Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Oto g. ſ4Sel. qdutLIAtio. Omnis forma a deo eſt. intelligēda ē de formaque naturaliter habet eſſe. qualis eſt foma idolieo vere iuſticie que eſt deus non aſſimilat̉. Secun p̄ceptū pͥme tabule eſt Non aſſumes nomē dei tuiinuanū .i. iurabis nihilo deū vel nomē deiUel ẜm ſenſum allegoricū ꝓhibet̉ hic xp̄s eſſe creatura. vt ſit ſenſus mandati. aſſumes .i. putesxp̄m eſſe creaturaꝫ. Tertiū p̄ceptū prime tabule eſt.Memento vt diē ſabbati ſanctifices. qd̓ ẜm lr̄amp̄cipitur ſabbati obſeruantia. Sed allegorice mādatur nobis vt in p̄ſentia vicijs quieſcamus. vt in futuro dei cōtemplationē aſpirituſancto expectemus.dicit a ſpirituſaneto expectemus ideo qꝛ ſpūſſanctus iſta operetur ſine patre et ſine filio. ſꝫ qꝛ remiſſio peccatorū appropriat̉ ſpirituiſancto. Iſta triacepta adoptat mgr̄ tribꝰ ꝑſonis. primuꝫ patri. ſcd̓mfilio. tertiuꝫ ſpiritiſancto. Tertia propoſitio eſt hecScd̓a tabula moyſi data cōtinuit ſeptem p̄cepta addilectionē ꝓximi ordinata. Horū p̄ceptoꝝ magiſtetin hac p̄ſenti diſtinctione enumerat quinqꝫ. alia duoreſeruans ad aliā diſtinctionē. Primū eſt de honoreparentū corꝑaliū. Scd̓m eſt de occidendo. vbi lꝫẜm lr̄am .i. ẜm legē moyſi ꝓhibeat̉ tm̄ actus occidēdi. ẜm ſpm̄ tn̄ .i. ẜm legē euangelicā etiā volūtas occidendi ꝓhibet̉. quod lr̄a euangelij plane exprimit.Tertiū eſt. mechaberis. vbi ẜm bea. Aug. noīemechie oīs illicitus cōcubitus atqꝫ oīs membroꝝ illicitꝰ vſus ꝓhibet̉. Quartū eſt furtū facies. vbinoīe furti oēm illicitam vſurpationeꝫ rei aliene voluit dn̄s intelligi. iſto p̄cepto ꝓhibet̉ vſura rapina. ſacrilegiū. qd̓ triplicit̓ cōmittit̉ .ſ. dum vel ſacrūſacro. vel ſacrū de ſacro. vel ſacrū de ſacro aufert̉. ſacrum aūt d̓r eſſe illud quod diuino cultui exiſtit mancipatū. Quintū eſt. loqueris cōtra ꝓxi tuum falſum teſtimoniū quō p̄cepto crimen mendacij et periurij ꝓhibet̉. Et tm̄ in ſpāli de ſnīa huiꝰdiſtinctionis.De triplici genere mēdacij. aCiēdū tamēDI. XXXtria eſſe genera mendatioruꝫ.Sunt em̄ mendacia quedam ſalute vl̓ comodo alicuiusnon malicia ſed benignitate dicta: qualit̓Augu. ſuper obſtetrices mentite ſunt raab. Eſt et aliuopſal. v.mendacij genus quod fit ioco quod fallit. Scit em̄ cui d̓r cauſa ioci dici. duogenera mendacioꝝ ſunt ſine culpa. ſednon cum magna. Perfectis ꝟo ꝯuenitmentiri nec etiā temporali vita alicuiusne corpore alterius animā ſuā occidant.Licet auteꝫ eis veꝝ tacere ſed falſuꝫ dicere. vt ſi quis non vult hoīem ad morteꝫꝓdere verū taceat: ſꝫ falſum dicat. Tertiū ꝟo genꝰ mendacij eſt quod ex malignitate et duplicitate prodit cunctis valde cauendū. His videt̉ innui mēdacia illa quefiunt ioco vel ſalute alicuius: imꝑfectiseſſe vęnalia peccata. ꝑfectis ꝟo illud qd̓commodo alterius dicitur eſſe damnabileqd̓ etiaꝫ de mendacio iocoſo putari pōtcipue ſi iteret̉. De mēdacio aūt obſtetricūFſtꝰ ī l. bro de MAatodarij n. ira.da ſt̓ ut appar qd̓ venale t dayabil. ſ.ta doLLL raab fuerit veniale Auguſti. tradit di mēdaciuscens. Forſitan ſicut obſtetrices non remuobſtetricuꝫ etraab fuit venerate ſunt qꝛ mentite ſunt. ſed qꝛ infantes viole.liberauerūt. et ꝓpter hanc miſericordiamveniale fuit peccatū. tn̄ nulluꝫ. ſic raabliberata eſt ꝓpter liberationē exploratorū qua fuit veniale peccatū. Sed ne putetquiſqꝫ in ceteris peccatis ſi propter liberationē hoīm fiant ita poſſe concedi veniamMulta em̄ mala deteſtanda taleꝫ ſequuntur erroreꝫ. Poſſumꝰ em̄ et furando alicuiꝓdeſſe. ſi pauꝑ cui datur ſentit cōmodumet diues cui tollitur non ſentit incōmoduꝫIta adulterando poſſumus ꝓdeſſe ſi aliqua niſi ad hoc ei conſentiat̉ apareat amādo moritura ſi vixerit penitendo purgāda. nec ideo pctm̄ graue negabit̉ tale adulteriū. Sciendū eſt etiā octo eſſe generadacij. vt Auguſ. in li. de mendacio tradit̉. Augu.. vli.Que diligenter notanda ſunt vt appareat generibꝰ menqd̓ mēdacium ſit veniale et dānabile. Pri. dacij.mum capitale eſt mendaciū longeqꝫ fugiē quod fit in doctrina religionis. Ad qd̓nulla cauſa quiſqͣꝫ dꝫ adduci. Scd̓m qd̓ tale eſt vt nulli ꝓſit ſed obſit alicui. Tertiuꝫqd̓ ita ꝓdeſt alteri vt obſit alteri. Quartūſola mentiendi fallendiqꝫ libidine qd̓ mirūmendaciū eſt. Quintū quod fit placēdi cupiditate deſuaui eloquio. His omnibuscuitatis ſequitur ſextū genꝰ quod nulli obeſt ꝓdeſt alicui. vt ſi quis pecuniā alicuius iniuſte eſſe tollendā ſciens vbi ſit neſcire ſe mētiat̉. Septimū quod et nulli obeſtet ꝓdeſt alicui. vt ſi quis nolens hominemad mortē queſitū prodere mentiat̉. Octauum quod nll̓i obeſt ad hoc ꝓdeſt vt abimmundicia coꝑali aliquid tueat̉. In hisaūt tantominus peccat quiſqꝫ mentiat̉qͣꝫtomagꝭ a prima recedit. Quiſqͥs ꝟo aliquod genus eſſe mendacij qd̓ peccatuꝫſit putauerit: decipiet ſeip̄m turpiter cumhoneſtum eſſe deceptorē aliorū arbitreturOmne ergo genus mendacij ſūmopere fuge. qꝛ omne mendaciū non ē a deo.Quid ſit mendacium.Hic videndum eſtquid ſit mendaciū. quid ſit mentiri. Deinde vtrū omne mendaciū ſit pctm̄ et quare? Mendacium eſt: vt ait Augu. falſa ſi­ Aug. in ll. dgnificatio vocis cum intentione fallendi. tr a mēdacia.vt ergo mendacium ſit. neceſſe eſt vt falſuꝫproferatur. cum intentione fallēdi. hocenim malum eſt ꝓprium mentientis aliud¶Quid ſit vnda GEix falſa ſiqſitaº. oris īlenornicollenv