DI.ret pauꝑi. ⁊ falſariū qͥ alienū corrūpit teſtamentū. vt is eſſet heres qui faceret elemoſynas largas. non ille qͥ nullas. ⁊ eū qͥ ſe feciſſe adulteriū oſtendit. vt ꝑ i lā cum qͣ fec̄hominem de morte lib eret. Sꝫ diceret aliquis. ergo equādus eſt fur qͥlibꝫ furi qͥ volūtate miſcd̓ie furatur? Quis hoc dixerit.pelor qͦ cōcū Sed horū duorū nō ideo quiſqͣꝫ eſt bonusqꝛ peior eſt vnus. Peior em̄ eſt qͥ concupipiſcendomiſerando fu ſcendo qͣꝫ qui miſerando furat̉. Sꝫ ſi furtūomne pctm̄ eſt. ab omni furto abſtinenduꝫeſt. Quis em̄ dicat eſſe peccādū etiā ſi alid̓ſit gͣuiꝰ. aliud leuiꝰ pctm̄? Nunc aūt querimus qͥs actus peccatū ſit vel nō: Non qd̓gͣuius ſit vel leuiꝰ. Intende lector propoſitis ꝟbis tota mentis ꝯſideratiōe. q̄ non inutilem hn̄t exercitationē. ⁊ dinoſces quisactus ſit pctm̄. qͥ .ſ. malā habeat̉ cauſaꝫ: necille tm̄. qꝛ ſunt nonnulli actus qͥ ⁊ ſi bonamhabeant cauſam. tn̄ peccata ſunt. vt ſuprapoſitū eſt. Ex quo conſequi videt̉ qꝛ nonſꝑ ex fine iudicat̉ volūtas ſiue actio malaſicut in illis que ꝑ ſe peccata ſunt. Illa em̄cum qͥs geſſerit ꝓ aliqua bona cauſa bonūvidet̉ habere finem. nec ex fine volūtas eſtmala. nec ex volūtate actio fit mala: ſed exIntra ea que actione voluntas fit praua. In qͥbus aliqͥactꝰ mali ſunt ponūt actum iudeorum qͥ crucifigēdo criqͥdaꝫ ponuactu iudeorū ſtum arbitrant̉ ſe obſequiū p̄ſtare deo. qͥabonū finem dicūt eos ſibi poſuiſſe .ſ. dei obſequiū. ⁊ tn̄ voluntatē eorū ⁊ actōeꝫ ꝑuerſam fore aſſerūt De bonis aūt nulla fit exceptio in p̄miſſis ꝟbis Auguſtini. qͥn omīsvolūtas bona ex fine fit bona. ⁊ ex fine ⁊ voluntate oīs actio bona: bōa eſt. Sꝫ nō omnis mala volūtas ex fine mala eſt. nec omnis mala actio ex fine ⁊ ex voluntate malaeſt. ⁊ oīs que habet malā cauſam mala eſt:ſed nō oīs que bonam cauſam hꝫ: bōa eſtIdeoqꝫ cū ex affectu dicit̉ nomen imponioperi. in bonis oꝑbus generalit̓ vera eſthͨ regula. ſed in malis excipiuntur illa queꝑ ſe mala ſunt. Omnia gͦ homīs opera ẜmintentionem ⁊ cauſam iudicant̉ bōa vl̓ māla. exceptis his q̄ ꝑ ſe mala ſunt .i. q̄ ſine preuaricatione fieri nequeunt.Quidā dicunt p̄dicta nō poſſe fieri bono fine.Que tamen quidācontendūt nūqͣꝫ hr̄e bonā cauſam. Qui em̄aliena furat̉ vt pauꝑibus tribuat. nō ꝓ bono (vt aiunt) furat̉. Nō em̄ bonū eſt alienaꝘ nō tāꝫ bo pauꝑibus erogare. Qui em̄ de rapīa ſacriXLficium deo offert. idē facit (vt ait autoritas) nō fine notat̉ex ꝟbis Auac ſi filium in ꝯſpectu pr̄is victimet. vel ſaguſtini.crificiū carnis deo offerat. Abominabilisnempe deo eſt imꝑiorū oblatio. Ita etiam⁊ hoīem ꝑ adulterium a morte liberare malum eſſe dicūt. Et ſi enim bonū ſit hominēa morte liberare. tn̄ ſic hominē liberare. malum fore aſſerunt. Ideoqꝫ Auguſtinum inſuꝑioribus dicunt temꝑaſſe ẜmonem cauteqꝫ locutū vbi ait. Ea que cōſtat eſſe peccata. nullo quaſi bono fine: nulla velut bona intentione facienda. Non em̄ fimplicit̓dixit bono fine ⁊ bona intentione. ſed addidit quaſi ⁊ velut. qꝛ talia nō fiūt bono fine⁊ bona intentione: ſꝫ intentiōe que videturbona. ⁊ fine qͥ putat̉ bonus: ſꝫ non eſt Necideo excepit Augꝰ. iſta vt aiūt. quī cauſashabeant malas. Sed qꝛ cauſas habēt quevident̉ bone. ſunt tn̄ male.Iſta eſt diſtinctio. xl. huiꝰ ſecundi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de peccato actuali inſe ⁊ quō ſit in voluntate ſicut in ſua radice. Incipitagere de vitio ramorum ex radice ꝓcedentē. id ē devitio operū exiſtentiū a voluntate. Et tria circa hocfacit. Primo em̄ inquirit an actus iudicandi ſint boni ex fine. Secundo an omēs actus iudicādi ſint boni ex fide. Tertio an mali excuſant̉ ꝑ hoc ꝙ fiūt bonifinis intentionē. Primum facit a pͥncipio vſqꝫ ibi Sꝫquerit̉ vtrum. Secundū vſqꝫ ibi. Que tamē qͥdamTertium vſqꝫ ad finem diſtinctionis. Et tm̄ in generali. In ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribus propoſitionibus. quaꝝ pͥma eſt hec. Licet exterioresactꝰ inqͣꝫtuꝫ ſunt boni reputent̉. tn̄ moraliter boni vl̓mali iudicant̉ ẜm ꝙ ex recta voluntate vel inordinata oriunt̉. Hanc ꝓpoſitionem mgr̄ ponens dicit. ꝙlicet omnes actus exteriores ſint boni inꝙͣtuꝫ ſunt.tn̄ iudicant̉ moralit̓ boni vel mali ẜm ꝙ ex bona velmala intentōe ꝓcedunt. ita ꝙ illi ſimpliciter boni vl̓mali dici debent qui bonam ⁊ rectam habēt cauſamſeu intentionem. id eſt ad bonum finem tendūt Mali ꝟo ſimpliciter dici debent qui ex ꝑuerſa intētioneꝓcedunt. quod ꝓbat autoritate beati Amb̓. ⁊ perillud euangelij. Nō poteſt arbor bona malos fructꝰfacere. nec econuerſo arbor mala bonos fructus facere. Secunda ꝓpoſitio eſt hec. Nō oēs actus humani ꝑ bonam voluntateꝫ ſunt rectificabiles. Hancnigr̄ ꝓbans querit. Vtrum vniuerſaliter ſit verū ꝙomēs actus habēt exteriorem maliciā vel bonitateꝫa voluntate? Et reſpondens dicit de hoc eſſe variasopiniones. Nam quidam contendunt ꝙ oēs actꝰ exteriores ſint de ſe indifferentes. ⁊ ergo generalit̓ capiunt ſuam bonitatem vl̓ maliciam a voluntate ex qͣꝓducuntur. Alij ꝟo dicunt non omnes fore indifferentes: ſed aliquos eſſe de ſe bonos. ⁊ illos dicūt nōreciꝑe abſolute ſuam bonitatem a volūtate. et dicūtetiam tales abſolute non poſſe reciꝑe maliciam ſuaꝫa voluntate. Aliquos ꝟo ecōuerſo in ſe eē malos dicunt qͥ etiā ſuā maliciā nō habeāt a volūtate. ⁊ talesetiā dicūt ſuā bonitatē non poſſe reciꝑe a voluntateAliquos dicūt eē indifferētes. ⁊ tales ſolū ſūt qͥ recipiūt ſuā maliciā ſeu bonitatē a volūtatē. Tertij aūtqͥbꝰ mgr̄ vid̓r ꝯſentire dicūt oēs actꝰ ext̓iores a volūtate poſſe reciꝑe bonitatē vl̓ maliciā. ſolū ill̓ exceptiſqͥ de ſe ſūt mali. qꝛ tl̓es ꝑ volūtatē fieri boni nō pn̄t.