Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

SxpxiLI.ſui ſignati ſimilitudinē. quoddā ꝟo rei cuius eſt ſignum gerit ſimilitudinē et tale eſt ſacramentū. Itemſignū gerēs ſui ſignati ſimilitudinē. quoddā ē ſignūtm̄ quoddā vero eſt ſignū et cauſa. et tale ſignuꝫ eſtſacramentū. Ex quibus habet̉ ꝑfecta ſacramēti diſfinitio .ſ. inuiſibilis gratie viſibilis forma. ita vt imgineꝫ gerat et cauſa exiſtat et ideo ſacramenta veteris legis que ſolum ſignificabāt non ſunt nec dicun̉ꝓprie ſacramēta. Scd̓a ꝓpoſitio eſt hec. Sacramēta triplici de cauſa ꝓmulgata exiſtunt et in rebusin ꝟbis principaliter ꝯſiſtunt. Hanc magiſtet inſiuuans ꝓponit triplex fuit cauſa ſeu ratio inſtitutiōisſacramentorū. Prima quidem fuit humiliatio hominis. qꝛ ſacramēta rebus corꝑalibꝰ que natura ipſohomine inferiora ſunt ſubditur. Secunda eſt. eruditio. quia de viſibilibꝰ ea excluditur. Tertia ꝟoexercitatio vt ocioſitas et occupatio noxia vitareturvbi ſubdit quedam exercitatiōes ad bonū corꝑisſunt. queddā ad bonū aīe. quedā ꝟo ad vtriuſqꝫ detrimentū ordinant̉. Addit etiā deus ſine ſacramētis potuit hominē iuſtificare ſeu ſeruare. qꝛ eis ſuaꝫpotentiā alligauit. Tamē ex dictis cauſis ſacramenta inſtituit. Poſtea ponit ſacramentū integritatem dicens ſacramēta ex duobus ꝯſtāt .ſ. ex rebꝰet verbis. Vltimo diuidit ſacramenta dicens quedam ſunt ſacramenta vetera que ſignificāt ꝓmittunt ſolū. quedā vero ſunt noua ſignificāt cauſātſalutē. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Inter ſacr̄a veterislegis ſola circūciſio originalē culpā delebat. tamēceleſtis regni ianuā non aꝑiebat. Hanc magiſter ponens ꝓponit pͥmo ſacr̄m circūciſionis ꝙͣuis ſit idē ſacramentis veteribus. tn̄ antiquis idē remediuꝫꝯferebat contra pctm̄ baptiſmus. non tamenaꝑibat ianuā regni celeſtis qd̓ autoritatibꝰ ꝯfirmatPoſtea q̄rit qd̓ remediū habebāt viri ꝯtra pctm̄ an̄circūciſionē et femīe an̄ pꝰ. Et rn̄det hi de ſtirpe Ade deſcender̄t circūciſionē iuſtificabant̉. quiaūt an̄ circūciſionē fuer̄t ꝑuuli in fide ꝑentū iuſtificabant̉. Parētes ꝟo ꝟtute ſacrificioꝝ. Mulieres aūtan̄ circūciſionē et pꝰ fidē oꝑationē bonā. ſuaꝫ ſierant adultē. vl̓ fidē parentū ſi erāt ꝑuule. qd̓ ꝯfirmat autoritate. b. Greg. Poſtea determinat de inſtitutiōe circūciſionis ꝙͣtū ad quattuor. on̄dens cui data ſit qꝛ abrae et ꝯn̄r ſemini ſuo. Scd̓o quare data ēqꝛ ꝓpter tria .ſ. in meritū obediētie. ī ſignū fidei magne. et in diſtinctionē ppl̓i iudaici a ceteris gentibusTertio in ꝑte fiebat. certe ī carne p̄pucij. Et duplici rōne pͥmo qꝛ ꝯcupīa quā pctm̄ originale ꝯtrahitur a ꝑentibꝰ ī cuiꝰ remediū inſtituta eſt circūciſio. inilla ꝑte magis dominat̉. Scd̓a vt in illa ſignumobedientie acciꝑet in qua pͥmꝰ culpā inobediētiepͥmo ſenſit. Quarto on̄dit quo tꝑe et quo inſtr̄o certo. dicens octauo die et lapideo cultello. hoc addeſignandū duo. Primo reſurrectionē carnis cōemin octaua etate finiendā petrā xp̄m. in quo omniscorruptio ab electis tollet̉ Scd̓o octaua die facta eſtper quā oīa cuiuſlibet in ipſum credentis circumciditur a peccatis. Ex quibꝰ cōcludit ſunt due res huius ſacramenti. Poſtea dicit ideo circūciſio baptiſmū mutata eſt qꝛ ſacr̄m baptiſamatis eſt communius et ꝑfectius. in circūciſione ſolūmō peccata dimittebant̉ nihil tamē ꝯferebat̉. In baptiſmo non ſoluꝫpeccata abolent̉ ſed etiā gr̄a ad oꝑantiū bonū et bn̄adiuuans et virtutū poſſeſſio et argumentū confertur. Ultimo querit vtrum ꝑuuli moriebant̉ ſine circūciſione an̄ octauū diem ſaluabant̉. Et rn̄detſicut nec ſine baptiſmo. ex quo patet neceſſitascircūciſionis. Subdit tn̄ forte ꝓpter neceſſitateꝫlicebat ante octauum diem circumcidi. igit̉ ⁊cͣ. Ettum in ſpeciali.I II IDe ſacramētis noue legis.Am ad ſacra omēta noue legis accedamusque ſunt baptiſmus cōfirmatio. panis bn̄dictionis .i. euchariſtia. penitētia. vnctio extrema. ordoconiugium. Quorum alia remedium contra peccatum prebent et gratiam adiutricem conferunt. vt baptiſmus. alia in remedium tantum ſunt. vt coniugium. alia gratia et virtute nos fulciunt vt euchariſtiaordo.Quare mox poſt hominis caſumno fuerunt inſtituta.Si vero queriturquare non fuerīt hec ſacramenta inſtitutamox poſt hominis lapſum. in his ſit iuſticia et ſalus? Dicimꝰ ante aduentūchriſti qui gratiam attulit gratie ſacramēta fuiſſe danda. que ex ipſius morte paſſione virtutem ſortita ſunt. Chriſtus autēvenire noluit anteqͣꝫ de lege naturaliſcripta ꝯuinceretur. qd̓ neutra iuuare poſQd̓ ſacramentū coniugij fuit ante peccatū.Fuit tamen coniugium ante pctm̄ inſtitutū. vtiqꝫ remedium. ſed ad ſacramentū ad officiū. poſtpeccatū vero fuit ad remediū cōtra carnalis ꝯcupiſcentie corruptelā. de quo ſuo loco tractabimus.De baptiſmo.Nunc vero de baptiſmi ſacr̄o videamꝰ qd̓ int̓ noue gr̄e ſacͣmēta primū eſt. Baptiſmuꝫ xp̄i Iohānesſuo baptiſmo p̄nunciauit. pͥmꝰ baptiſaſſe legit̉. ſꝫ in aqua. non in ſpū. ſicut ipſe ait. De baptiſmoEgo baptizo vos ī aqua .i. in pnīam. So­ Iohannis.la em̄ corꝑa abluebat. a pctīs ꝟo mun­ De differētiadabat. Baptiſmꝰ Ioh̓is erat in pnīambapiſmi xp̄iiohannis.in remiſſionem. baptiſmus vero xp̄i in remiſſionem. Quia Iohannes baptizās homines ad penitentiā vocabat. et quos baptizabat penitere docebat. ẜm illud Ueniebant ad Iohānem in iordanem confitentes peccata ſua. Sed in baptiſmo Iohan