LI.eo quod acceperat. ſed non poterat proficere intantuꝫ. vt per gratiam creationis ſineꝘ etiā pote­ alia mereri ſalutem valeret. Poterat quirat ꝑ illa crea dem per illud auxilium gratie creatiōis retionis gratiābene viuere ſiſtere malo. ſed non perficere bonum. Poquodāmodo terat tn̄ ꝑ illud bene viuere quodāmodo.quia poterat viuere ſine peccato. ẜꝫ nō poterat ſine alio gratie adiutorio ſpūalit̓ viueAuguſtire quo vitam mereret̉ eternam. Unde Auguſtinus in ench̓. Sic factus eſt hō rectusvt ⁊ manere in ea rectitudine poſſet. non ſine diuino adiutorio. ⁊ ſuo fieri ꝑuerſus arbitrio. Vtrūlibet horum elegiſſet. dei volūtas fieret vel ab illo vel de illo. Et qꝛ ſuammaluit facere voluntatem qͣꝫ dei. de illo facta eſt voluntas dei. Item in eodē. Sic hominem prius oportebat fieri. vt ⁊ bn̄ poſſꝫvelle ⁊ male. Nec fruſtra ſi bene. nec impune ſi male. Idem quoqꝫ in libro de correction ⁊ gratia ait. Si hoc adiutorium vel angelo vel homini cum primum facti ſunt defuiſſet. quoniam nō talis natura facta eravt ſine diuino auxilio poſſet manere ſi vellet. non vtiqꝫ ſua culpa cecidiſſet. Defuiſſquippe adiutoriuꝫ ſine quo manere nō poſſet. Idem. Dederat deus homini bonamvoluntatem. in illa quippe eū fecerat rectū:dederat adiutorium ſine quo non poſſet inea manere ſi vellet ⁊ per quod poſſꝫ. Vt autem hoc vellet: in eius dimiſit arbitrio. Ineodem. Acceperat poſſe ſi vellet: ſed nō habuit velle quo poſſet. Nam ſi habuiſſet: ꝑſeueraſſet. His teſtimonijs euidēt̓ monſtratur ꝙ homo rectitudinem ⁊ bonaꝫ voluntatem in creatione accepit. atqꝫ auxiliūquo ſtare poterat. alioqͥn nō ſua culpa videretur cecidiſſe.Qualis fuerat illa rectitudo etbonitas voluntatis in qua creatꝰeſt.Sed quomo rectā⁊ bonam voluntatem habuit homo ſi ꝑ eānec mereri vitā valuit nec ī ea ſtare voluit.Quia nec aliqͥd mali ea tunc volebat: ⁊ adtempus ſtare voluit: ſꝫ non ꝑſeueranter. etideo recta ⁊ bona fuit tunc voluntas homiOppoſitio contra illud quod dictum eſt hominem non potuiſſe ꝓficere.Ad hoc autē quoddiximus hominē nō poſſe ꝓficere vl̓ mereri ꝑ gr̄am creatiōis: ſolet opponi ſic. Perillud auxilium gratie creationis potuit ſtare in bono quod acceperat. Potuit gͦ reſiſtere temptationi. Sed reſiſtere temptationibus atqꝫ ſuggeſtionibus malis meritumeſt ac bonū remunerabile. Omne auteꝫ bonum meritū: ꝓfectus eſt. Per gr̄aꝫ gͦ creationis ꝓficere potuit ſine adiectōne alteriꝰReſpōſio.gratie. Ad quod dicimꝰ qꝛ reſiſtere malo ⁊ non conſentire temptationi nō feciſſetilli meritū ⁊ ſi non cōſenſiſſet. qꝛ nihil in eoerat quod ad malū impelleret ſicut angeliſqͥ non ceciderunt nō fuit meritū quod ſteterunt. id eſt ꝙ nō corruerunt. Nobis auteꝫ Ꝙ reſiſteremeritum eſt aliqn̄ ſi malum nō facimꝰ: ſed malo alioreſiſtimus. ibi dūtaxat vbi cauſa ſubeſt qͣ do meritū eſtnos id facere mouet. quia ex peccati corruptela proni ſunt ad lapſum greſſus noſtri.Ubi aūt non interuenit cauſa nos ad malūimpellens: nō meremur ſi ab eo declinamꝰDeclinare em̄ a malo ſemꝑ vitat penā: ſednon ſemꝑ meret̉ palmam.De adiutorio homī in creatōe dato quo ſtare poterat.Hic conſiderandūeſt qd̓ fuerit illud adiutoriū homini datuꝫin creatiōe quo pot̓at manere ſi vellet: Illud vtiqꝫ fuit libertas arbitrij ab omni labe ⁊ corruptela immunis. atqꝫ voluntatisrectitudo ⁊ oīm naturaliū potentiaꝝ aīmeſinceritas atqꝫ viuacitas.De libero arbitrio.Liberum vero arbitriū eſt facultas rationis ⁊ voluntatis qͣbonum eligitur gratia aſſiſtente. vel maluꝫeadem deſiſtente. Et dicitur liberū quantūad voluntatem que ad vtrūlibet flecti pōt.Arbitrium ꝟo quantum ad rationē cuiuseſt facultas vel potentia illa cuiꝰ etiā eſt diſcernere inter bonū ⁊ malum. Et aliqn̄ quidem diſcretionem habens boni ⁊ mali: qd̓malum eſt eligit. aliqn̄ ꝟo quod bonū eſt.Sed quod bonum eſt: niſi gratia adiuta n̄eligit. malum ꝟo ꝑ ſe eligit. Eſt em̄ in anima rationali voluntas naturalis qua na