P. u71L I.peccata debet cōmittere. vt ꝑ miſcd̓iam ⁊ pietatē velit excuſari. vt nullus debet furari diuiti vt det pauperi. Scd̓m genus mendacij eſt mendaciū iocoſum.qd̓ fit cauſa ſolatij vel in ioco. ⁊ iſtud ſil̓r in viris ꝑfectis eſt damnabile. ⁊ in viris imꝑfectis veniale Tertium genꝰ mēdacij eſt ꝑnicioſum qd̓ .ſ. fit ex malignitate ſeu qd̓ ꝓuenit ex animo nocēdi. ⁊ hoc omībuseſt fugiendū. Poſtea mgr̄ enumerat octo genera mēdaciorū. que ponit. b. Augꝰ. quorū pͥmū ſit ī doctrina fidei. Scd̓m eſt qd̓ nulli prodeſt. ſed alicui obeſt?Tertiū eſt quod alicui ꝓdeſt ⁊ alicui obeſt. Quartūeſt quod fit ex ſola libidine ⁊ delectatione mentiendiQuintum eſt quod fit in pulcriloquio vel cupiditateplacendi. Sextum eſt ꝙ nulli obeſt ſed alicui prodeſtꝙͣtum ſcꝫ ad ablationem rei exterioris. Septimū eſtꝙ nulli obeſt. ſed alicui prodeſt ꝙͣtum ad p̄ſeruationē morte corꝑali. Octauuꝫ eſt qd̓ nulli obeſt ſꝫ alicuiꝓdeſt ꝙͣtum ad p̄ſeruationē ab immūdicia corporali. Prima tria genera horum octo mendacioꝝ reducunt̉ ad mendaciū ꝑnicioſum. Et duo media ad mendaciū iocoſum. Tria aūt vltima ad mendaciū officioſum. Vnde concludit ꝙ in omnibus p̄dictis mendacijs attendi habet gradus ꝙͣtū ad grauitatem ẜm ꝙmagis vel minus accedunt ad primi mendacij genuScd̓a ꝓpoſitio eſt hec. Hoc ꝓprie dicit̉ mendaciucū quis intentione fallendi dicit falſum. Hanc magiſter ponēs dicit. ꝙ mendaciū eſt cū ꝓfert̉ falſum intentione fallēdi. eo ꝙ aliud dicat̉ ore ꝙͣ ſentiat̉ cordSecūdo on̄dit̉ qͥd ſit mentiri dicēs. ꝙ mētiri eſt loꝯtra illud qd̓ qͥs ſentit aīo. ſiue illud ſit verū ſiue faſum. Ex quo ꝯcludit ꝙ oīs qͥ mendaciū loquit̉ mentitur. ſed nō econtra oīs qͥ mentit̉ mēdaciū loquitur.qꝛ qn̄qꝫ verū eſt qd̓ loquit̉ ille qui mentit̉. qꝛ qͥ mētiloquit̉ contra illud qd̓ aīo ſentit. et ſic nō dicit mēdaciū. qꝛ nō loquit̉ falſum. Vn̄ etiā patet ꝙ etiaꝫ aliqͥsfalſuꝫ loquēdo pōt eſſe verax .ſ. ſi nō loquit̉ ꝯtra illd̓qd̓ aīo ſentit. Iuxta qd̓ querit. Vtrū iudeꝰ mēdaciūloquat̉ dicēs xp̄m eſſe deū qd̓ tn̄ corde nō credit. Etrn̄det ꝙ nō loquit̉ mēdaciū qꝛ licet nō credat cordeverū eſſe qd̓ loquit̉. tn̄ qꝛ veꝝ eſt qd̓ loquit̉ non dicitmendaciū. qꝛ mēdaciū eſt cū ꝓfert̉ falſum intentiōefallendi. ſed bn̄ mētit̉ cū dicat ꝯtra mentē. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Vniuerſalit̓ om̄e mēdatiū ē et d̓r peccatū. Hāc mgr̄ ponēs dicit vniuerſal̓r oē mendaciuꝫeſſe pctm̄. Licet tn̄ inter mendacia ſunt gradꝰ grauitatis in peccando. qd̓ declarat autoritate. b. Augꝰcui annectit ꝙ mendaciū hꝫ rōneꝫ pctī. ex hoc ꝙ ẜmordinē rōnis hō illud loqͥ dꝫ qd̓ in aīo ſentit. eiꝰ appoſitū facit qͥ mendatiū loquit̉. ipſe em̄ vtit̉ ꝟbis nōad id ad qd̓ ſunt īſtituta .ſ. ad cogitationū nr̄aꝝ notificationē. ſꝫ ad fallaciā qd̓ pctm̄ ē. eſt etiā qn̄qꝫ dānabile .i. mortale. Iuxta illud pſal. Perdes oēs quiloquunt̉ mendaciū. Et ſapiēs Os qd̓ mentit̉ occiditaīam. Iſte ꝟo autoritates nō ſunt intelligēde de omni mēdacio. ſꝫ tm̄ de dānabili. Cōſequent̓ der̓minatde ſequela pctī q̄ eſt error et dicit ꝙ errare in fide veꝙͣtū ad vitā eternā magnū pctm̄ eſt ⁊ ꝑiculū. Sed errare tm̄ in rebus q̄ ad curioſitatē ꝑtinent nō eſt peccatū. et ſi eſt pctm̄ tunc eſt leuiſſimum pctm̄. Subdetiā ꝙ lꝫ nō erret̉ niſi ꝑ ignorantiā rei alicuiꝰ tn̄ nō ſequit̉ ꝙ errat quicūqꝫ aliqͥd ignorat. Sꝫ ille d̓r tm̄ ꝓprie errare qͥ credit ſe ſcire qd̓ neſcit. et ſic falſum ꝓvero approbat. et ꝙͣuis illud generalit̓ ſit requiſitūad omnem errorē. tn̄ multū refert in quibus errat̉.Nā in aliquibꝰ errare ē ꝑiculoſuꝫ. In alijs autē ē melius errare ꝙͣ non errare. qꝛ errare in aliquibꝰ qn̄qꝫꝓdeſt. Vltimo querit. vtrū Iacob dicendo ego ſumEſau mentitus fuit. Et rn̄det mgr̄ ẜm. b. Augꝰ. ꝙnon qꝛ nō intēdebat fallere. Itē non fuit mendaciuꝫſꝫ myſteriū ꝙ matri imꝑanti ꝑ ſpm̄ ſctm̄ eſt reuelatuꝫEt tm̄ in ſpeciali de ſnīa huius diſtinctionis.IIIDe periurio.Unc de ꝑiurio videamus. Periuriuꝫ eſt DI. XXX.¶ nmendaciuꝫ iuramento firma IXtum. Hic querit̉. vtrū ſit periuriū vbi nō eſt mendacium? Qd̓ quibuſdam videt̉ ex autoritate hieronimi dicentis. Aduertendum eſt. ꝙ iuſiuranduꝫ tres. Pieron̄. cuphabet comites. veritatē. iudiciū. ⁊ iuſticiā HieremySi iſta defuerint: nō erit iuramentū ſed ꝑiuriū. Ubi aūt falſum iuratur: veritas deeſt. Si ergo falſum iuret̉. et ſi nō ſit ibi intētio fallendi: videt̉ eſſe ꝑiuriū qꝛ deeſt veritas. Quibuſdā placet nō eſſe ꝑiurium vbinō eſt mendaciū. ⁊ ſicut dicit̉ aliquādo falſum ſine mendacio. ita iurat̉ falſum ſine ꝑiurio. Falſum forte dixit apl̓s cū ſe venturū ad corintheos ꝓmiſit. Nec tn̄ ſic̄ ei imponebatur culpā mendacij cōtraxit. qꝛ ſicanimo ſentiebat. etiā ſi iuramento illud fitmaſſet nō ꝑiurium incurriſſꝫ. qꝛ qͣꝫtū in ipſo fuit verū dixit. ⁊ ſi iurationem addidiſſet qͣꝫtum in ſe foret verū iuraſſet. ⁊ ſi alitereuenerit qͣꝫ dixit. Ideo ſicut quis non eſtmendax niſi aliter ſentiat animo qͣꝫ dixit. ſiue ita ſit ſiue non. ita videtur quibuſdamneminem ꝑiurum conſtitui. niſi aliter ſentiat animo qͣꝫ loquit̉. ſiue ita ſit ſiue non.De triplici modo ꝑiurij.ed melius creditur et ille peierare qui falſum volūtate fallendi iurat. et qͥ falſum putans qd̓ veꝝ eſtiurat. et qui verū putans qd̓ falſum eſt iurat. Un̄ Augꝰ. Homines falſum iurāt vel caugꝰ. g̓ vercum fallunt vel cū fallunt̉. Aut putat ho­ pis apl̓i ẜmomo veruꝫ eſſe qd̓ falſum eſt ⁊ temere iurat̉ ne. xxviij.aut ſcit vel putat falſum eſſe. ⁊ tn̄ ꝓ ꝟo iurat et nihilominus cū ſcelere iurat Diſtātaūt illa duo ꝑiuria que cōmemoraui. Facillū iurare qui verum eſſe putat. Pro quoiurat verū putat eſſe et tn̄ falſum eſt. Nonex animo iſte peierat ſed fallitur. hoc provero habet quod falſum eſt. nō ꝓ falſareſciens iurationē interponit. Da alium quiſcit ſalſum eſſe et iurat tanqͣꝫ verū ſit quodſcit falſum eſſe. Uidetis qͣꝫ iſta deteſtandaſit belua. Fac aliū qui putat falſum eſſe etiurat tanqͣꝫ verū ſit et forte verū eſt. Verbi gr̄a. vt intelligatꝭ. Pluit in illo loco. Interrogas hoīem. et dicit pluiſſe. ⁊ tūc pluit ibi. ſed putat non pluiſſe: periurꝰ eſt. In