Item ꝙ pͥmum pͥncipiū nō eſt cauſa ꝓpria eternorum niſi methaphorice .i. qꝛ conſeruat ea. qͥaniſi eſſet: ea nō eſſent.Itē ꝙ ſicut ex materia nō pōt aliqͥd fieri ex agēte. ita nec ex agente pōt aliqͥd ficri ſine materia.Et ꝙ deus nō eſt cauſa efficiēs niſi reſpectu eiꝙ habet eſſe in potentia materie.Item ꝙ entia declināt ab ordine cauſe pͥme ī ſeconſiderate. licet nō in ordine ad reliqͣs cauſasagentes in vniuerſo. hoc eſt error qꝛ eſſentialior ⁊ inſeꝑabilior eſt ordo entiū ad cauſaꝫ pͥmamqͣꝫ ad cauſas inferiores.Itē ꝙ deus nō pōt eſſe cauſa noui facti. nec poteſt aliqͥd de nouo ꝓducere.Itē ꝙ deꝰ non pōt mouere celū motu recto.Et eſt ratio qꝛ tunc relinqueret vacuū.Itē ꝙ deus nō pōt irregularit̓ .i. alio mō qͣꝫ mouet mouere aliqͥd. qꝛ in eo nō eſt diuerſitas voluntatis.Item ꝙ deus eſt eternus in agēdo ⁊ mouendoſicut in eſſendo alioquin ab alio determinaret̉.qd̓ eſſet pͥus illo.Itē illud qd̓ de ſe terminat̉ vt deus. aut ſꝑ agit̉aut nunqͣꝫ ⁊ ꝙ multa ſunt eterna.Itē ꝙ deū neceſſe eſt facere qͥcqͥd immediate fitab ip̄o. Error. ſiue intelligatur de neceſſitate coactionis qꝛ tollit libertatem arbitrij ſiue de neceſſitate immutabilitatis. qꝛ ponit poſſibilitatēaliter faciendi.Item ꝙ pͥmum pͥncipiū non poteſt immediateproducere generabilia. quia ſunt effectus noui.Effectus aūt noui exigit cauſam immediataꝫ q̄pōt aliter ſe habere.Item ꝙ pͥmum pͥncipiū non pōt aliud a ſe ꝓducere. qꝛ omnis differentia q̄ eſt inter agens ⁊ factum eſt ꝑ naturam.Item ꝙ deus nō pōt immediate cognoſcere cōtingentia niſt ꝑ aliam cauſam ꝑticularem ⁊ ꝓxmam.Item ꝙ ſi oēs cauſe fuerint aliqn̄ in qͥcte. neceſie eſt ponere deū mobilem.Item ꝙ deus eſt pͥma ⁊ neceſſaria cauſa primeintelligentie qua poſita ponit̉ effectus. ⁊ ſunt ſimul duratione.Item ꝙ deus nō eſt neceſſaria cauſa motꝰ corporum ſuꝑiorū ⁊ coniunctiōis ⁊ diuiſionis cōtingentis in ſtellis.Item ꝙ ad hoc ꝙ effectus omnes ſint neceſſarijreſpectu cauſe pͥme non ſufficit ꝙ ip̄a cauſa pͥmaſit impędibilis. ſed exigit̉ ꝙ cauſe medie nō ſintimpedibiles. Error. qꝛ tunc deꝰ nō poſſet facere aliquē effectum nouum ſine cauſis poſterioribus.Item ꝙ deus poſſit agere ꝯtraria hoc eſt mediante corꝑe celeſti qd̓ eſt diuerſum in vbi.Item ꝙ deus infinitus ꝟtute. nō qꝛ facit aliqͥdde nihilo. ſed quia cōmunicat motum infinitū.Item ꝙ deus nō pōt in effectū cauſe ſecūdarie fine ip̄a cauſa ſecūdaria. Error.Item ꝙ effectus immediatꝰ a pͥmo debꝫ eē vnꝰtm̄ ⁊ ſimillimꝰ pͥmo.Itē ꝙ deꝰ vel intelligētia nō infundit ſcīam aīehumane in ſomno niſi mediante corꝑe celeſti.Itē ꝙ pl̓es ſunt motores pͥmi celi. Error.Item ꝙ pͥmū immobile ſimplicit̓ nō mouet niſimediante aliquo motu. ⁊ ꝙ tale mouēs immobile eſt pars moti ex ſe.Itē ꝙ potentia actiua que pōt eſſe ſine oꝑatōe⁊ ꝑmixta potētie paſſiue. Error. ſi intelligat̉ dequacūqꝫ oꝑatione.Item ꝙ deꝰ non pōt indiuidua multiplicare ſb̓vna ſpecie ſine materia.Item ꝙ forma quā oportet fieri ⁊ eē in materianō pōt agi ab illo ꝙ nō agit ex materia.Item ꝙ deus nō pōt facere accidēs eſſe ſine ſb̓iecto. nec plures dimēſiones ſimul eſſe.Item ꝙ impoſſibile ſimplicit̓ nō pōt fieri a deovel ab agente. Error. ſi intelligat̉ de impoſſibiliẜm numerū vel naturam.Itē ꝙ alius eſt intellectus in rōe ẜm ꝙ deus intelligit ſe ⁊ alia. Error. qꝛ licet ſit alia rō intelligendi. nō tn̄ alius intellectꝰ ẜm rationēItem ꝙ pͥma cauſa eſt cauſa omniū entiū remotiſſima. Error. ſi intelligat̉ cum p̄ſciſione. ita ſcꝫꝙ nō ꝓpinquiſſima eſt.Itē ꝙ aliqua poſſunt caſualit̓ euenire reſpectupͥme cauſe. ⁊ ꝙ falſum eſt oīa eſſe p̄ordinata a pͥma cauſa. qꝛ tunc euenirent de nec eſſitate.Item ꝙ in cauſis efficientibꝰ cauſa ſecunda habet actionē quam nō accepit a pͥma cauſa.Item ꝙ in cauſis efficientibꝰ ceſſante cauſa prīanō ceſſat ſecūda ab oꝑatiōe ſua. dū tn̄ ſcd̓a oꝑet̉ẜm materiam ſuā.Iteꝫ ꝙ de deo nō pōt cognoſci niſi qꝛ eſt ſiue ipſum eſſe.Itē ꝙ deū eſſe ens ꝑ ſe poſitiue non eſt intelligibile. ſꝫ pͥuatiue eſt ens aūt pͦ ſe intelligibile.Capitulum. vij.Errores de angelo vel intelligētia.Item ꝙ omnia ſeꝑarata coeterna ſunt pͥmo pͥncipio.Itē ꝙ intelligētie ſuꝑiores creant aīas rōnalesſine motu celi. intelligentie aūt inferiores creantvegetatiuā ſenſitiuā motū celi mediante.Itē ꝙ intelligētia angelꝰ vel aīa ſeꝑata nuſqͣꝫ ē.Itē ꝙ ſb̓e ſeꝑate eo ꝙ habent vnū appetitū nonmutant̉ in oꝑe aut oꝑatiōe.Itē ꝙ ītēlligētie ſiue ſb̓e ſeꝑate qͣs dicūt eē eternas nō hn̄t ꝓpͥe cām efficienteꝫ ſꝫ metaphorice.qꝛ hn̄t cām ꝯſeruantem in eſſe. ẜ nō ſunt facte denouo. qꝛ ſic eſſent tranſmutabiles.Itē ꝙ in ſubſtantijs ſeꝑatis nulla eſt poſſibilistranſmutatio. nec ſunt in potentia ad aliquā mu
Druckschrift
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten