DInulla cōcedat̉. earū peccatū tenere nō poſſſumus Hic aꝑte oſtendit̉ ꝙ motus animiſiue ad bonū ſiue ad malum ex libero arbitrio eſt. Ideoqꝫ ſi gratia vel virtus motusmentis eſt. ex libero arbitrio eſt. Si ꝟo exlibero arbitrio vel ex ꝑte eſt. iā nō ſolꝰ deꝰHie aꝑit adſine homine eam facit. Propterea qͥdāqͥd p̄dicta tendāt vt innote nō inerudite tradunt ꝟtutem eē bonā menſceret an ꝟtꝰ tis qualitatē. ſiue formā que animaꝫ inforſit motꝰ mētis mat. ⁊ ip̄a nō eſt motus vel effectꝰ animi. ſvel non.ea liberū arbitriū iuuat̉. vt ad bonū moueatur ⁊ erigat̉. ⁊ ita ex virtute ⁊ libero arbitrio naſcit̉ bonus motus vel affectus aniPer ſſre oſte. ᵐi. ⁊ exinde bonū opus ꝓcedit exteriꝰ Sꝫdit. ⁊ ē cōꝑa­ cut plunia rigat̉ terra ⁊ germinet ⁊ fructūtio īter tria et faciat. nec pluuia eſt terra. nec germen. necfructus. nec terra germen vel fructus. necgermen fructus. Ita gratis t̓re mentis noſtre. id eſt. libero arbitrio volūtatis infūditur pluuia diuine bn̄dictiōis. id ē. inſpiratur gr̄a qd̓ ſolus deus factt. non homo cuꝫeo. qua rigat̉ volūtas hominis vt germīet⁊ fructificet. id ē. ſanat̉ ⁊ p̄parat̉ vt bonuꝫvelit. ẜm quod dicit̉ oꝑans. ⁊ iuuat̉ vt bonum faciat. ẜm qd̓ dicit̉ cooperans. et illaili. de do.gratia virtus nō incōgrue nominat̉. qꝛ voumus non fmuluntatem hoīs infirmam ſanat ⁊ adiuuat.Ex quo ſenſu dicunt̉ ex gratia incipere bona merita. ⁊ de qua gratia hoc intelligatur.Cuꝫ ergo ex gratiadicunt̉ eſſe bona merita ⁊ inciꝑe. aut intelligit̉ gratia gratis dans. id ē. deus. vel potius gratia gratis data. que voluntatē hoQualie ītelli. ᵐinis p̄uenit. Nō em̄ eſt magnum ſi hec agat̓ euꝫ ex ſo. deo dicerent̉ eſſe a quo ſunt om̄ia. ſed potila gr̄a eſſe di. us eius gratia gratis data intelligitur exincipiunt bona merita. que cuꝫ ex ſola grtia eſſe dicant̉. nō excludit̉ liberū arbitriūquia nullum meritū eſt in homine qd̓ nonſit ꝑ liberum arbitriū. Sed in bonis merēdis cauſe principalitas gratie attribuituquia principalis cauſa bonorum meritoeſt ipſa gratia. qua excitat̉ liberum arbitrium ⁊ ſanatur atqꝫ iuuatur voluntas hominis vt ſit bona.Ꝙ bona voluntas gratie pͥncipaliter ē. ⁊ etiaꝫ gratia eſt. ſic ⁊ omnebonum meritū.XXVIIQue ipſa etiam donum dei eſt ⁊ hominis meritū. imo gratie.quia ex gratia principaliter eſt ⁊ gratia eſtUnde Auguſtinus ad Sixtum p̄ſbyterū Auguſti.Quid eſt meritum hominis ante gratiam.cum omne bonum noſtrum meritum nō innobis facit niſi gratia. Ex gratia em̄ vt di­ Qualit̓ bonūctum eſt que preuenit ⁊ ſanat arbitriū hōc meritū ī hoīecōſtituit̉ ⁊ qͥdminis. ⁊ ex ip̄o arbitrio procreat̉ in anima ſit pͥmū bonihominis affectus ſiue bonus motꝰ mentis meritum⁊ hoc eſt primum bonuꝫ hominis meritūSicut verbi gratia ex fidei virtute ⁊ hominis arbitrio generat̉ in mēte motus qͥdambonus ⁊ remunerabilis ſcꝫ ipſuꝫ credere.Ita ex charitate ⁊ libero arbitrio aliꝰ quidam motus bonus ꝓuenit ſcꝫ diligere. bonus valde. Sic de ceteris virtutibus intelligendū eſt. ⁊ iſti boni motꝰ vel affectus merita ſunt ⁊ dona dei quibus meremur. ⁊ ipſorum augmentationeꝫ ⁊ alia q̄ ꝯſequēterhic ⁊ in futuro nobis apponunt̉.Ex qua rōne dicit̉ fides mereri iuſtificationem ⁊ alia.Cuꝫ ergo dicitur fides mereri iuſtificationē ⁊ vitā eternam exea rōne dictum accipit̉. quia ꝑ actum fideimeret̉ illa. Similiter d̓ charitate ⁊ iuſticia⁊ de alijs accipit̉. Si em̄ fides ip̄a virrꝰ p̄ueniens diceret̉ eſſe mētis actus qui ē meritū: iam ipſa ex libero arbitrio originē haberet. quod quia non ē. ſic dicit̉ eē meritūquia actus ē eiꝰ meritū. ſi tn̄ aſſit charitasſine qua nec credere nec ſperare meritum ēvite. Vnde apparet vere quia charitas eſtſpūſſanctꝰ. que anime qualitates informatet ſanctificat. vt eis anima informet̉ et ſanctificet̉. Sine qͣ anime qualitas nō diciturꝟtus. qꝛ non valet ſanare animā.De muneribus virtutum ⁊ d̓ gratia q̄ nō eſt ſed facit meritū. gEx muneribus itaqꝫ virtutum boni ſumus ⁊ iuſte viuimus.⁊ ex gratia que non eſt meritū ſed facit: nōtamē ſine libero arbitrio ꝓueniunt meritanoſtra .ſ. boni affectus eorūqꝫ ꝓgreſſus atqꝫ bona oꝑa que deus remunerat in nobis Exponit quō⁊ hec ip̄a ſunt dei dona. Vnde Auguſtinꝰ ītelligēduꝫ ſitilld̓ bonꝰ vſusad Sixtum p̄ſbyterum. Cū coronat deusliberi arbitrijmerita noſtra nihil aliud coronat qͣꝫ mune̓ ꝟtus eg