LI.ſita exiſtentem. Sed homo in illo ſtatu exn̄s habetad oppoſita potentiā inclinatam. ergo poteſt etiammortaliter peccare. maior nota eſt. Sed minor patꝫex hoc ꝙ homo habet in illo ſtatu potentiam rōnalēque eſt ad oppoſita. Solutio ſatis manifeſta eſt ⁊ patet ergo dimittit̉. Ex quo infert correlariū ꝙ liberūarbitriū ꝑ pctm̄ eſt vulneratū ⁊ expoliatuꝫ. vulneratum quo ad naturalia. expoliatum quo ad gratuitaque duo homo ſine gratia non poteſt reꝑare. ſic̄ aliqͥs qui ſeip̄m occideret. ille non poſſet ꝑ ſe ad vitamredire. qm̄ non ens non poteſt eſſe alicuius rei ꝓducibilis pͥncipium. Sed ꝑ interfectionem occiſus factus eſt non ens. ideo ꝑ ſe non poteſt ad vitam redire. licet tāmen poſſibile ſit ꝑ ꝟtutem diuinaꝫ. al̓s nōſequeret̉ em̄ ꝙ idem eſſet ſuijp̄ius pͥncipium productiuum quod contradictionem implicat. Subdit etiam ꝙ ſit triplex libertas. Prima eſt a coactiōe. et illa ſemꝑ fuit ⁊ manet in hominibus in oī ſtatu. Aliaeſt libertas a miſeria. ⁊ illa habuit liberū arbitriū inſtatu innocentie. ⁊ habebit ip̄m in ſtatu beatitudīs⁊ glorie. Tertia eſt libertas a peccatis que ſoluꝫ eſtin hominibus viatoribus: qui ẜm gratiaꝫ a peccatisliberant̉. Unde infert ꝙ etiam ſicut ſeruus iuſticie ēliber a peccatis. ſic ſeruus peccati eſt liber a iuſticianon tamen ꝓpter hoc ſeruus peccati eſt liber dicendus. eo ꝙ libertas a iuſticia .ſ. non ſit vera lib̓tas cēſenda. Secūda ꝓpoſitio eſt hec. Quāuis hō ſololibero arbitrio mediante non poſſit ꝑfecte ꝑ ſe in bonum ꝑ ſe tamen ip̄o ſolo mediante pōt in malū. Hācmagiſter ꝓbans querit. Vtrum in hoīe ad bonuꝫ ead malum faciēdum ſit libertas arbitrij? Ad quodreſpondens recitat duas opiniones ⁊ poſtea ſententiam ſuam ꝓpriam. Prima opinio dicit ꝙ ſola libettas arbitrij etiam nullo addito facit hominē liberuꝫad bonum vel ad malum faciendum. Secūda dicitꝙ non ſola libertas arbitrij efficiat. ſed mediāte aliquo alio addito ita ꝙ pronitas ad peccandum addito libero arbitrio moueat ip̄m ad malum. gr̄a ꝟo ipſi appoſita moueat ip̄m ad bonum. Sed magiſt̓ ponens ſententiā ſuam dicit. ꝙ vtrūqꝫ ſit a libero arbitrio .ſ. ⁊ poſſe in bonum ⁊ poſſe in malum. ita ꝙ poſe in malum habeat homo ex ſe. poſſe autē in bonumediante gratia. ſine qua non poteſt quis in bonuꝫniſi valde debiliter. Et hoc confirmat magiſter autoritate beati Auguſtini. Tertia ꝓpoſitio ē hec.In hominibus liberum arbitrium eſt quodāmodo ꝑpeccatum minutum. Hanc magiſter probans dicit.ꝙ ex predictis patet ꝙ liberum arbitrium ſit ī homne per peccatum minutum ſeu quodāmodo in ſua libertate corruptum. quia ante peccatum homo potuit ſine difficultate moueri in bonum. quod poſt peccatum non poteſt lege membrorum repugnante. eoꝙ ꝑ peccatum recepit difficultatem ad bonum ⁊ incitamentum. ſeu pronitatem ad malum. q̄ ante peccatum non habebat. Et libertas nature. id eſt libertaſa coactione. quam libertatem nature vocat. eo ꝙnaturam ineſt ⁊ etiam cuilibet non ſufficit ad bonūꝑficiendum. ſi non aſſit libertas gratie. id eſt lib̓tasa miſeria ⁊ peccato. ita ꝙ ꝑ liberum arbitrium nullpoteſt velle bonum: niſi liberatus a ẜuitute peccati:neqꝫ ꝑficere bonum niſi adiutus gr̄a aſſiſtente. qd̓ ꝓbat ꝑ illud apoſtoli. Non eſt volentis neqꝫ currentisſed dei miſerentis: qͥ oꝑatur in nob̓ velle ⁊ ꝑficere.Et tm̄ in ſpēali.De gratia operante et cooperanIIEc eſt gratia ox. xxvjoperās ⁊ cooperās. Operāsem̄ gr̄a p̄parat hoīs voluntatem vt velit bonum. Gr̄a cooperans adiuuat ne fruſtra velit. Un̄ augꝰAuguſtiin li. de gr̄a ⁊ libero arbi. Cooꝑando deꝰnob̓ ꝑficit qd̓ oꝑando incipit. qꝛ ip̄e vt velimꝰ oꝑat̉ incipiēs. qͥ volentibus cooperatur ꝑficiens. Vt gͦ velimus oꝑat̉. Cū autēvolumus ⁊ ſic volumus vt ꝑficiamꝰ: nob̓cooꝑatur. ⁊ tn̄ ſine illo vel oꝑante vt velimus: vel cooꝑante cū volumus bona pietatis oꝑa nihil valemus. Ecce his verbisſatis aꝑit̉ que ſit oꝑans gr̄a: ⁊ q̄ cooperāsOꝑans em̄ gr̄a eſt que pͥuenit voluntateꝫbonam. ea em̄ liberat̉ ⁊ p̄parat̉ hoīs volūtas vt ſit bona. bonumqꝫ efficaciter velit.Cooꝑans ꝟo gr̄a voluntatem iā bonaꝫ Que ſit graſequit̉ adiuuando. Un̄ Augꝰ. ꝯͣ Iulianū tia operanshereticū qui bonā voluntatem ex libero ar q̄ cooperās.bitrio tm̄ eſſe dicebat. atqꝫ hoīem ꝑ liberuꝫarbitriū poſſe bonū velle ⁊ oꝑari ſine gͣtiaaſſerebat ait. Aꝑtam de cōmendatiōe gratie apl̓s ſententia ꝓtulit cum ait. NNō eſt volentis neqꝫ currentis: ſed dei miſerētꝭ. Hecſi attenderes Iuliane. non extenderes contra gr̄am merita voluntatis humane. Nōem̄ ideo miſeret̉ deꝰ alicuiꝰ qꝛ voluit et cucurrit: ſꝫ ideo voluit ⁊ cucurrit. qꝛ miſertꝰ ēdeus. Parat̉ em̄ voluntas hoīs a deo: ⁊a dn̄o greſſus hoīs dirigunt̉. Iōqꝫ con De ꝑfectionegrue ait. Nō eſt volentis neqꝫ currentis: ſꝫmiſerentis dei. Nō qꝛ h̓ ſine voluntate nr̄aagat̉: ſed qꝛ volūtas nr̄a nil boni agit: niſidiuinitus adiuuet̉. Un̄ alibi apl̓s ait. Nō Auguſtinusaūt ego ſꝫ gr̄a dei mecū. Non ideo dicit qꝛ ad Paulinū.nihil boni agebat: ſꝫ qꝛ nihil boni agerēt: ſiilla nō adiuuaret. His teſtimonijs aꝑteinſinuat̉: qꝛ voluntas hoīs gr̄a dei p̄uenit̉atqꝫ p̄parat̉ vt fiat bona: nō vt fiat voluntas. qꝛ ⁊ an̄ gr̄am volūtas erat: ſꝫ non eratbona ⁊ recta volūtas.Quid ſit voluntas.Boluntate ipſamAugꝰ. in li. de duabꝰ aīabꝰ iia diffinit Volūtas ē aī motꝰ cogēte nll̓o ad aliqͥd nō admittēdū l̓ adipiſcēdū. hͨ āt vt nō admittatmalū ⁊ adipiſcat̉ bonū p̄uenit̉ ⁊ p̄ꝑat̉ deiDe gr̄a oꝑargr̄a Un̄ apl̓s gr̄aꝫ p̄ueniētē ⁊ ſb̓ſeq̄nteꝫ cōte ⁊ cooꝑantomēdās .i. oꝑantē ⁊ cooꝑantē vigilāt̉ dixit ⁊ hoīs volunNō ē volētꝭ neqꝫ currētꝭ: ſꝫ dei miſerētꝭ. ⁊ n̄ tāte.econu̓ſo. nō ē miſerētꝭ dei ſꝫ volētꝭ ⁊ currētꝭſit volotab̓. ſt auii wolꝰ rogunſi vallꝰ ad alijud nō adiutdā il̓ adi piiipꝰ