Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.Manifeſtum eſt ſalomonem hoc p̄ceptūtranſiſſe. Dauid aūt plures habuit. necceptum preterijt Permiſſum eſt enim regiplures habere. plurimas que allicianſanimam multiplicate. Cum tn̄ additur vtnon eleuetur cor eius. alienigenas prohibitum eſſe videtur. Verūtamen multiplicatio vxorum generaliter ꝓhibita ē. Permiſſum eſt autem regi plures habere. ſꝫmultiplicare. Veniente autem plenitudinis tempore quo chriſti gratia vbiqꝫ eſt dilatata. reducta eſt lex nuptiarum ad priorem honeſtioremqꝫ inſtitutionem vt vnuſvni in figura chriſti et eccleſie coniugatur.Ne queritur electio muneris in ſucceſſiōegeneris. ſed in perfectione vite et ſinceritate ſcientie. et virginitas fecunditati p̄fert̉ ſacerdotibus cōtinentia indicit̉.De v̓ginitate mētis carnis. eMelior eſt aūt Virginitas mentis qͣꝫ carnis. Vnde Ambro.Amā. in li. Tolerabilius eſt mentem virginem qͣꝫ cavirginibus. nem habere. vtrunqꝫ bonum eſt ſi liceatSi non liceat. ſaltem non caſti homini ſeddeo ſimus. Uirgo proſtitui pōt. adulterari non poteſt. nec lupanaria infamāt caſtitatem. ſed caſtitas etiam loci abolet in famiam. Idem. Non poteſt caro ante corripi. niſi mens ante fuerit corrupta. Itē IſiIſidorus. dorus. Non poteſt corpus corrumpi niſiprius animus corruptus fuerit. Mundaenim a contagione anima: caro peccat.In fine huius capl̓i aperit̉ quomodo ve ſit. niſi anima prius fuerit corrupta. corpus non poſſe corrumpi ſcilicet peccato.Augꝰ. in li.Illud etiam Auguſtini aduertendū eſtbono ꝯiuga. Sicut inquit ſanctius ē mori fame qͣꝫ idolaticis veſci. Ita ſanctius eſt defungi ſineliberis. qͣꝫ ex illicito coitu ſtirpem querereUndecunꝙͣ ꝟo naſcantur homines. ſi parentum vitia non ſectent̉: et deum recte colant. honeſti et ſalui erunt. Semen em̄ exqualicunqꝫ homine. dei creatura eſt. et eomale vtenti male erit. non ipſum aliquando malum eſt.Iſta eſt diſtinctio. xxxiij. huiusquarti libri. In qua magiſter poſtꝙͣ ſuꝑius determinauit de bonis matrimonij. Hic āt determinat qūohec bona fuerunt in matrimonijs antiquoꝝ patrumEt tria facit. Primo em̄ antiquis patribus fore conceſſum plures hr̄e vxores declarat. Scd̓o continentiam abrae continētie iohannis comꝑat. Tertiopore euāgelij ꝟginitatē p̄cellere fecūditatē inſinuatPrimū facit vſqꝫ ibi. Qd̓ ꝟo caſtitas Scd̓m vſqꝫ ibiMelior aūt virginitas. Tertium vſqꝫ ad finē diſt.XXXIIIIn ſpeciali ſnīa magiſtri ſtat in tribus propoſitōnibꝰquarū prima eſt hec. Ex diuina permiſſione antiquipatres plures habuerunt vxores non expletiōe carnalis voluptatis. ſed quia ſucceſſione ſanguīs erat̉ſucceſſio religionis et fidelitatis. Hanc magiſter inſinuans querit vtrum antiqui patres ſine peccato plures vxores vel concubinas habuerunt. Et reſpondens permittit ẜm diuerſitatē temporuꝫ varia fuit dei diſpoſitio. Ante pctm̄ inter duos tm̄ fuit cōiuꝫgium inchoatum ẜm quē inchoationis moduꝫ ſi primi parentes in obedientia ꝑſtitiſſent tꝑis ſucceſſionem inter duos tm̄ fuiſſꝫ matrimonialis ꝯtractusPoſt pctm̄ primis parentibus ad inuicē conuenientibus et ꝓlem ꝓcreantibus filij eorum et filie ꝯiunctiſunt ſed vnus tm̄ vni et fratres ſororibꝰ copulati ſūtquia erant alie mulieres et viri quibus filij. Adeet filie ꝯiuugerent̉. Lamech autem primus omniumlegit̉ duas vxores habuiſſe. quod in eo reprehenditur. ideo qꝛ expletione carnalis voluptatis hoc fecerit. ꝓceſſu ꝟo tꝑis cum iam quaſi omnes homīesdeos colerent. paucis in cultu dei remanentibus diuina diſpenſatione conſultum eſt vt viri poſſent ſibiplures vxores in matrimonium copulare ne cultusvel noticia dei deficeret illis paucis deficientibus: ſicut patet in Abraam et Iacob. Vnde et ex legeledicta erat ſterilis que non reliquebat ſemen ſuperterrā. Secūda propoſitio eſt hec. Continentiā quamIohannes habuit actu hanc Abraam potuit ſeruare ſolo habitu. Hanc magiſter inſinuans dicit in commendationem coniugij antiquorum patrum virginalis caſtitas non p̄fertur ī merito antiquoꝝ patruꝫconiugali caſtitati. qd̓ autoritate Augu. determinatdicentis. Sicut non eſt impar meritū continentie inIohanne qui nullas exꝑtus eſt nuptias. et in Abraam qui filios genuit. Nam illius celibatus iſtiꝰ connubium temꝑis diſtributione xp̄o militauerūt. ſꝫcontinentiam Iohannes in oꝑe Abraam ſolo habitu habebat. Poſtea obijcit antiqui patres habc̄tes plures vxores videntur feciſſe fidem thori.Et reſpondens dicit. fidē thori ſeruabant ꝓpͥistm̄ vxoribus vel ancillis. alijs mulieribus ꝯiungebant̉. et ſic patet que fuerit ante legem matrimonij conſuetudo. et in matrimonio antiquoꝝ patrūfuerunt predeterminata mr̄imonij bona. Poſtea diterminat de matrimonio tꝑe legis dicens. temꝑeMoyſi fuit mr̄imoniū determinatū ꝙͣtū ad legitīa ꝑſonaꝝ det̓minationē. qꝛ licebat copulare carnaliter patri vel ſorori vel nouerce vel nepti amitematertere et quibuſdā alijs ꝑſonis. Et etiā ꝙͣtū adſeꝑationē qꝛ ꝑmiſit moyſes dato libello repudij diuortium fieri et aliam ducere. in quo quidem libellovir ſcripſit cauſas ꝓpter quas repudiebat vxoremqd̓ ꝓpter duriciaꝫ cordis eoꝝ ꝑmiſſum eſt vt maiusmalū .ſ. homicidiū tolleret̉. Poſtea q̄rit qͥbus lꝫ ſublege habere plures vxores et quibus. Et reſpondet multiplicatio generaliter eſt ꝓhibita. permiſſum tamen eſt regi plures habere vxores ſed ml̓tiplicare .i. plurimas habere. qꝛ talis multiplicatioꝓpter carnales actus mentē eneruat et allicit. Addit etiā adueniente tꝑe plenitudinis iuxtra priorēet honeſtiorē inſtitutionē vnꝰ tm̄ vni coniungit̉ ī figura xp̄i et eccleſie. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. In hocdem tꝑe virginitas fecunditati precellit̉̓ et ꝯtinentiaſacerdotibus inducit̉. Hāc magiſter inſinuās dic̄hoc tꝑe virginitas fecūdati p̄cellit̉ et ꝯtinentia ipſispreſbyteris p̄cipit̉ tn̄ in lege fecūditas virginitati p̄ferre et ſacerdotibus ꝯiugia indicere inducit̉. Ultimo dicit virginitas mentis melior eſt et commendabilior. ꝙͣ virginitas carnis quod autoritatibꝰ confirmat. Et tm̄ in ſpeciali.