Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.Ueruꝫ nobis magis placet vt ip̄a libertas arbitrij ſit. ⁊ illaqua pͥus liber eſt ad maluꝫ. ⁊ illa qua qͥs liber eſt ad bonū faciendū. Ex cauſis em̄ varijs ſortit̉ diuerſa vocabula. Dicit̉ enim libertas ad malū faciendū anteqͣꝫ ꝑ gratiamſit reparata. ſed cū ꝑ gratiam fuerit reparata dicit̉ libertas ad bonum faciendū. quiaan̄ gratiam libera eſt voluntas ad malumꝑ gratiam ꝟo libera fit ad bonuꝫ. Semꝑ gͦvoluntas hoīs aliquo mō libera eſt: ſꝫ nonſemꝑ bona eſt. Non em̄ eſt bona: niſi a peccato liberata. eſt tn̄ a neceſſitate libera. Un̄Augꝰ. in li. de gr̄a ⁊ libero arbitrio. Semꝑin nobis voluntas libera eſt: ſed nō ſꝑ boaeſt. Aut em̄ libera eſt iuſticie qn̄ ẜuit peccato. ⁊ tunc eſt mala. aut a peccato libera eſt:qn̄ ẜuit iuſticie. ⁊ tunc eſt bona.De libertate a miſeria.Eſt iteruꝫ libertasa miſeria. de qua apl̓s ait. Et ip̄a creaturaliberabit̉ a ẜuitute corruptionis in libertatem glorie filiorū dei. Hanc libertatem habuit hō ante peccatū. qꝛ omni carebat miſeria ⁊ nulla tangebat̉ moleſtia. ⁊ pleniꝰ habebit in futura beatitudine vbi miſer eē nōpoterit. Sed in hac vita que eſt inter pͥmūpeccatum ⁊ vltimam confirmationem: neliImo a miſeria liber eſt. quia penam peccatinon caret.Repetit de corruptione liberi arbitrij. vt addat alia.Ex predictis apparet in quo ꝑ peccatū ſit imminutū vel corruptum liberū arbitrium. qꝛ ante peccatuꝫnulla erat homini difficultaſ. nullūqꝫ impedimentū de lege mēbrorum ad bonū. nullaimpulſio vel inſtigatio ad maluꝫ. Nūc autem ꝑ legem carnis ad bonum impeditur:⁊ ad malū inſtigat̉. vt non poſſit velle ⁊ ꝑꝘ nō ē parit ficere bonū niſi ꝑ gr̄am liberet̉ ⁊ adiuuet̉.libe. ar. in bo qꝛ ait apl̓s. Peccatū habitat in carne. Linis ⁊ in mal̓: herū gͦ arbitriū cum ſꝑ ⁊ in ſingul̓ ſit libeꝝad bona ⁊ adnō eſt tn̄ parit̓ liberū in bonis ⁊ in mal̓. etad bona ⁊ ad mala. Liberiꝰ eſt em̄ in boniſvbi liberatū eſt: qͣꝫ in mal̓ vbi liberatuꝫ nōeſt. Et liberius eſt ad maluꝫ qd̓ ꝑ ſe pōt: qͣꝫad bonū. quod niſi gratia liberet̉ ⁊ adiuuetur: non poteſt.XXVDe libertate que fit ex gr̄a et queex natura.Libertas ergo apeccato ⁊ a miſeria ꝑ gratiam eſt. libertasꝟo a neceſſitate ꝑ naturam. Vtranqꝫ libertatem nature .ſ. ⁊ gratie notat apoſtolꝰ cuex perſona hominis non redempti ait. Velle adiacet mihi. ꝑficere autem bonū nō inuenio. ac ſi diceret. habeo libertateꝫ gratieQuid poſſitIdeo non eſt apud me ꝑfectio boni. Nāꝑſe hoīs vovoluntas hoīs quam naturaliter habꝫ. nō lātas. ⁊ qͥd ꝑvalet erigi ad bonum efficaciter volendum gr̄am.vel oꝑe implendū: niſi ꝑ gratiam liberet̉ ⁊adiuuet̉. Liberet̉ quidem vt velit. ⁊ adiuuetur vt ꝑficiat. Quia vt ait apl̓s. Nō eſtvolētis velle neqꝫ currentis curre̓ .i. oꝑariſꝫ miſertis dei: qui oꝑat̉ in nobis velle etoꝑari bona. cuius gr̄am non aduocat hominis volūtas vel oꝑatio: ſed ip̄a gr̄a voluntatem p̄uenit p̄parando vt velit bonū:⁊ p̄paratam adiuuat vt ꝑficiat.Iſta eſt diſtinctio. .xxv. huius ſecūdi libri. In qͣ mgr̄ poſtꝙͣ egit de libero arbitrio ꝓut eſt in omnibus in generali. agit de eo ꝓut eſt in qͦbuſdam in ſpēali. Et tria facit. Primo enim oſtēditreſpectu quorū ſit liberum arbitriū. ⁊ ꝙ aliter ſit indeo. ⁊ aliter in homine. ⁊ aliter in angelo. Secūdoquomō differenter ad bonum vel malum ſe habeatin viatoribus. Tertio qualiter ip̄m modo debilitatūſit ex peccato. Primum facit a pͥncipio diſtinctionisvſqꝫ ibi. Hic queri poteſt. Secundū ab inde vſqꝫ ibi.Ex predictis apparet. Tertium ꝟo vſqꝫ ad finem diſtinctionis. In ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribus ꝓpoſitionibus. quarum pͥma eſt hec. Liberūarbitriū quod ſolum reſpectu futurorū cōtingentiūeſt in viatoribus aliter in deo. aliter in angelis ⁊ aliter eſt in hominibus. Hanc mgr̄ ponens dicit ꝙ liberum arbitriū ph̓i diffinientes dixerūt hoc eſſe libeꝝde voluntate iudicium. eo ꝙ libere poſſit moueri adhoc vel ad aliud. non aūt attendit̉ libertas arbitrijreſpectu p̄ſentium aut p̄teritorū. qꝛ pn̄tia ⁊ preteri.ta determinata ſunt. nec ſubiacent noſtre volūtatisfacultati. ſed ſolum reſpectu futurorū contingentiuꝫque ſolum humane ſubſunt ptāti. Et ſubdit ꝙ liberum arbitrium diſſimiliter eſt in deo. nobis ⁊ angel̓beatis. Nam in deo eſt omnino liberum arbitrium aſeruitute peccati. In angel̓ beatis confirmatū ꝑ gratiam. In nob̓ aūt eſt flexibile in bonū vel in malum.Un̄ ẜm q̄druplicē hoīs ſtatū qͣdruplex aſſignat̉ ī homine fuiſſe lib̓tas. in ſtatu innocētie erat libertas inhoīe qͣ potuit peccare ⁊ nō peccare. in ſtatu beatitudinis ſeu patrie. erat in eo libertas qͣ nullo mō poterat peccare. In iſto ſtatu vie poſt pctm̄ an̄ reꝑatōeꝫhabuit libertatem qͣ non potuit nō peccare etiā mortalit̓. In ſtatu ꝟo poſt pctm̄ ⁊ poſt reꝑationeꝫ antegl̓am habet libertatē qͣ hō nō pōt peccare venialit̓.Arguit̉ hō pōt peccare mortalit̓ poſt pctm̄ ⁊ poſt reparationē ante ſtatum glorie. ergo illud dictū mgr̄inō vid̓r vere eſſe aſſumendū. an̄cedēs ꝓbat̉. qꝛ illepōt peccare mortaliter qui habet potentiā ad oppo