Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.modus faciendi ad rem factā referat̉. tunc deꝰ pōteque bona minus bona meliora facere. Tertiapoſitio eſt hec. Diuina potentia non eſt magis nunclimitata ad faciendum omnia ꝙͣ vnꝙͣ fuit. Hanc probans mgr̄ querit. An deus poſſet quicqͥd potuit?Et arguit non: qꝛ potuit non incarnari non naſci. que non poteſt. Et reſpondet: ſicut omnē ſcientiam quam habuit habet modo. tamen eodeꝫmodo. Ita reſpectu cuiuſcūqꝫ rei potentiā quam habuit habet modo. non tn̄ iſta potentia eodem modo ſe habet ſꝑ. vnde ſemꝑ potētia dei ſe extendit adcarnis aſſumptionē: que ſcl̓ aſſumpta eſt non pōtde nouo iterū acquiri. ſed eandem potentiā quāpotuit incarnari pōt incarnatus fuiſſe. ſicut peeandem potentiā pōt hodie legere heri legiſſeEt tm̄ in ſpeciali.De volūtate dei que eſſentia deivna ē et eterna. et de ſignis eiꝰ. aDI. XLVAm de volun¶Ahecillitate dicendum eſt. Scientate dei aliquid ſenſus nr̄i imdum eſt ergo. quia volūtas ſiue volens dedeo ẜm eſſentiam dicit̉. Non eſt em̄ ei aliud velle aliud eſſe: ſed omnino idem. Etſicut idem eſt ei eſſe bonum quod eſſe deū.ita idem eſt ei eſſe volentem quod deuꝫ.Nam voluntas qua ſemꝑ volens eſt. nonaffectus vel motus eſt qui in deum cadere valet. ſed diuina vſia qua volēs eſt deꝰ huiuſmodi. licet idem ſit deo velle quod tn̄ pōt dici deus eſſe omīa quevult.Et licꝫ idem ſit deoObiectō quvelle quod eſſe. tn̄ dicendū eſt deuꝫ eſſerundam.omīa que vult. Quod quidam de dei voluntate recte ſentiētes nobis obijciūtcentes. Si idem eſt deo velle qd̓ eſſe. cuꝫdicimus deum velle oīa que facit. dicimeum eſſe omīa que facit. alioquin ibi illo ꝟbo idem ſignificat̉: qd̓ ſignificat̉ hocꝟbo eſſe. de deo dicit̉. Et ſi ita eſt. ſꝑdicit̉ de deo velle ẜm eſſentiam. Si ꝟo ẜmeſſentiam non dicit̉ aliqn̄. quō dicit̉ dedeo? Relatiue em̄ nunqͣꝫ dicit̉. Ad qd̓ diRn̄ſio plencimus. qꝛ licet idem penitus ſit deo velleꝯrinens ſolqd̓ eſſe. tn̄ pōt dici omīa vult. ſic̄ idemtionem.eſt deo eſſe qd̓ ſcire. nec tn̄ ſicut dicitur ſcire oīa. ita qͦꝫ pōt dici eſſe omnia.Quis ſit ſenſuſ horū verborū deꝰſcit vel deus non vult. Item deſcit omīa vel vult aliquid et quidde deo in his p̄dicet̉.At vbicūqꝫ deusd̓r ſcire vel ſciens. vel velle vel nolens. hecde eo ẜm eſſentiā dicunt̉. Cum em̄ diciturdeꝰ ſcit vel deus vult. ſiue deus eſt ſciensvel volens: eſſentia diuina p̄dicat̉. deuseſſe enunciat̉. Cuꝫ aūt addit̉ oīa vel aliqͥdvel aliqua. dicit̉ deus ſcit oīa vel vult aliquid vel aliqua: eſſentia qͥdem diuina p̄dicatur. non ſimpliciter abſolute. ſed ita vtſcientie que ip̄e eſt omīa ſubiecta monſtrentur. voluntati ip̄a eadem eſt aliquid vl̓aliqua ſubiecta eſſe dicant̉. vt talis fiat ſenſus. deus ſcit omnia .i. deus eſt cuius ſcientie que ip̄ius eſſentia eſt oīa ſubiecta ſunt.Similiter deus vult hec vel illa .i. deus eſtcuius voluntati que ip̄e eſt hec ſiue illa ſb̓iecta ſunt. Volens ergo ſiue velle dicit̉ deꝰẜm eſſentiam. cuius voluntas eſſentia eſtſempiterna immutabil̓. licet ea varientur. tranſeant que ei ſubiecta ſunt. que pōteſſe iniuſta vel mala. qꝛ deus eſt. dei volūtas ſumme bōa eſt oīmque naturaliter ſunt cuius cauſanon eſt querenda. qꝛ nullā hꝫ cuꝫſit eterna.Hec itaqꝫ ſūme bona voluntas cauſa eſt oīm que naturaliterfiunt vel facta ſiue futura ſunt: que nullauenta eſt cauſa. qꝛ eterna eſt. Ideoqꝫ cauſaHic dicit qͣreip̄ius querēda eſt. Qui em̄ eiꝰ cauſāeiꝰ cauſa quequerit aliquid maius ea querit. nihil ea renda emaius ſit. Unde Augꝰ. in libro. lxxxiij. q. Auguſti.Qui querit quare voluerit deus munduꝫfacere. cauſam querit voluntatis dei. Omnis autem cauſa efficiens maior eſt eo quoefficit̉. Nihil autē maius eſt volūtate dei.Non eius cauſa querenda eſt. Ideꝫ in libro contra manicheos. Si qui dixerit qͥdplacuit deo facere celum terrā? Reſpondendum eſt eis. qui voluntatē dei noſſe deſiderāt. cauſas voluntatē dei ſcire q̄runt voluntas dei omniū que ſunt ip̄a ſit cauſa. Si enim habet cauſam voluntas. eſt aliquid qd̓ antecedit voluntatē dei. quod nephas eſt credere. Qui ergo dicit: quare fecit deus celum terrā. reſpondendū eſt illiqꝛ vult. volūtas em̄ dei eſt celi terre..ideo maior eſt voluntas dei qͣꝫ celū terraQui aūt dicit. quare voluit facere celuꝫ et