LI.quit innuit ꝓpheta ꝙ non ipſam animamd̓ anima facit deus. ſed ſingillatim animasde nihilo creat.Iſta eſt diſtinctio. xviij. huiꝰ ſcd̓ilibri. in qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de ꝓductiōe viri agit d̓productione mulieris. Et tria facit. Nam pͥmo agitde formatione corporis mulieris. Secūdo de materia de qua formabat̉. Tertio de anima qͣ viuificabatur. Primum facit a principio diſtinctionis vſqꝫ ibi.Sꝫ queritur. Scd̓m vſqꝫ ibi. Quēadmodū mulieriscorpus. Tertium vſqꝫ ad finem diſtinctionis. Et tm̄in generali. In ſpeciali ſententia mgr̄i ſtat in tribusꝓpoſitionibꝰ quarū prima eſt hec. Deus de coſtaade dormientis in ꝑadiſo ſine alicuiꝰ alterius materie additione formauit corpus eue. Hāc mgr̄ ponēsdicit. ꝙ plātato ꝑadiſo ⁊ adam in eo poſito ⁊ animalibꝰ ante eū ductis ⁊ nominibꝰ ꝓprijs eorū ꝑ eum aſſignatis immiſit deus ſoporem in adam. Ip̄o quoqꝫdormiente vnā de coſtis eius tollens formauit eaꝫ inmulierem. Circa quam materiā determinat quattuor queſtiones quarū prima eſt hec Quare deꝰ nō creauit ſimul feminā ⁊ virū ſicut ſimul creauit angelosAd quod reſpondens aſſerit duplicem cām. Vna eſtvt ſuꝑbia diaboli cōfunderet̉. Nam diabolꝰ aliud adeo principium eſſe concupierat. ⁊ ideo vt in hoc cōfunderet̉ accepit homo hoc in muncre .ſ. vt vnus hōeſſet pͥncipiū omniū hominū. Alia rō eſt vt ſil̓itudodei magis in homīe manifeſtaret̉: quia ſicut deꝰ omnibus rebus eſt vnū principiū creationis. ſic vnꝰ homo eſt vnū principiū generatiōis om̄ibus hominibꝰquod fieri nō potuiſſet ſi eos ſimul creaſſet. Secūda queſtio eſt. quare mulier ſpecialiter facta eſt decoſta ade. ⁊ non de aliqua alia ꝑte corporis Reſpondet ꝙ quia viro non domina nec ancilla ſed ſocia ꝓducebat̉. ideo nō de capite nec de pedibus fuit ꝓducta. ſed de latere. vt iuxta ſe ponendam eā cognoſceret quā de ſuo latere ſumptam didiciſſet. Tertiaqueſtio eſt. Quare potius de latere viri dormientisꝙͣ vigilantis ſumebat̉ coſta ad mulieris formationēAd qd̓ rn̄dens aſſignat tres rationes. Prima eſt nevir ſentiret dolorem ī coſte ſubtractione. Secūda vtdeus in hoc oſtenderet ſuā potentiā cum hoīs dormientis latus aperuit. ⁊ ip̄m tamen a ſoporis qͥete noexcitauit. Tertia vt ꝓfluxio ſacramentorū de laterechriſti in cruce dormiētis figuraret̉ Quarta ē. ande ſola coſta ſine alicuiꝰ alter ius mēbri additione fuit mulier formata. Et reſpondet ꝙ nō fuit ad ipſamaliqua alia materia addita ſꝫ ſolū coſta fuit multiplicata diuina ꝟtute ad totiꝰ mulieris formationem. ſicut factū fuit de quinqꝫ panibus multiplicatis ad ſaturationē multorū hominū. Et ſubdit ꝙ lꝫ mul ierisformatio facta fuit angelorū miniſterio. non tn̄ propter hoc ſunt creatores cenſendi. Sccūda ꝓpoſitioē hec. Corꝑis eue de coſta corꝑis ade organiſatio nōfuit ex aliqua ratione ſeminali in pͥncipijs a rebus inditis ſeu creatis. Hanc mgr̄ ꝓbans querit. Utrumīilla coſta erat ratio ſemīalis ad mulieris ꝓductionēAd quod reſpondēs ponit differentiā īter cauſas īmordiales ⁊ inter rationes ſeminales. Naꝫ cauſe pͥmordiales ab eterno fuerunt in deo. Rationes veroſeminales ex tꝑe indite ſunt creaturis: ⁊ non habentſe reſpectu omniū ſicut cauſe primordiales. ſꝫ reſpectu quorūdā tm̄. Attamen rōnes ſeminales poſſuntquodāmodo dici cauſe pͥmordiales. cū rebꝰ in primaſua conditione indite ſunt. Tum qꝛ ſunt qͣſi principalia rerum ex ipſis ꝓducendarū principia. Et ſubditꝙ quedā ſunt que naturaliter ꝓducunt̉ ex rōnibꝰ cōIIſeminalibus. Alia vero fiunt ſuꝑnaturaliter quorūcauſe ſunt tm̄ in deo. Ex his concludit reſpōſum adrequiſitum dicens. ꝙ cum mulieris formatio d̓ coſtanō fuit naturaliter ſed ſuꝑnaturaliter facta. ꝯn̄s eſtꝙ illa coſta nō fuit rō ſeminalis ad mulieris ꝓductionem. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Deus animaꝫ euenō de anima ade ſed ex nihilo infundendo eam cōdidit. Hanc mgr̄ ꝓbans dicit ꝙ animā mulieris qͥdaꝫpoſuerunt de anima viri ꝓpagatam. Sed hoc ē falſum. qm̄ anima rationalis eſt ingenerabilis ⁊ incorruptibilis: ſolum per actum diuine virtutis creatiuūꝓducibilis. non habēs aliquas ꝑtes quātitatiuas īquas poterit lacerari. qd̓ tn̄ eēt neceſſariū ſi vna aīaeſſet ab alia ꝓpaganda. quēadmodū eſt de materiaque ſi debeat ad diuerſarū formarū ſuſceptionē adaptari: neceſſario in diuerſas. portiones diuidit̉ adſubſtandum talibus diuerſis formis qͥbus ꝑ ꝟtuteꝫeffectiuam ꝓducentis proportionant̉. Alij vero dixerūt eam ab initio cum ceteris animabus fore creatam. ſed ẜm fidei catholice ſententiā ipſa ſicut om̄esaīe rōnales creando iufundebat̉ ⁊ infundendo creabatur. Vnde beatus Hiero. excōicat om̄es qui dicūtanimas extraduci. Et tm̄ in ſpeciali.De primo hominis ſtatu ante peccatum ſcilicet qualis fuerit ẜm corpus ⁊ ẜm animam.DI. XIXUient queriplura de primo hominis ſtatu ante peccatuꝫ .ſ. qualis fuerit homo priuſqͣꝫ peccaret. ⁊ī corpore ⁊ in anima mortalis an immortalis paſſibilis an impaſſibilis: De terminoinferioris vite ⁊ de tranſitu ad ſuperioremde modo ꝓpagationis filioruꝫ. ⁊ alia ml̓taque nō inutiliter ſciuntur. lꝫ aliquādo curioſitate querāt̉. An priuſqͣꝫ ad animi qualitatem ꝑtinentia proſequamur. de qualitate eius ẜm corpus ⁊ modo ꝓpagationis filiorum. ⁊ de alijs quibuſdam inſpiciamusPrimus ergo homo ẜm naturam corꝑisterreni ⁊ immortalis fuit quodāmodo ẜmaliquid. quia potuit non mori. ⁊ mortalisquodāmodo. qꝛ potuit mori. In illo nāqꝫpͥmo ſtatu habuit poſſe mori ⁊ nō poſſe mo Ꝙ hō in priri. Et hec fuit pͥma humani corꝑis īmorta mo ſtatu ſcilꝫan̄ pctm̄ fuitlitas .ſ. poſſe non mori. In ſecundo ꝟo ſtaẜm corpꝰ motu poſt peccatum habuit poſſe mori. ⁊ non talis et īmorpoſſe non mori. quia ī hoc ſtatu moriēdi ē talis In ſcd̓oneceſſitas In tertio ſtatu habebit poſſe nō ꝟo ſtatu fuitmortal̓ ⁊ momori ⁊ non poſſe mori. quia ad illum ſtatū tuꝰ. ſ. pꝰ pctūꝑtinet moriendi īpoſſibilitas. quod ex gra In t̓tio ſtatutia erit nō ex natura. In pͥmo ſtatu fuit cor erit oīno immortal̓ .i. nōpus homīs aīale .i. egens alimonijs ciboꝝpotēs mori.Unde ⁊ homo factus dicitur in animaꝫviuentem non ſpiritualem. id eſt. in animā Quō d̓r hocorpus ſenſificātem. quod adhuc erat ani mō factꝰ ī anmā viuentenmale. non ſpirituale quod egebat cibis vt
Druckschrift
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten