Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Item pͥmum pͥncipiū eſt cauſa ꝓpria eternorum niſi methaphorice .i. qꝛ conſeruat ea. qͥaniſi eſſet: ea eſſent.Itē ſicut ex materia pōt aliqͥd fieri ex agēte. ita nec ex agente pōt aliqͥd ficri ſine materia.Et deus eſt cauſa efficiēs niſi reſpectu ei habet eſſe in potentia materie.Item entia declināt ab ordine cauſe pͥme ī ſeconſiderate. licet in ordine ad reliqͣs cauſasagentes in vniuerſo. hoc eſt error qꝛ eſſentialior inſeꝑabilior eſt ordo entiū ad cauſaꝫ pͥmamqͣꝫ ad cauſas inferiores.Itē deus pōt eſſe cauſa noui facti. nec poteſt aliqͥd de nouo ꝓducere.Itē deꝰ non pōt mouere celū motu recto.Et eſt ratio qꝛ tunc relinqueret vacuū.Itē deus pōt irregularit̓ .i. alio qͣꝫ mouet mouere aliqͥd. qꝛ in eo eſt diuerſitas voluntatis.Item deus eſt eternus in agēdo mouendoſicut in eſſendo alioquin ab alio determinaret̉.qd̓ eſſet pͥus illo.Itē illud qd̓ de ſe terminat̉ vt deus. aut ſꝑ agit̉aut nunqͣꝫ multa ſunt eterna.Itē deū neceſſe eſt facere qͥcqͥd immediate fitab ip̄o. Error. ſiue intelligatur de neceſſitate coactionis qꝛ tollit libertatem arbitrij ſiue de neceſſitate immutabilitatis. qꝛ ponit poſſibilitatēaliter faciendi.Item pͥmum pͥncipiū non poteſt immediateproducere generabilia. quia ſunt effectus noui.Effectus aūt noui exigit cauſam immediataꝫpōt aliter ſe habere.Item pͥmum pͥncipiū non pōt aliud a ſe ꝓducere. qꝛ omnis differentia eſt inter agens factum eſt naturam.Item deus pōt immediate cognoſceretingentia niſt aliam cauſam ꝑticularem ꝓxmam.Item ſi oēs cauſe fuerint aliqn̄ in qͥcte. neceſie eſt ponere deū mobilem.Item deus eſt pͥma neceſſaria cauſa primeintelligentie qua poſita ponit̉ effectus. ſunt ſimul duratione.Item deus eſt neceſſaria cauſa motꝰ corporum ſuꝑiorū coniunctiōis diuiſionistingentis in ſtellis.Item ad hoc effectus omnes ſint neceſſarijreſpectu cauſe pͥme non ſufficit ip̄a cauſa pͥmaſit impędibilis. ſed exigit̉ cauſe medie ſintimpedibiles. Error. qꝛ tunc deꝰ poſſet facere aliquē effectum nouum ſine cauſis poſterioribus.Item deus poſſit agere ꝯtraria hoc eſt mediante corꝑe celeſti qd̓ eſt diuerſum in vbi.Item deus infinitus ꝟtute. qꝛ facit aliqͥdde nihilo. ſed quia cōmunicat motum infinitū.Item deus pōt in effectū cauſe ſecūdarie fine ip̄a cauſa ſecūdaria. Error.Item effectus immediatꝰ a pͥmo debꝫ vnꝰtm̄ ſimillimꝰ pͥmo.Itē deꝰ vel intelligētia infundit ſcīam aīehumane in ſomno niſi mediante corꝑe celeſti.Itē pl̓es ſunt motores pͥmi celi. Error.Item pͥmū immobile ſimplicit̓ mouet niſimediante aliquo motu. tale mouēs immobile eſt pars moti ex ſe.Itē potentia actiua que pōt eſſe ſine oꝑatōe ꝑmixta potētie paſſiue. Error. ſi intelligat̉ dequacūqꝫ oꝑatione.Item deꝰ non pōt indiuidua multiplicare ſb̓vna ſpecie ſine materia.Item forma quā oportet fieri in materia pōt agi ab illo agit ex materia.Item deus pōt facere accidēs eſſe ſine ſb̓iecto. nec plures dimēſiones ſimul eſſe.Item impoſſibile ſimplicit̓ pōt fieri a deovel ab agente. Error. ſi intelligat̉ de impoſſibiliẜm numerū vel naturam.Itē alius eſt intellectus in rōe ẜm deus intelligit ſe alia. Error. qꝛ licet ſit alia intelligendi. tn̄ alius intellectꝰ ẜm rationēItem pͥma cauſa eſt cauſa omniū entiū remotiſſima. Error. ſi intelligat̉ cum p̄ſciſione. ita ſcꝫ ꝓpinquiſſima eſt.Itē aliqua poſſunt caſualit̓ euenire reſpectupͥme cauſe. falſum eſt oīa eſſe p̄ordinata ama cauſa. qꝛ tunc euenirent de nec eſſitate.Item in cauſis efficientibꝰ cauſa ſecunda habet actionē quam accepit a pͥma cauſa.Item in cauſis efficientibꝰ ceſſante cauſa prīa ceſſat ſecūda ab oꝑatiōe ſua. tn̄ ſcd̓a oꝑet̉ẜm materiam ſuā.Iteꝫ de deo pōt cognoſci niſi qꝛ eſt ſiue ipſum eſſe.Itē deū eſſe ens ſe poſitiue non eſt intelligibile. ſꝫ pͥuatiue eſt ens aūt ſe intelligibile.Capitulum. vij.Errores de angelo vel intelligētia.Item omnia ſeꝑarata coeterna ſunt pͥmo pͥncipio.Itē intelligētie ſuꝑiores creant aīas rōnalesſine motu celi. intelligentie aūt inferiores creantvegetatiuā ſenſitiuā motū celi mediante.Itē intelligētia angelꝰ vel aīa ſeꝑata nuſqͣꝫ ē.Itē ſb̓e ſeꝑate eo habent vnū appetitū nonmutant̉ in oꝑe aut oꝑatiōe.Itē ītēlligētie ſiue ſb̓e ſeꝑate qͣs dicūt eternas hn̄t ꝓpͥe cām efficienteꝫ ſꝫ metaphorice.qꝛ hn̄t cām ꝯſeruantem in eſſe. ſunt facte denouo. qꝛ ſic eſſent tranſmutabiles.Itē in ſubſtantijs ſeꝑatis nulla eſt poſſibilistranſmutatio. nec ſunt in potentia ad aliquā mu