione recessit, reddens illi pecuniam. Hec 2a. b. — Hoc m. n. rclatumest lb; nuper fehlt 2a. b. — 10 Morbus bis laxentur fehlt 2a. b. —14 cuius n. exe. fehlt 2a. b. — 15 lign. domini la; lign. crucis dorn. 2a. b.— 17 Cumque bis illud fehlt Ib. — 18 cum plus de er. quererent etmaxime dol. la. — 20 susp. et a custode docti crimen abiciunt, qui sub-traxit crucem furtive, omneque crimen furti eidem iuveni inpingebant2a. b. — 21 imponebant 1 b. — nee sibi (ei 2a) crederetur 2a. b.
*) 'Für et compell. ad iuram. haben 2a. b: quam ei concesserat subtestimonio ymaginis beali Nicolai 3 ) data fide, quod predietam pecuniamei persolveret tempore et loco. Ille vero pecuniam negavit, dum redderedebuit.
**) cuius parrochianus ille fuerat fugen 2a. b hinzu.
1 ) Das Ereignis geschah also 1224 oder 1225; s. oben S. 60 Anm. 12.
2 ) Aus Aachen.
3 ) Gemeint ist das noch heute vorhandene byzantinische Mosaikbildim Kloster Burtscheid bei Aachen, von dem Caesarius im Dial. mirac.VIII, 76 berichtet. Vgl. dazu K. Faymonville, Die Kunstdenkmäler derRheinprovinz X (Stadt Aachen), 2, 1922, S. 259 ff.; E. Beitz, Caesariusvon Heisterbach und die bildende Kunst, Augsburg 1926, S. 44 f., 81 f.,115; K. Meisen, Nikolauskult und Nikolausbrauch im Abendlande (For-schungen zur Volkskunde, her. von G. Schreiber 9—12), Düsseldorf1231, S. 37, 82 f., 258, 266.