Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.Unum eſſe rerum principiuꝫ oſtēdit non plura, vt quidam putauerunt.Reationem rerū inſinuāsſcriptura deū eſſeDI.creatorē initiumqtemꝑis atqꝫ omnium viſibilium velinuiſibiliuꝫ creatuLxrarum in pͥmordioſui oſtēdit dicensIn pͥncipio creauit deus celū terrā. Hisetem̄ ꝟbis Moyſes ſpiritu dei afflatꝰ invno pͥncipio a deo creatore mūdū factū refert: elidens errorē quorundaꝫ: plura ſinePlato dixtria pͥncipia pͥncipio fuiſſe principia opinantiū. Platonāqꝫ tria initia eſtimauit. deū .ſ. exemplaet materiaꝫ. ip̄am increatā ſine principioEx qua rōne deum qͣſi artificē non creatoreꝫ. Creatorꝓprie d̓r creator. qͥd ſitᵉm̄ eſt qui de nihilo aliquid facit. Et creacreare. et qͥd re proprie eſt de nihilo aliqͥd facere. Facefacere.re vero modo de nihilo aliquid operari. ſed etiā de materia. Un̄ et homo angelus dicit̉ aliqua facere ſꝫ creare. vocatLx..qꝫ factor ſiue artifex. ẜꝫ creator. Hoc em̄FCuceenomen ſoli deo ꝓprie cōgruit. qui de nihilo quedā de aliquo aliqua facit. Ip̄e ēergo creator opifex et factor. ſed creationis nomen ſibi ꝓprie retinuit. alia ꝟo etiācreaturis cōmunicauit. In ſcriptura tamēſepe creator accipit̉ tāqͣꝫ factor. creareqͣꝫ facere: ſine diſtinctione ſignificationis. hec verba ſcilicꝫ agere et facere huiuſmodi non dicuntur de deoẜm eam rationeꝫ qua dicuntur decreaturis.Uerūtamen ſciendum eſt. hec ꝟba ſcꝫ creare et facere agere alia hmōi de deo poſſe dici ẜm eamrationē qua dicunt̉ de creaturis. Quippe dicimus aliqͥd facere: non aliquem īoꝑando motum illi ineſſe intelligimus. valiquā in laborando paſſioneꝫ. ſicut nobisſolet accidere. ſed eius ſempiterne voluntatis nouū aliquē ſignificamus effectum. id ēeterna eius voluntate aliquid nouiter exiEx quo ſen­ ſtere. Cum aliquid dicitur facere tale eſtſu d̓r deus aquid facere. ac ſi dicat̉ iuxta eius voluntatem vel eiꝰILvoluntatem aliquid nouiter contingere vl̓eſſe. vt in ipſo nihil noui contingat. ſed nouum aliquid ſicut in eius eterna voluntatefuerat fiat ſine aliqua motione vel ſui mutatione. Nos vero operando mutari dicimus. quia mouemur. enim ſine motualiquid facimus. deus ergo aliquid agerevel facere dicit̉. quia cauſa eſt rerum nouiter exiſtentiū. dum eius voluntate res noue eſſe incipiunt que ante non erant: abſqꝫipſius agitatione. vt actus proprie dici noqueat. cum videlicet actus omnis in motuconſiſtat. in deo auteꝫ motus nullus ē. Sicut ergo ex calore ſolis aliqua fieri contin­ Per ſimile o.git. nulla tamē in ipſo vel in eius calore facta motione vl̓ mutatione. Ita ex dei voluntate noua habent eſſe ſine mutatiōe auctoris qui eſt vnum ſolum et omniū pͥncipium. Ariſtoteles ꝟo duo poſuit pͥncipla gmrauo xiriſcꝫ materiam ſpeciem. tertium operatorium dictum: mundum quoqꝫ ſemꝑ eſſe etfuiſſe.Quod catholicum eſt docet. cHorū ergo ſimilium errorem ſpūſſanctus euacuans veritatiſqꝫ diſciplinam tradēs. deuꝫ in principiotemporū mundū creaſſe. ante temꝑa eternaliter extitiſſe ſignificat. ipſius eternitatēet omnipotentiā cōmendans. Cui voluiſſe facere eſt. qꝛ vt prediximus ex eius voluntate et bonitate res noue exiſtunt. Credamus ergo rerum creatarum celeſtiū terreſtrium. viſibilium vel inuiſibilium cauſam non eſſe: niſi bonitateꝫ creatoris. eſtdeꝰ verus vnus. Cuius tanta eſt bonitas.vt ſumme bonus beatitudinis ſue qua et̓naliter beatus eſt: alios velit eſſe ꝑticipesqͣm videt cōmunicari poſſe et minui omnino poſſe. Illd̓ ergo bonū qd̓ ipſe erat quo beatus erat: ſola bonitate neceſſitate alijs cōmunicari voluit. quia ſummeboni erat prodeſſe velle. om̄ipotentiſſiminoceri non poſſe.Quare rationalis creatura factaEt quia non valeteius beatitudinis ꝑticeps exiſtere aliquisniſi intelligentiā. que quātomagis ītelligitur tanto plenius habet̉: Fecit deꝰ ratōnalem creaturam que ſummum bonum in