Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LLAn̄ſio Aug. vel adimere? Augꝰ te hoc docet in libro ſil̓itudinem natura boni dicēs. Abſtinere a cibo eſtaliqua ſubſtātia. tn̄ ſubſtātia corꝑis ſi omnino abſtineat̉ a cibo: langueſcit et frāgit̉Sic eſt ſub̓a pctm̄. eo tn̄ natura animecorrumpitur. peccatuꝫ ꝓprie corruptio ē aīe. quomodo.Peccatuꝫ vero ideſt culpa. ꝓprie anime corruptio ē. Si aūtquerit̉ ī quo poſſit corrūpi anima? In parabola illiꝰ incidit in latrones euꝫ vulnerauerūt ſpoliauerūt clareſcit. Inciditem̄ homo in latrones. qn̄ peccatū in poteſtateꝫ diaboli trahit̉. tūc pctm̄ expoliatur gratuitꝭ bonis .i. virtutibus. in naturalibus bonis vulnerat̉. que ſūt ratiolam queītellectus. memoria ingenium et hmōi. peccatū obtenebrant̉ vitiāt̉. Per peccatum etiā priuat̉ illo bono cuiꝰ participaploboni. et cioa.tione cetera bona ſunt. tāto magis pͥuat̉quāto magis ſe ab eo elongat.Qualiter homo ſe elongat a deoſcꝫ per diſſimilitudinem quā facitpeccatum.Ab eo autem ſe elogat homo per peccatum non loci diſtantiaquia vbiqꝫ totus p̄ſens eſt om̄ibus omnia in ipſo ſunt. vt ait Augꝰ in li.. lxxxiij.queſti. ip̄e locus eſt. Locus tamē deiabuſiue dicitur templum dei. eo cortineat̉. ſed quod ei preſens ſit inhabitāsid aūt anima munda intelligit̉. Per pecctum ergo non ẜm locum aliquis longe fitadeo. et in eo lōge ſit. ab eius ſimilitudinerecedit. tanto longius quāto fit diſſimilior. Illa aūt vt ait Augꝰ in li. de. lxxxiij. oque participatione ſimilia ſunt deo. recipunt diſſimilitudinē. At ip̄a ſimilitudo nullo modo ex aliqua ꝑte poteſt eſſe diſſimilisUnde ſit cuꝫ ſimilitudo patris filius ſit exnulla parte patri poſſit eſſe diſſimilis. cuiꝑticipatiōe ſimilia ſunt. quecūqꝫ deo ſimilia ſunt. illa poſſunt reciꝑe diſſimilitudinem. Nihil ē aūt qd̓ hominē adeo deo diſſimilem faciat quēadmodū peccatum.aūt peccatū ſit priuatio vl̓ corruptio bonique eſt in anima. eſt etiaꝫ pͥuatio vel corruptio boni corꝑis. Sicut corpꝰ hominisuauit bn̄ficio illiꝰ īmortalitatꝭ impaſſibiliXXXVtatis quā habuit an̄ peccatum.An pena ſit pͥuatio boni.Cueri autem ſoletvtrum pena ſit priuatio vl̓ corruptio boni. Ad quod facile reſpōderi pōt. ſi p̄dictaad memoriam reuocentur. Diximus enimſupra priuationē vel corruptiōeꝫ boni accipi actiue vel paſſiue .i. ẜm efficientiaꝫ veleffectum. Ideoqꝫ pͥuatio vel corruptio boni dicit̉ peccatū pena. ſed peccatuꝫ ẜmefficientiam. quia priuat vel corrumpit bonum. Pena aūt ẜm effectuꝫ .i. ẜm paſſionēque eſt effectus peccati. Aliud ē em̄ culpaliud pena. Alterum eſt dei .i. pena. alterūdiaboli vel hoīs ē .i. culpa.Iſta ē diſtinctio. xxxv. huiꝰ ſecūdi libri. In qua magiſter oſtēſa cauſa mali ſeu peccati. agit ipſius peccati quidditate. Et tria facit.primo ponit ſecūdariam peccati diffinitioneꝫ. Secūdo oſtendit diuerſam de ipſo opinioneꝫ. Tertio ſubdit multiplicem contra veritatem obiectionem. Primum vſqꝫ ibi. Quo circa diuerſitatis. Secūdū vſqꝫibi. Quidam aūt. Tertium vſqꝫ ad fineꝫ diſtinctiōisIn ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribus ꝓpoſitionibus. quaruꝫ prima eſt hec. Peccatū diuerſimode a diuerſis doctoribus diffinitur. Hanc ꝓbās magiſter ponit tres peccati diffinitiōes. Prima eſt beaT.cędiuino. s ꝓm̄ti Auguſtini in epiſtola ad Fauſtum dicentis. pec.catum eſt dictum vel factum vel concupitum contralegem dei. Secunda eſt eiuſdē alibi dicentis. peccatum eſt voluntas retinendi vel conſequendi qd̓ iuſticia vetat. Quarum vtraqꝫ ſolum cōuenit peccatisactualibus mortalibus venialibus. ſꝫ pͥma harum conuenit peccatis ꝓut tam in exteriori actu ꝙͣetiam in interiori exiſtunt. Secunda diffinitio peccatis ꝓut ſolum actum interiorem cōmittunt̉. Tertia diffinitio eſt beati Ambroſij in libro ſuo de paradiſo vt dicit. peccatum eſt preuaricatio legis diuine celeſtium inobedientia preceptorum. Et ſubdit pͥmā tertiā peccati diffinitiones actus interior ꝙͣ exterior oſtenditur eſſe peccatū. ſed ſecunduꝫtantū actus interior oſtenditur eſſe peccatum. Secunda propoſitio ē hec. Quāuis peccatum ſimul ſittam in actu interiori ꝙͣ exteriori. principalius tamēconſiſtit reꝑit̉ in actu interiori. Hanc magiſter probans dicit diuerſas opiniones fore circa hoc. Namaliqͥ dixerunt peccatuꝫ eſſe in actu interiori tantum.Alij dixerūt nec in voluntate īteriori nec ī actu exteriori conſiſtat. quorū ratio fuit hec. nam voluntas actus eius habent entitatem. cuꝫ ergo peccatū. nihil ſit ẜm beatum Auguſtinum ſuꝑ Ioh̓eꝫ. videt̉nec voluntas nec actus eius poſſit ꝓprie dici peccatum. Sed magiſter dicit ſane credēdum ſit. peccatum conſiſtit tam in actu exteriori ꝙͣ īteriori. pͥncipalius tamen ī actu īteriori. eo ſicut fructus ex arbore ꝓcedunt. ſic mala exteriora ꝓcedunt ex malaiteriori voluntatē. Tertia ꝓpoſitio ē hec. Humana voluntas eius actus inꝙͣtum ſunt. quedam bona ſunt. inꝙͣtum vero ſunt ꝯtra legeꝫ dei nihil ſunt.Hanc magiſter probans dicit quoſdam beatum Auguſtinum in hoc fuiſſe ſecutos dicendo voluntateꝫ