DI.ratur. Vt em̄ diſſeruimꝰ ſuꝑius gr̄a dei voluntatem hominis liberat ⁊ adiuuat. q̄ voluntatem hominis p̄parat adiuuandam ⁊adiuuat p̄paratam. Sed que eſt illa volūtas? an illa que naturaliter vult bonuꝫ? anilla que libēter ſeruit peccato: ſi tamen dueſunt voluntates? Propoſita eſt queſtio ꝓfunda que varia diuerſis expoſitiōe deterPropoſitā q̄ minatur. Alij enim dicunt duos eſſe motꝰſtioneꝫ exeqͥt̉ vnum quo vult bonum naturaliter. Quapͥus ẜm illos re naturaliter. et quare naturalis dicitur:qͥ dicūt duos Quia talis fuit motus nature humane ineſſe motusprima conditiōe in qua creati ſine vitio ſumus. que proprie natura dicitur. Fuit em̄homo creatus in voluntate rectus. Vndein eccleſiaſticis dogmatibus ſcriptum eſt.Gignadiꝰ. Firmiſſime tene primos homīes bonos etrectos eē creatos cum libero arbitrio quopoſſent ſi vellent propria voluntate peccare. eoſqꝫ non neceſſitate. ſed propria voluntate peccaſſe. Recte ergo dicitur homo naturaliter velle bonum. quia in recta et bonaͣ voluntate cōditus eſt. Superior enimſcintilla rationis que etiam (vt ait Hieronymus) in chain non potuit extingui. bonum ſemper vult. ⁊ malum ſemꝑ odit. Alium autem dicunt motum eſſe mentis quomens relicta ſuꝑiorum lege ſubijcit ſe peccatis. eiſqꝫ oblectatur. Iſte motꝰ (vt aiūt)anteqͣꝫ aſſit alicui gratia. domīat̉ ⁊ regnatin homine alterūqꝫ deprimit motum. vterqꝫ tamen ex libero arbitrio eſt. Veniēte autem gratia. ille malꝰ motus elidit̉. et alternaturaliter bonus liberat̉ ⁊ adiuuat̉ vt efficaciter bonum velit. Ante gratiam vero lꝫnaturaliter homo velit bonū. non tamē abſolute concedi oportet bonaꝫ habere volūtatem. ſed potius malam. Alij autem dicūtAeſpōſio ẜm vnam eſſe voluntatem. id eſt. vnum motūquo naturaliter vult homo bonuꝫ. ⁊ ex vitio vult hō malū. eo ꝙ delectat̉. ⁊ inqͣꝫtumvult bonum naturaliter bonus eſt. inqͣꝫtuꝫ.malum vult: malus eſt.Iſta ē diſtinctio. xxxix. huiꝰ ſecūdi libri. In qua magiſter oſtenſo ī precedente diſtinctione vnde ſit rectitudo ⁊ vitium in volūtate. inquirit qualiter in voluntate ſit peccatum. Secūdo quare actus voluntatis potius dicitur peccatum ꝙͣ actꝰaliarum potentiarum. Tertio an idem actus volūtatis ſit quo vult naturaliter bonum ⁊ quo reſpuit malum. Primum facit vſqꝫ ibi. Sed adhuc querit̉. Secundum vſqꝫ ibi. Preterea queri ſolet. Tertiuꝫ vſqꝫad finem diſtinctiōis. In ſpeciali ſententia magiſtriſtat in tribus ꝓpoſitionibus. quarum prima eſt hecQuāuis voluntas humana d̓ ſua natura ſit bona⁊ recta creata. tn̄ dicitur denominatiue mala inꝙͣtuꝫXLIeſt mala ⁊ inordinata. Hanc magiſter ꝓbans queritvtrum voluntas poſſit eſſe mala. cum tamen habeatnaturalem bonitatem ſicut ⁊ cetere potentie naturales. q̄ ꝙͣtūcunqꝫ deprauent̉ bone manent ſicut ratioingenium. ⁊ conſimilia. que quādocūqꝫ vitijs deprauentur. nunꝙͣ tamen propter hoc dicunt̉ mala ſicutvoluntas mala pctm̄ appellatur. Et dicit ẜm opinionē illoꝝ qui oīa q̄ fiunt bona dicunt eſſe Ad qued reſponderi poſſit ꝙ voluntas non dicit̉ mala ſeu peccatum inꝙͣtum eſt quedam naturalis potētia. ſꝫ inqͣtūper actum ſuum deordinat̉ dicitur peccatū Sed tūcdicit magiſter ꝙ adhuc queri poteſt quare cetere vires. vtpote ratio ⁊ memoria. ingeniū etiā non dicuntur peccata cum tamen ⁊ ipſe in actibus ſuis quandoqꝫ deordinentur ſicut voluntas Et reſpondet ꝙ illa deordinatio non ē in voluntate ſed ī actibus eiusqualiter non ē in actibus aliarum potentiaꝝ. Secunda propoſitio ē hec. Nullus actus aliarū viriumniſi actus voluntatis malus iudicat̉. licet tamen homo quādoqꝫ ipſis abutatur. Hanc magiſter ꝓbansquerit quare hmōi actuū deordinatio non ſit ita bene in actibus aliarum potentiaꝝ ſicut in actibus voluntatis. Et reſpondens dicit ꝙ hoc ideo. quia nonſunt eiuſdem generis cum actibus voluntatis. eo ꝙnō ordinantur ad aliquid concupiſcendum. adipiſcēdum. vel non admittendum. ſicut actus voluntatis.Aliquando tamen actibus aliarum potentiarum vitioſe homo abutitur. Tertia propoſitio eſt hec.Non eſt idem actus quo voluntas bonuꝫ eligit ⁊ malum reſpuit. Hanc magiſter probans querit Vtrumeadem ſit voluntas que naturaliter vult bonum ⁊ repugnat malo. Et reſpondēs dicit duas circa hoc eēopiniones. quarum vna dicit non eſſe eandem volūtatē vtrobiqꝫ. quia vtrolibet non eſt idem motus voluntatis. Vnus enī ē naturalis quo naturaliter vultbonum. ⁊ ille competit homī a natura ſeu a ſui cōditione. Alius vero quo repugnat malo eſt voluntarius non pure naturalis. ſed competens homini inꝙͣtum eſt ꝑ gratiaꝫ a ſeruitute peccati liberatus. Aliaeſt opinio que dicit ꝙ ſit idem motus volūtatis vtrobiqꝫ. ſed magiſter nullam harum opinionū p̄ alia determinat. Et tm̄ in ſpeciali.An ex fine omnes actus pēſari debeant. vt ſimpliciter boni vel mali dicantur.Oſt hec d̓ acꝰ ꝯx. xj.tibus adijciendum videtur.vtrum ⁊ ip̄i ex fine ſicut volūtas penſari debeant boni velmali? Licet em̄ ẜm quoſdam Qui actꝰ ſimom̄es boni ſint inqͣꝫtū naturaliter ſunt. nō pliciter bonitamen abſolute dicendi ſunt omnes boni. dicēdi ſūt.nec omnēs remunerabiles. ſed quidaꝫ ſimpliciter mali dicūtur. ſicut ⁊ alij boni. Nāſimpliciter ac ꝟeſūt boni illi actus qͥ bonāhabent cauſam ⁊ intentionē .i. qͥ volūtateꝫbonam comitant̉. ⁊ ad bonum finē tendūtQui ſimpliciMali vero ſimpliciter dici debēt. qͥ ꝑuerter mali.ſam habent cām ⁊ intentioneꝫ. Un̄ Aml̓. Ambroſiꝰ