Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

2 ſit xienhuriDI.habere clauſum in corde. aliud promptuꝫin lingua.Quid ſit mentiri.Mentiri vero ē loqui cōtra hoc animo ſentit qͥs ſiue illudverū ſit ſiue no. Oīs ergo loquit̉ mendacium mentit̉. qꝛ loquit̉ cōtra hoc qd̓ anīoſentit .i. volūtatē fallēdi. ſed oīs mentitur mendaciū dicit. qꝛ qd̓ veꝝ eſt loquiſ̉aliqn̄ mentiendo. ſicut ecōuerſo falſum diAuguſti. cendo aliqn̄ verax eſt. Un̄ ait Augꝰ. Nemo ſane mentiēs iudicandus eſt dic̄ fain ench̓.ſum qd̓ putat verū. qꝛ qͣꝫtū ī ipſo eſt falit ipſe ſed fallit̉. mendacij arguendeſt. falſa incautius credit ac veris habet. Potiuſqꝫ ecōtrario ille mentit̉ diciverū qd̓ putat falſum. Quātuꝫ em̄ ad ani eius attinet veꝝ dicit. qꝛ qd̓ ſentit dicit. qͣꝫuis verū inueniat̉ eſſe qd̓ dicit.nec ille liber eſt a mendacio ore neſciensloquit̉ verū. ſciens aūt voluntate mentit̉.Queſtio iu Hic queri ſolet ſi iudeus dicat xp̄m eſſe ddeo qui dicit um. non ita ſentiat animo vtruꝫ loquat̉xp̄m eſſe deū mendaciū? eſt mendaciū qd̓ dic̄. quialicet aliter teneat animo. verū tamē eſt qd̓dicit. et ideo eſt mendaciū. Mentitur omne tamen illud qd̓ verum eſt dicens. ꝟodaliū ſit pec omne mendaciū ſit peccatum Aug. inſinuat. Mihi inquit videtur omne mendaciū peccatū. ſed multuꝫ intereſt quo animoet de quibus rebus quiſqꝫ mentiat̉. Nonem̄ ſic peccat qui conſulēdi et qui nocendvoluntate mentit̉. nec tm̄ nocet viatoreꝫmentiendo in diuerſo itinere mittit. qͣꝫtumqui viā vite mentiendo deprauat. Porroomne mendaciuꝫ ideo dicendū eſt eſſe peccatū quia hoc debet loqui qd̓ animo gerit. ſiue illud verum ſit ſiue putet̉. ſitQuare om̄e Verba em̄ ideo ſunt inſtituta non vt eamendaciū ſit homīes inuicem fallant. ſed ea in alterius noticiā ſuas cogitatōnes ferant. Verb̓ergo vti ad fallatia. ad qd̓ ſunt inſtituta: peccatū eſt. Nec ideo etiā vllum mēdacium putāduꝫ eſt eſſe pctm̄. qꝛ poſſumꝰAug. in enhꝫ alicui aliquādo ꝓdeſſe mentiendo. Poſ men­ ſumus em̄ vt p̄dictum eſt et amando et fudaciū non eſt rando et adulterando ꝓdeſſe. Mendacipeccatumum qͦꝫ tūc tm̄ eſſe poſſumus dice̓ quanprodeſt.do aliquis ledit̉. em̄ a ſcientie dicit̉ falſum mendaciuꝫ eſt. ſiue quis ſiue nemo leHic ſolui. datur. Ecce ex his cōſtat omne mendatur queſtō ſu cium eſſe peccatū. tn̄ de omni mēdaciopet poſita. accipiendum eſt illud Psͣ. Perdes om̄esvadatiū vſt pa quō carob yſat̉ qſ.Deſaii T5AAAV IIIqui loquunt̉ mendaciū Nec illud. Os qd̓mentit̉ occidit aīam. Nec omne mēdaciūiſto p̄cepto ꝓhiberi videt̉ nec premiſſa deſcriptione mendaciū ioci includi.Ubi periculo errat̉ vel. dIllud etiā ſciendūeſt in quibuſdā rebus magno malo inbuſdaꝫ paruo. in quibuſdā nullo fallimūIn quibꝰ rebus nihil intereſt ad capeſcendum dei regnum: vtruꝫ credantur an nonvel vtrū vera putent̉ an falſa ſiue ſint ſiuenon? In his errare .i. aliud pro alio putare. arbitrandū eſt eſſe peccatū. vel ſi eſtminimū atqꝫ leuiſſimuꝫ. Et ſunt vera que qͣꝫuis videant̉. niſi credant̉: ad vitam eternā non pōt ꝑueniri. Et licet errormaxima cura cauendus ſit modo ī maioribus ſed etiam in minoribus rebus. necniſi rerū ignorantia poſſit errari. eſt tamen conſequens vt continuo erret quiſqͥsaliquid neſcit. Sed quiſquis ſe exiſtimatſcire quod neſcit. Pro ꝟo em̄ approbat falS.j.ſum quod eſt erroris ꝓprium. Verūtamēſit vliꝰ ꝙͣ ſpr.in qua re quiſqꝫ erret intereſt plurimum.Sunt em̄ que neſcire ſit meliꝰ qͣꝫ ſcire. Itēnonnullis errare profuit aliquādo. ſed invia pedum non in via morū. Solet que De Iacob firi de iacob qui ſe dixit eſſe Eſau. aliter ani mentitus ſit.mo ſentiens vtrū mentitꝰ ſit? De Augꝰ.ait. Iacob quod matre fecit auctore vt falleret patrem ſi diligenter attendat̉ videt̉non eſſe mendaciū ſed miſteriuꝫ. Intendebat em̄ matri obedire que ſpūm noueratmyſterium. et ideo ꝓpter familiare conſiliuꝫ ſpirituſſancti qd̓ mater acceperat: adacio excuſatur Iacob.Iſta eſt diſtinctio. xxxviij. huiustertij libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de octo p̄ceptisIncipit agere de peccatis iſto octauo p̄cepto ꝓhibent̉. Et tria circa hoc facit. Nam pͥmo plura genera mendaciorū p̄mittit. Scd̓o qͥd ſit mēdaciū ſubiungit. Tertio mendaciū ſit pctm̄ cōcludit. Primūvſqꝫ ibi. Hic vidēdū eſt. Scd̓m vſqꝫ ibi. ꝟo om̄e.Tertiū vſqꝫ ad finē diſtinctiōis. In ſpēali ſententiamgr̄i ſtat in tribus ꝓpoſitionibus quarū pͥma ē hec 2Octo ſunt mendaciorū genera. tanto ſunt grauio­ vra ꝙͣto pͥmo mendacio fuerūt ꝓximiora. Hanc mgn̄inſinuans. Primo diuidit mendaciuꝫ in tria generaquorū pͥmum eſt officioſum qͣle eſt mendaciuꝫ quodſit cōmodo vel ſalute corꝑis. ſicut fuit mendaciuꝫobſtetricū hebreoꝝ in egypto. raab meretricis abſcondentis exploratores. iſtud nunꝙͣ pōt fieri ſinepeccato. qꝛ in viris ꝑfectis eſt pctm̄ dānabile. ī imꝑfectis pctm̄ veniale. qꝛ excuſat̉ quodāmodo ꝓptermiſcd̓iam pietatē. ſicut mendaciū obſtetricū raab meretriciſ excuſat̉ non tn̄ ꝓpter hoc. quis aliqua