DI.modo cognoſcendi quo ex auditu ſolo ꝑcipitur qūo a credētibus abſens queritur. ſꝫquadam interiori aſpirationē qua dei p̄ſētiam cōtemplabat̉. nō tamē ita excellenterutusſicut poſt hanc vitam ſancti viſuri ſunt. neqꝫ ita in enigmate qualiter in hac vita videmus.De cognitione ſui.Porro ſui cognitionem idem homo talem accepiſſe videturvt ⁊ quid deberet ſuperiori. ⁊ quid equali⁊ inferiori nō ignoraret. Conditionem qͦꝫſuam ⁊ ordinem ſcꝫ qualis factus eſſet ⁊ qͣlit̓ incedere deberet qͥd agere. quid cauere ītellexit. Si horum noticiā nō habuiſſet. nōeſſet reus preuaricationis. neqꝫ ſeipſum cognouiſſet.Utrū homo preſcius fuerit eoruꝫque ſibi futura erant.IIISi auteꝫ queriturvtrum homo ſcienciam habuerit eorū quecirca eum futura erant. id eſt. ſi ruinam ſuam p̄ſciuerit. ⁊ ſimiliter preſcierit bona quehabiturus fuiſſet ſi ī obediētia perſtitiſſet.An̄ſio qͣre d̓r Reſponderi poteſt ꝙ ei magis facienda innon hr̄e futū dicta ſunt qͣꝫ futura reuelata. Accepit enimrorū p̄ſciētiāſcientiam ⁊ preceptum eorum que faciēdafuerant. ſed non habuit preſcientiam eoruꝫque futura erant. Non fuit ergo homo preſcius ſui caſus ſicut ⁊ de angelo diximus.Quod Auguſtinus ſuper Gen̄. aſſerit ratione vtens quam ſupra poſuimus. Hecde ſcientia hominis qͣꝫtum ad primū ſtatūꝑtinet: dixiſſe ſufficiat.Iſta eſt diſtinctio. xxiij. huiꝰ ſecūdi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de temptatōe pͥmorum parentum ex ꝑte temptati ⁊ temptatoris. agiconſequenter de eadem ex parte dei ꝑmittentis. Ettria facit. Nam pͥmo inquirit quare deus hominemtemptari ꝑmiſit. Secundo de ſcientia qua homo illuſtratus fuit. Tertio an etiam homo ſtatum futurūp̄ſciuit. Primum facit a pͥncipio diſtinctiōis vſqꝫ ibi.Et quidem ẜm animam. Secūdum ab inde vſqꝫ ibiSi ꝟo queritur. Tertium ab inde vſqꝫ ad finem diſtinctionis. In ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribus ꝓpoſitionibus quarum pͥma eſt hec. Deꝰ hominem quem preſciuit decipiendum ad laudabiliusbonum temptari permiſit. Hanc magiſter inſinuāsXXIIIIquerit quinqꝫ queſtiones. Prima eſt. Cur deus hominem temptari permiſit quem decipiendum preſciuit? Et reſpondens ad hoc dicit ꝙ ad oſtendendumhumane nature dignitatem. quia dignior eſt conditio poſſe temptari ⁊ non conſentire: ꝙͣ nec poſſe temptari nec poſſe conſentire. Secunda queſtio eſt.Cur deꝰ illos homīes creauit: quos futuros malosp̄uidit? Ad quod reſpondet dicendo ꝙ propter bonum quod inde venturum nouit. Tertia queſtioeſt hec. Cur deus non fecit hoīem impeccabileꝫ? Etreſpondens dicit ꝙ ideo. ꝙ melius eſſet vtrāqꝫ naturam eſſe .ſ. eam que non peccare poſſet: ſicut in ſanctis angelis ꝑ gratiam in gloria confirmatis. ⁊ eamqua peccare ⁊ non peccare poſſet ſi vellet. qualis fuit in hominibus ꝙͣ vnius modi ſolum. Quarta qͦſtio eſt. Cur deus qui ſola ſua voluntate potuiſſꝫ eosſaluaſſe a conſenſu non ſaluauit eoſ? Et reſpōdensdicit ꝙ voluit eos nature ſue relīquere. vt nec infructuoſe boni eſſent. nec impune mali. Quinta queſtio eſt. Cur deus cum ſit omnipotens non conuertitvoluntates eorum ad bonum? Et reſpondet ꝙ nolūit cuius nolitionis cauſa vlterius non eſt querenda.Secunda propoſitio eſt hec. Deus mox homineꝫcreatum repleuit omni ſcientia pertinente ad ſuumſtatum. Hanc ꝓpoſſtionem magiſter inſinuās dicit:ꝙ pͥmus homo non per interualla ſiue per ſucceſſionem temporis: ſed creatus mox ſcientiam ſibi neceſſariam ⁊ competentem ſibi accepit. vnde triplici cōgnitione primus parēs preditus fuit. Primo cognitione rerum ꝓpter ſe creatarum. quarum curā erathabiturus. vnde ⁊ eis nomina impoſuiſſe legitur. ⁊illam rerum cognitionem ꝑ ſpeciem non ꝑdidit: ſedhanc peccato perpetrato retinuit. Sccundo dotatꝰfuit primus homo cognitione ſui creatoris .ſ. dei nōquidem enigmatica: ſed per quandam interiorem inſpirationem. non tamen illa clare ſicut in patria. ⁊ illam poſt peccatum non retinuit. Tertio fuit illuſtratus cognitione ſuijp̄ius. ſciuit enim quid debuit ſuperiori. quid alijs. quid ſibi. ⁊ etiam poſt peccatumillam retinuit. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Homo an̄peccatū non p̄ſciuit futurum euentum ſui ſtatꝰ. Hācmagiſter ꝓbans querit. Vtrum pͥmus homo habuit ſcientiam eorum que circa ip̄m futura erant. id ēante preſciuerat. qualia bona habuiſſet ſi perſtitiſſꝫvel etiam ante preſciuerit anteꝙͣ lapſurus erat? Etreſpondens dicit ꝙ pͥmus homo acceperat ſcientiaꝫeorū que agenda ⁊ dimittenda fuerant. al̓s peccatūfuiſſet ſibi iniuſte imputatum. ſed non fuit ſui caſuspreſcius. cuius ſimile ſupradictuꝫ eſt de angelis corruentibus. quod confirmat autoritate beati Augu.Et tm̄ in ſpēaliꝭ.De gratia homīs et de potētia an̄caſum.DI. XXSnc diligenter inueſtigari oportet quā gratiam vel potentiaꝫ habuerit hōante caſum. Et vtrum ꝑ eam potuerit ſta­ Ꝙ in gr̄a crere vel non. Sciendum eſt ergo ꝙ homī in atꝰ fuit ī quacreatione (ſicut de angelis diximus) datū potuit ſtare:ſed non ꝓficeeſt ꝑ gr̄am auxiliū ⁊ collata eſt potentia ꝑquam poterat ſtare. id eſt non declinare ab