Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Fl5.5DI.dicta eſt aqua ſuꝑ quā ferebat̉ ſpūs dn̄i. ſicut ſuperfert̉ fabricandis rebus voluntasartificis. qꝛ ſubiacebat bone volūtati creatoris. qd̓ formandū ꝑficiendūqꝫ inchoauerat. qui ſicut dn̄s et ꝯditor p̄erat fluitantiet ꝯfuſe materie vt diſtingueret ſpēs varias qn̄ vellet ſicut vellet. Hec ideo dictaeſt aqua. qꝛ omnia in terra naſcunt̉ ſiueanimalia ſiue arbores vel herbe et ſimiliaab humore incipiunt formari atqꝫ nutriri.His oībus vocabulis vocata eſt illa informis materia. vt res ignota notis vocabulis inſinuaret̉ imꝑitōribꝰ vno tm̄.ſi vno tm̄ ſignificaret̉ vocabulo eſſe putaret̉ quod ꝯſueuerāt hoēs in illo vocabulo intellige̓. Sub his ergo noībus ſignificata eſt materia illa cōfuſa et informis. nuipſalila ſpecie cerni ac tractari poterat id eſt nominibus viſibiliuꝫ rerū inde future erātꝓpter infirmitatē ꝑuuloꝝ qui minꝰ idoneiſunt inuiſibilia cōprehendere. tūc erāt tenebre .i. lucis abſentia. em̄ tenebre aliquid ſunt. ſed ip̄a lucis abſentia. ſicut ſilentridet Alijtium aliqua res ē. ſed vbi ſonus eſtſilentium dicit̉ Et nuditas aliqua res ēſꝫ in corꝑe vbi tegumentū ē. nuditas d̓ꝫſicut et inanitas eſt aliquid ſꝫ inanis d̓rlocus eſſe vbi non eſt corpus. et īanitas eſtabſentia corporis.Quo ſenſu tenebre dicantur eſſe aliquid et quomodo dicant̉ eſſealiquid.Attende quia hicAuguſtinus tenebras dicit eſſe aliquidcum alibi tenebre inter creaturas ponāturque benedicunt dn̄m. Un̄ d̓r. Benedicitelux et tenebre dn̄o. Ideoqꝫ ſcienduꝫ eſt tenebras diuerſis modis accipi .ſ. vel luciſabſentia. qualiter ſupra accepit Augꝰ. iuxͣquā acceptionē non ſunt aliqͥd. Uel aere obſcurato. ſiue aeris obſcura qualitateet ẜm hoc aliqua res creata ſunt. dic̄tenebras tunc fuiſſe ſuꝑ faciē abyſſi. qꝛdum erat lux. ſi eſſet: et ſuꝑeſſet ſuꝑfunderet̉. ſed nōdum lucis gratia opus ſuumdeus venuſtauerat. que poſtea in pͥmo dieformata eſt.Duo hic conſiderāda ſunt. quareilla materia confuſa ſit dicta informis et vbi ad eſſe prodijt qͣꝫtumqꝫin altitudine aſcenderit.L2De quare priuſqͥꝫtractemus duo nobis diſcūciēda occurruiPrimū quare illa materia ꝯfuſa informisdicat̉ an qꝛ omni forma caruerit. an propt̓aliud. Secundo vbi ad eſſe prodierit. et qͣꝫ ga 4 pͥmū hrtum in altum aſcenderit. Ad illud ergo qd̓ uiter rndoprimo poſitū eſt breuiter rn̄dētes dicimꝰ il primā materiā dictā fore informē nullā om̄ino formā habuerit. qꝛ non aliquid corporeū tale exiſtere poteſt. qd̓ nul habeat formaꝫ. ſed ideo abſurdi īformem appellari poſſe dicimꝰ. quia in confuſion ꝑmixtione quadā ſubſiſtēs nondumpulchrā aꝑtamqꝫ diſtinctā reciꝑet formāqualē modo cernimus. Facta eſt ergo illamateria in forma ꝯfuſionis ante formā diſpoſitionis. In forma ꝯfuſionis prius omnia corꝑalia materialiter ſimul ſemel ſūtcreata. Poſtmodū in forma diſpoſitionisſex diebus ſunt ordinata. Ecce abſolutuꝫ ēquod primo in diſcuſſione ꝓpoſitum fuit.ſcꝫ quare illa materia dicat̉ informis.Hic ad id quod ſecundo querebatur reſpondet.Nunc ſuꝑeſt quodſcd̓o ꝓponebat̉ explicare. vbi ſcꝫ illa materia ſubſtiterit qͣꝫtū in altitudine porrigebat̉. Ad qd̓ nihil temere aſſerentes dicim illa prima rerū oīm moles qn̄ creata eſtibidē ad eſſe videt̉ prodijſſe. vbi nunc formata ſubſiſtit Eratqꝫ terreū hoc elementūin vno loco eodem medio ſubſidēs ceterisin vna ꝯfuſione ꝑmixtis. eiſdēqꝫ circūqͣqꝫin modo cuiuſdam nebule oppreſſis ita obuolutū erat vt apparere poſſet quod fuit. illa vero tria in vna ꝑmixtione confuſacircūquaqꝫ ſuſpēſa. eouſqꝫ in altū porrigebant̉ quouſqꝫ nunc ſummitas corꝑe nature ꝑtingit. Et ſicut qͥbuſdā videt̉ vltra locum firmamēti extendebat̉ illa moles. quein īferiori ꝑte ſpiſſior atqꝫ groſſior erat Inſuꝑiori vero rarior ac leuior atqꝫ ſubtiliorexiſtebat. De qua rariori ſubſtātia putantquidā fuiſſe aquas que ſuꝑ firmamentumeſſe dicunt̉. Talis fuit mūdi facies in principio priuſqͣꝫ reciperet formam vel diſpoſttionem.Oſtenſo qualis fuit mundi faciesin ipſo pͥmordio. incipit proſequiopeꝝ ſex dieꝝ diſtinctionem.