Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.icut ergo mentenoſtram iuſtificando formare poteſt: niſi deus. p̄dicare autem extrinſecus euāgelium etiam homīes poſſunt: non ſolum boni veritatem: ſed etiam mali occaſionē.ita creationem rerū viſibiliū deus interioperat̉. Exteriores autem oꝑatiōes atqꝫcontemꝑationes ſiue occaſiones ab angetam bonis qͣꝫ malis vel etiam homībus achibent̉. Sed hec ab hominibus tanto difficilius adhibent̉: quantum eis deſunt ſenſuum ſubtilitates. corporū mobilitatesmembris terrenis pigris. Vnde qualibꝰcunqꝫ angelis vicinas cauſas ab elemētiscontrahere quanto facilius eſt. tanto mirabiliores in hmōi oꝑibus eorū exiſtunt celeritates. eſt creator niſi pͥncipalit̓ iſtaformat. nec quiſqͣꝫ hoc poteſt: niſi vnꝰ creator deus. Aliud eſt em̄ ex intimo ac ſummocauſaꝝ cardine condere ac miniſtrare creaturam. qd̓ facit ſolus creator deus. Aliusaūt diſtributis ab illo viribus ac facultatibus aliquam oꝑationem forinſecus admouere. vt tunc vel tūc. ſic vel ſic. exeat qd̓creat̉. Iſta quippe originaliter pͥmordialiter in qͣdam textura elementorū cūcta iaꝫcreata ſunt. ſed acceptis oportunitatibuspoſtea ꝓdeunt. angeli mali multa pn̄t naturevigorem. que non poſſunt ꝓpterbonorum angelorum et dei prohibitionem. id eſt. quia non ꝑmittūtur.Illud quoqꝫ ſciendum eſt angeli mali q̄dam poſſunt nature ſubtilitatem: que tn̄ non pn̄t ꝓpt̓ deivel bonorū angelorū ꝓhibitionem .i. qꝛꝑmittunt̉ illa facere a deo vel ab angel̓ bonis. poſſent vtiqꝫ feciſſe cinifes ranas ſerpenteſqꝫ fecerunt. Quidaꝫ ꝟo poſſuntfacere. etiam ſi ꝑmittant̉ ab angelis ſuperioribus. qꝛ non ꝑmittit deus. Un̄ Augꝰ. inAuguſti. li. iij. de tri. Ex ineffabili potentatu dei fit.Quare po vt quod poſſent mali angeli ſi ꝑmitterent̉:tuerūt prodideo non poſſunt. qꝛ non ꝑmittunt̉. Neqꝫcere cinifesranas ẜpē. em̄ occurrit alia ratio cur non poterant fates fecerunt. cere cinifes qui ranas ẜpenteſqꝫ fecerunt.niſi qꝛ maior aderat dominatio ꝓhibentisdei ſpūmſanctum. quod etiam magi confeſſi ſunt dicenteſ. Digitus dei eſt. QuidIIaūt naturam poſſint. nec poſſunt ꝓpt̓hibitionem. qͥd ip̄ius nature ſue conditionem. facere non ſinant̉: homī exploraredifficile eſt: īmo impoſſibile. Nouimus hominem poſſe ambulare. neqꝫ poſſe ſiꝑmittat̉. volare aūt non poſſe: etiam ſi permittat̉. Sic illi angeli quedam pn̄t facere ſi ꝑmittant̉ ab angelis potentioribus eximperio dei. Quedam ꝟo non poſſunt etiam ſi ab eis ꝑmittant̉. qꝛ ille non ꝑmittit aquo eſt illis talis nature modus. qui etiaꝫ angelos ſuos illa plerūqꝫ non permittit.que conceſſit vt poſſint.Iſta eſt diſtinctio. vij. huiꝰ ſecundi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de ꝑtinētibus ad caſum angeloꝝ localem agit de ꝑtinentibus ad eorumcaſum ſpūalem. Et tria facit. Nam pͥmo on̄dit qualiter liberum arbitriū etiam poſt lapſum retinuerūtSecundo qualiter intellectus viuacitatem poſt caſūnon amiſerunt. Tertio qualiter omnia que poſſentideo quia deus non ꝑmiſit implere non potuerunt.Primum facit a pͥncipio diſtinctionis vſqꝫ ibi. Et licet mali angeli. Secundū vſqꝫ ibi. Illud quoqꝫ ſciendum eſt. Tertium vſqꝫ ad finem diſtinctionis. Ettum in generali. In ſpecialiſententia magiſtri ſtat intribus ꝓpoſitionibus quarum pͥma eſt hec. licet angeli boni in gratia confirmati non poſſunt peccare. mali in malicia obſtinati non poſſunt benefacere. Hoc tamen minime aufert alicui arbitrij libertatem. Hanc magiſter inſinuans dicit nec mali angeli poſt peccatuꝫ poſſunt benefacere. nec boni poſteorum confirmationem poſſunt peccare. Contra qd̓dictum obijciens dicit ſi boni angeli non poſſuntpeccare. ergo non habent arbitrij libertatem. tenetconſequentia per dictum beati Hieronymi dicentis omnis creatura habens liberum arbitriū eſt vertibilis in bonum malum. Cui obiectioni reſpondet dicit. ꝙͣuis boni angeli peccare non poſſunt.tamen propterea ſunt minus liberi. quia coacte:ſed libere ſpontanee immutabiliter bonū eligunt. hoc ex gratia non a natura. quod ſoluit dictumbeati Hiero. dicentis ip̄m loqui de libero arbitriogratia non confirmato: ſed p̄ciſe in ſua natura conſiderato. Et oppoſitum arguit ſoluit de demonibꝰ.Secunda ꝓpoſitio eſt hec. Quāuis angeli mali īquibus eſt natural̓ cognitionis ꝑſpicacitas aliquafaciūt mirabilia hoc ꝓbat̉ eis ineſſe creandi facultas. Hanc mgr̄ ꝓbat dicens demones hr̄e triplicem ſcientiā .ſ. vnā ex ſubtilitate nature. aliā ex tempore diuturnitate. tertiā ex bonorum angelorū relationē. Et hoc ꝓbat autoritate Iſidori. b. Auguſtini. Et ſubdit demonum ſcientia arte fiunt artes magice. deo tamen talia ꝑmittere volente ad fallendum fallaces monendū fideles. ſeu ad exercitādum iuſtos ꝓbos. In qͥbus qͥdem artibus magigicis materia rerum viſibilium non ſeruit demonibꝰad nutum. ſed ſolum intantum quantum deus ꝑmittit. Et infert ꝙͣuis demones quandoqꝫ aliqua noua mirabilia deo permittente operantur ſeu faciunt. non tamen ꝓpter hoc dicendi ſunt creatores.quia illa noua que producunt non niſi ex rerū virtutibus a deo eis inditis quaſi ex quibuſdam ſemībuseducūt eo ad talium ꝓductionem niſi inſtrumētaliter quodāmodo ſe habent ſicut agricole ad produꝫ