DI.turaliter vult bonum. licet tenuiter ⁊ exiliter: niſi gͣtia iuuet. que adueniēs iuuat eaꝫ⁊ erigit vt efficaciter velit bonum. Per ſeaūt poteſt velle malum efficaciter. Illa erꝘ bruta amalla nō hn̄t go rational̓ anime potentia qua bonuꝫ vellibe. ar. ſꝫ ap malū poteſt velle. vtrūqꝫ diſcernēs liberūpetitū ſenſus arbitriū nuncupat̉. qd̓ bruta aīalia nō habent. qꝛ rōe carent. habent tn̄ ſenſum ⁊ appetitum ſenſualitatis.De ſenſualitate.Eſt enim ſenſualitas q̄dam vis anime inferior ex qua ē motus qui intendit̉ in corꝑis ſenſus atqꝫ appeDe rōne q̄ htitus rerū ad corpus ꝑtinentiū. Ratio ꝟoduas ꝑtescia. vis anime eſt ſuꝑior. que (vt ita dicamus)duas habet ꝑtes vel differentias. ſuꝑioreꝫ⁊ inferiorem. Scd̓m ſuꝑiorem ſuꝑnis conſpiciendis vl̓ conſulendis intendit. Scd̓minferiorem ad temꝑalium diſpoſitionē preQuid ad rō. ſpicit. Quicquid ergo in anima noſtra nonem ꝑtinetbis conſiderantibus occurrit qd̓ nō ſit cōecum beſtijs: ad rationem ꝑtinet. Qd̓ auteꝫUbi īcipit rō in ea reperis cōmune cū beluis. ad ſenſualitatem ꝑtinet. Et vbi nobis gradatim ī cōſideratione partium anime ꝓgredientibꝰpͥmum aliquid occurrit quod nō eſt cōmune cum beſtijs: ibi incipit ratio. Hoc auteꝫderaſuliAugꝰ. docet in duodecimo libro de trinitate ita dicens. Uideamus vbi ſit quaſi qd̓dam hominis exterioris interioriſqꝫ confinium. Quicqͥd enim habemus in aīmo cōmune cū pecore: recte dicit̉ ad exterioremhominem ꝑtinere. Non em̄ ſolum corpusexterior homo deputabit̉. ſed adiūcta quadam vita ſua quā compages corꝑis ⁊ omnes ſenſus vigent. qͥbus inſtructꝰ eſt ad exteriora ſentienda. Aſcendentibus gͦ introrſum qͥbuſdam gradibus conſideratōis peranime ꝑtes vbi incipit aliquid occurrereqd̓ non ſit nobis cōmune cum beſtijs. ibi īperpalcipit ratio. vbi hō exterior iam poſſit agnoſci. Rationis aūt ꝑs ſuꝑior eternis ratiōibus conſpiciendis vel conſulendis adhereſcit. Portio inferior ad temporalia gubernanda deflectit̉. Et illa rationis intentio qͣcontemplamur eterna. ſapientie deputat̉Illa ꝟo quā bene vtimur rebus temporalibus ſcientie deputat̉. Cum ꝟo diſſerimꝰde natura mentis humane: de vna quadāre diſſerimus. nec eam in hec duo quę commemorauimus. niſi ꝑ officia geminamus.Carnalis autem vel ſenſualis anime motꝰqui in corporis ſenſus intēditur. nobis peXXIIIIcoribuſqꝫ cōmunis eſt. qui ſecluſus eſt a ratione ſapientie. rationi autem ſcientie vicinus eſt.Ꝙtalis eſt ordo peccandi vel cadēdi in nobis qualis fuit ī primis hominibus.Illud quoqꝫ p̄termittendum non eſt ꝙ tal̓ nunc in vno hoīetemptationis eſt ordo ⁊ ꝓgreſſio qual̓ tūcin pͥmis p̄ceſſit parentibus. Vt em̄ tūc ſer­ Ꝙ in nob̓ eſtpens malum ſuaſit mulieri ip̄aqꝫ conſenſit vir ⁊ mulier ⁊deinde viro ſuo dedit. ſicqꝫ conſummatumʰ pens ⁊ quo.eſt peccatū. Ita ⁊ nunc in nobis pro ſerpēte eſt ſenſualis motus anime. ꝓ muliere inferior portio rationis. pro viro ſuꝑiori rationis portio. Et hic eſt vir qui ẜm apl̓umdicitur imago ⁊ gl̓a dei. ⁊ illa eſt mulier: q̄ẜm enndem dicitur gloria viri. Atqꝫ inter De ſpūale chunc virū ⁊ hanc mulierem eſt velut qd̓ mulieris ī nolugio viri etdam ſpūale coniugiū naturaliſqꝫ ꝯtractus bis.quo ſuꝑior rationis portio quaſi vir debꝫp̄eſſe ⁊ dominari. Inferior ꝟo quaſi mulier debet ſubeſſe ⁊ obedire. Iō vir ẜm apoſtolum non debet habere velamen: ſꝫ mulier. Et ſicut in cunctis animantibꝰ nō eſt repertum homini adiutoriuꝫ ſimile ſibi. ſꝫ deillo ſumptum qd̓ ei formaret̉ in coniugiū.ita in ꝑtibus aīme quas cum pecoribꝰ habemus cōmunes. nullū menti noſtre ſimi­ Teſtimoniole eſt adiutoriū: Vnde Augꝰ. in eodē. Ilꝰ ꝯſtenditAugu jta ēlud noſtrū quod in actione temꝑalium tractandorū ica verſat̉ vt non ſit in nobis cōmune cum pecore. rationale eſt qͥdem: ſꝫ exilla rōnali mente qua ſubheremꝰ intelligibili ⁊ incōmutabili veritati tanqͣꝫ ductum⁊ inferioribus tractandis gubernandiſqꝫdeputatum eſt. Sicut em̄ in omībus pecoribus nō eſt inuentū viro adiutoriū ſimileſibi: niſi de illo detractū in coniugium formaretur. ita mēti nr̄e qua ſuꝑnam conſulimus veritatem: nullū eſt ad vſum reꝝ tꝑalium qͣꝫtum nature homīs ſatis eſt ſil̓e adiutorium ex anime ꝑtibus quas cōmunescū pecoribus habemꝰ. Ideoqꝫ rōnale noſtrum nō ad vnitatis diuortiū ſeꝑatuꝫ: ſedin auxiliū ſocietatis quaſi deriuatuꝫ in ſuodiſpartit̉ officio. Et ſicut vna caro eſt duorum in maſculo ⁊ in femina. ſic intellectumnr̄m ⁊ actionē ſiue rationē ⁊ appetitū rationalem. vel ſi aliquo mō ſignificantius dicipoſſunt vna mentis natura cōplectit̉. vt ſicut de illis dictum eſt. Etunt duo in carne