Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.creatura tam infime .i. carni. que de terra ēintanta delectatione vniri. vt valeat artari ab hoc vt velit eam relinquere. ſicut oſtendit apoſtolus dicens. Nolumꝰ corpore expoliari ſed ſuꝑueſtiri. quod oſtenditur ſpm̄ creatum ſpiritui increato ineffabili amore vniri. Pro exemplo ergo future ſocietatis que inter deum ſpm̄ rōnalēin glorificatione eiuſdē ꝑficienda erat. animam corporeis indumētis terrenis māſionibꝰ copulauit. luteamqꝫ materiā facit advite ſenſum vegetare. vt ſciret homo qꝛ ſipotuit deus tam diſparē naturā corꝑis etanime in federatione vnā in amicitiā tantam coniungere. nequaqͣꝫ ei impoſſibile futurū rationalis creature humilitatē. lꝫ longe inferiorē. ad ſue glorie ꝑticipatiōeꝫ ſublimare. Quia ergo exemplo rōnalis ſpiritus ī ꝑte vſqꝫ ad conſortiū terreni corporis humiliatus eſt. ne forte in hoc nimispreſſus videret̉. addidit dei prouidētia vtpoſtmodū eodē corꝑe glorificato adſortium illoꝝ qui in ſua ꝑmanſerūt puritate ſublimaret̉. vt quod minus ex diſpenſatione creatoris ſui acceperat ꝯditus. poſtmodū gr̄am eiuſdem acciperet glorificatus. Sic ergo ꝯditor deus rationalis ſpirtus varia ſorte arbitrio voluntatis ſuediſponens. illis quos in ſua puritate reliq̄rat ſurſum in celo manſionē. illis vero qͦscorꝑibus terrenis ſolicitauerat. deorſū interra habitationē cōſtituit. vtriſqꝫ regulaꝫimponēs obedientie. quatenus illi ab ecvbi erāt caderent. iſti ab eo vbi erantad id vbi erant aſcenderēt. Fecit itaqꝫdeus homineꝫ ex duplici ſubſtantia corpde terra cōponens. aīam vero de nihilo faciens. Ideo etiam vnite ſunt anime corporibus. vt in eis deo famulātes maiorē mereantur coronam.Poſt ſacramentum trinitatis decreatura tripartita agenduꝫ eſt. etprius de digniori .i. angelica. lEx premiſſis apparet rōnalem creaturā in angelicā et humanam fuiſſe diſtinctam. quarum altera ē tota ſpūalis. id eſt angelica. Altera ex parteſpūalis ex ꝑte corporalis .ī. humana.itaqꝫ de his tractandum ſit .ſ. de ſpiritualiet corꝑali creatura. de rōnali de ratōnali. Primo de rationali ſpirituali .i. deangelis agendū videt̉. vt a contuitu crea-toris ad cognitionē creature dignioris ratio noſtra intendat. deinde ad conſideratōnem corporee tam illius que eſt rōnalis qͣꝫillius que eſt rōnalis deſcendat vt trinitatis increate ſacramentuꝫ triꝑtite creature eiqꝫ concretorum atqꝫ cōtingentium ſequatur documentum.Hic incipit ſecūdus liber ſentētiarum. In quo poſtꝙͣ magiſter egit de rebus fruibilibus. id eſt diuinis ꝑſonis. agit de rebus vtilibꝰ ſcꝫcreaturis. Et duo facit. primo agit de creationevniuerſi in generali. Scd̓o de ꝑtibus eius in ſpecialiPrimū facit in prima diſtinctione Scd̓m incipit facere in principio ſecunde diſtinctionis ibi. De angelicaitaqꝫ creatura. In prima ergo diſtinctioue tria facitNam primo agit de exitu creaturarum a ſuo principio. Secūdo de ordine earum ad finem. Tertio incidentaliter determinat quare anime huma̓o corporiſunt vnite. Primum vſqꝫ bi. Credamus ergo Secūdum vſqꝫ ibi. Solet etiam queri. Tertium vſqꝫ ad finem diſtinctionis. Et tm̄ in generali. In ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribus ꝓpoſitionibus quaruꝫprima eſt hec. Deus in principio tēporis creauitcelum et terrā preter ſui mutationem. Hec ꝓpoſitōinſinuat deum eſſe principium creatiuum tam viſibilium ꝙͣ inuiſibilium creaturarum. Et probat magiſter per illud Gen̄. In principio creauit deus celūet terrā. Ex quo infert ſanctū Moyſen Platōnis etAriſtoteles interimiſſe errores Nam Plato tria pͥncipia poſuit fuiſſe ab eterno increata. ſeu ſine pͥncipio .ſ. deum exemplar materiam primam. conſequens non poſuit deum eſſe creatorem mundi. ſedopificem ſeu factorem. quod patet ex hoc ꝓduxiſſet mundum ex nihilo. Vnde creare eſt aliquid exnihilo facere. facere autem eſt aliquid ex preiacentimateria producere. Vnde aliquis creationem mundi credat in deo temporalem ponere mutationem.Ideo dicit verba tēporalia de deo dicta cuiuſmodi ſunt creare facere et agere gubernare nullaꝫ ſignificant ſeu ponunt in deo nouitatem ſen mutationem. ſed ſolum nouum effectū cōnotant circa creaturam. quare etiaꝫ oꝑatio dei ꝓprie debet dici actꝰeo agens eam agitatur ſeu mouetur. īmo ſicut ex calore ſolis aliqua noua fiūt nulla facta mutatione in ipſo calore. ita ex dei voluntate creatureincipiunt ſine ipſius dei immutatiōe. Et ſubdit Ariſtotelem etiam poſuiſſe plura principia ſcꝫ materiaꝫformam principium efficiens. tn̄ poſuit mundumfuiſſe ab eterno. Hos om̄es errores dicit magiſterpredictā autoritatem Geneſis fore eliſos. Secunda ꝓpoſitio eſt hec. Dcus non ſui ſed pro ipſaruꝫvtilitate fecit ſpecialiter rationales creaturas ad ꝑticipandū ſue diuinitatis furitionem. Hanc probansdicit cauſa creationis rerum eſt ſola bonitas creatoris cōmunicare potens volens et minimi potens. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Deus humanā animam corꝑi vniri voluit. ſolum vt talem vnionēbeatificam fruitionē ſibi poſſibilem crederet. ſꝫ etiaꝫvt glorificationē ſibi acquireret anime in corporeexercitationē. Hanc ꝓpoſitionē ꝓbat hoc aſſignat triplicem rationeꝫ quare anima rationalis corpori vnitur. Prima eſt. qꝛ ſic deo placuit fieri. Secūda eſt. quia hoc fieri conuenit in ſignum future beatitudinis. vnio aūt ſpūs cum carne repreſentat et on̄dit eſſe poſſibilem quandā vnionem ſcꝫ deū vnirianima humana. Tertia ratio quia anima corꝑi mortali vnita poteſt ꝓficere ad maius meritū ꝙͣ ſi ſeꝑata