LI. II DI. XXIIIAuguſtini. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Malus conſenſus hoīs naturā bonā habentis ꝓceſſit ex ꝓpriolibero arbitrio ⁊ ſuggeſtione diaboli ſuadētis. Hācmagiſter ꝓbans querit. Cum natura hoīs eſſet ſinevitio. vnde ꝓceſſit conſenſus malus? Et reſpōdensdicit ꝙ ꝓceſſit ex libero arbitrio volūtatis. vnde exhoc ꝙ homo fiebat deterior hoc fuit a diabolo qͥ ſuaſit ⁊ a voluntate qua homo ſuadenti conſenſum dedit. qꝛ liberum arbitrium licet de ſe fuit bonuꝫ. de ipſo tamen potuit ꝓcedere conſenſus malus. Queritetiam vtrum voluntas illud peccatum preceſſerit?Et reſpondet ꝙ volitiuam poteſt dicere potentiamanime .ſ. potentiam vltimam. ⁊ ẜm hoc volūtas pecatum p̄ceſſit. vel etiam malum actum volūtatis poſſumus vocare voluntatem. ⁊ ẜm hoc voluntas peccatum non p̄ceſſit. qꝛ ante pͥmam malā voluntateꝫ pͥmi hoīs alia mala voluntas hoīs non fuit. ſed pͥmamala hoīs volūtas ex diaboli ꝑſuaſione. ⁊ ex hoīslibero arbitrio ꝓdijt. Et tm̄ in ſpēali.Quare deus permiſerit hominem temptari ſciens euꝫ eſſe caſurum.DI. XXIIIReterea queVri ſolet cur deus hominem temArg. ſuperptari ꝑmiſerit quem decipiēdūfore p̄ſciebat? Sed non eſſet laudabile homini ſi ideo bn̄ viuere poſſet. qꝛ nemo male viuere ſuaderet. cum in natura poſſe ⁊ īpoteſtate haberet velle non conſentire ſuaQuare deus denti deo iuuante. ⁊ eſt glorioſius non cōcreanit quos ſentire qͣꝫ temptari non poſſe. Mouenturp̄ſciebat ma? etiam qͥdam dicentes. Cur creauit deꝰ qͥslos futurosfuturos malos p̄ſciebat: Quia p̄uidit qͥdboni de malis eorum eſſet facturꝰ. Sic em̄eos fecit vt relinqueret eis vnde aliqͥd facerent. ⁊ ſi culpabiliter aliquid facerēt. illumde ſe laudabiliter operantem inuenirēt. Aſe habent voluntatem malam. ab illo naturam bonam: ⁊ iuſtam penaꝫ. Fruſtra gͦ dicitur. nō deberet deꝰ creare qͦs preſciebatmalos futuros. ſciebat enim bonis profuturos ⁊ iuſte pro mala volūtate puniēdosAddunt etiam. talem hominem deberet facere qui nollet omnino peccare. Cōcedimꝰquidem meliorem naturam eſſe que omninō peccare nollet. Cōcedant ⁊ ip̄i non eſſemalā que tal̓ facta eſt. vt poſſet nō peccareſi vellet: ⁊ iuſte punitam q̄ volūtate non neceſſitate peccauit. Cum ergo hec bona ſitilla melior: cur nō vtranqꝫ faceret vt vberius laudaret̉ de vtraqꝫ. Illa em̄ de ſanctisangel̓: hec de hominibus eſt. Item inqͥuntSi deus vellet: ⁊ illi boni eſſent. Et hoc qͥdem concedimus. ſed melius voluit. vt qd̓vellent eſſent. Et boni qͥdeꝫ nō infructuoſemali ꝟo non impune eſſent. Item inquiūt.Poſſet deꝰ voluntatē eorū vertere ī bonūqꝛ omnipotens eſt. poſſet reuera: cur nō fecit: Quia noluit. Cur noluit? Ip̄e nouit.Non debemus plus ſapere qͣꝫ oportet.Hic qual̓ ẜm aīam et agit de ſciētia hoīs an̄ peccatum.Et quideꝫ ſꝫm animam rōnalis fuit hō habens diſcretionemboni ⁊ mali. Scientiā qͦꝫ rerū creatarum ⁊cognitionē veritatis. que pͥme ꝑfectiōi cōgruebat. mox cōditus nō incōgrue accepiſſe putat̉. ⁊ ad illam non ſtudio vl̓ diſciplīaaliqua ꝑ interualla temꝑis ꝓfeciſſe. ſed abexordio ſue conditionis diuinitus illam ꝑcepiſſe.Ꝙ triplicem habuit homo ante lapſum cognitionem ſcilicet rerumpropter ſe factarum et creatoriſ etſui.Fuitqꝫ homo primus ante lapſum triplici cognitione preditus. rerū ſcꝫ propter ſe factarū. ⁊ creatoris Secognitiō.⁊ ſui. Rerum quippe cognitionem homīeꝫ reꝝ creataꝝaccepiſſe ꝑſpicuum eſt: cū nō ip̄e creator vl̓angelus aliquis. ſed hō omnibus animantibus nomina impoſuerit. vt oſtendereturꝙ ſingulorū noticiam homo ip̄e habueritQue em̄ ꝓpter illum creata erant. ⁊ ab illo regenda ⁊ diſponenda erant: horuꝫ oīmdeus illi ⁊ ſcientiam tribuit ⁊ prouidentiaꝫatqꝫ curam reliquit. Quia vt ait apoſtolNō eſt cura deo de bobus. Quoꝝ alioruꝫqꝫ aīaliū deus homini curam reliquit ⁊ ꝓuidentiam vt dominationi eiꝰ ſubijcerētur⁊ ratione illius gubernarent̉. vt ſciret illisneceſſaria ꝓuidere a quibus emolimentuꝫdebebat reciꝑe. Hanc autem ſcientiam homo peccando nō ꝑdidit ſicut nec illā qͣ carnis neceſſaria ꝓuident̉. Et idcirco in ſcriptura hō de hmōi nō erudit̉. ſed de ſcīa aīequam peccando amiſit.De cognitione creatoris. dCognitionem quoqꝫ creatoris primus homo habuiſſe credit̉Cognouit em̄ a quo creatus fuerat. non eo