Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.tuit deꝰ hoīem feciſſe. nec peccare poſſetnec vellet. ſi talem feciſſet. quis dubitat meliorē fuiſſe: Ex p̄dictis cōſtat pōtdeus alia facere qͣꝫ facit. facit meliora ea facere qͣꝫ facit.Utrū alio vel meliori poſſit facere qͣꝫ facit.Reſpōſio.Poſt hec cōſideradum eſt vtrum alio vel meliori qͣꝫ faciᵗpoſſit ea facere facit? Si modus oꝑatōisad ſapīam opificis referat̉. nec aliꝰ nec melior modus eſſe pōt. em̄ pōt facere aliqͥd alit̓ vel melius qͣꝫ facit .i. alia ſapīa velmaiori ſapīa. Nihil em̄ ſapientiꝰ pōt facereqͣꝫ facit. Si ꝟo referat̉ modus ad ip̄amquā facit deꝰ. dicimꝰ: qꝛ aliꝰ melior poteſt modus. Et ẜm ꝯcēdi pōt. qꝛ eafacit pōt facere meliꝰ alit̓ qͣꝫ facit. qꝛ pōtqͥbuſdam meliorē modū exiſtendi p̄ſtare.Auguſti. qͥbuſdam aliū. Un̄ Augꝰ. in. xiij. lib̓. detri. dicit. fuit alius modus nr̄e liberationis poſſibil̓ deo. qui omīa poteſt. ſꝫ nullus alius nr̄e miſerie ſanande fuit conuenientior. Poteſt deus eorū facit quedaꝫalio meliori. q̄dam alio eque bono.q̄dam etiā minus bono facere qͣꝫ facit. Vttn̄ modus referat̉ ad qͣlitatem oꝑis .i. creature: non ad ſapīam creatoris.Utruꝫ deus ſꝑ poſſit omne qd̓ olīpotuit.Preterea queri ſolet vtrū deꝰ ſemꝑ poſſit qd̓ olim potuit:Qd̓ qͥbuſdā vid̓r dicētibꝰ. Potuit deꝰ īcarnari. potuit mori. reſurgere. et aliahmōi. non pōt. Potuit quepōt. ita habuit potentiā quam hꝫReſpōſio. vnde videt̉ potentia eius imminuta? Adquod dicimus. quia ſicut omnia ſemꝑ ſcitque aliqn̄ ſciuit. ſemꝑ vult que aliqn̄ voluit. nec vnqͣꝫ aliquam ſcientiā amittit velvoluntatem mutat quam habuerit: ita omnia ſemꝑ poteſt que aliqn̄ potizit. nec vnqͣꝫaliqua potentia ſua pͥuat̉. Non eſt priuatus potentia incarnandi vel reſurgendi. licet non poſſit modo incarnari vel reſurgere. Sic̄ em̄ potuit olim incarnari. ita potuit incarnatus eſſe. in quo eiuſdem reipotentia monſtrat̉. Vt em̄ olim ſciuit ſe reſurrecturū. ſcit ſe reſurrexiſſe. nec eſtalia ſcientia illud olim ſciuiſſe. hoc modoXLIIIIſcire. ſed eadem oīno. Et ſicut voluit olī rꝭſurgere modo reſurrexiſſe. in quo vniusrei voluntas expͥmit̉. Ita potuit olim naſci reſurgere. ip̄e pōt natus fuiſſe etreſurrexiſſe. eſt eiuſdē rei potētia. Si em̄poſſet naſci reſurgere: eſſet idē poſſe. Verba em̄ diuerſorū tꝑm. diuerſis ꝓlata tꝑibꝰ diuerſis adiūcta aduerbijs eundem faciūt ſenſum. vt loquentes dicimus. Iſte pōt legere hodie. cras aūt dicimus. iſte pōt legiſſe. vl̓ potuit legere heri.vbiqꝫ vniꝰ rei mōſtrat̉ potētia. Si aūt diuerſis tꝑibus loquentes eiuſdem temporꝭꝟbis aduerbijs vtamur dicētes hodie.iſte pōt legere hodie. dicentes cras. iſtepōt hodie legere. non idem: ſꝫ diuerſa dicimus poſſe. Fateamur deum ſꝑ poſſequicqͥd ſemel potuit .i. habere omnē illampotentiam quam ſemel habuit. illiꝰ omīsrei potentiam cuius ſemel habuit. ſed nonſꝑ poſſe facere omne illud qd̓ aliqn̄ potuitfacere. poteſt quidem facere aut feciſſe qd̓aliqn̄ potuit. Similiter quicquid voluitvult .i. omnem quā habuit volūtatē.habet. cuiuſcunqꝫ rei voluntateꝫ habucrit. modo habet. non tn̄ vult eſſe vel fieriomne qd̓ aliqn̄ voluit eſſe vel fieri. ſꝫ vultfuiſſe vel factum eſſe. Ita de ſcīa dei dicēdum eſt.Iſta eſt diſtinctio. xliiij. huiꝰ primi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ oſtendit quanta deꝰ poſſit. oſtendit qualia poſſit. Et tria facit. Nam primoinquirit an deus poſſit facere res meliores ꝙͣ fecit.Secundo an poſſit eas facere meliori modo ꝙͣ fecit. Tertio an modo poſſit omnia que olim potuit?Primum facit a pͥncipio diſtinctionis vſqꝫ ibi. Poſthec ꝯſiderandū. Scd̓m ab inde vſqꝫ ibi. Pretereaqͥri ſolet. Tertium vſqꝫ ad finē diſtinctōis. Et tm̄.generali. In ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribꝰꝓpoſitionibus. quarum prima eſt hec. Deus poteſttotum vniuerſum ſeu mundū facere meliorē. Hancꝓbans recitat quō qͥbuſdam videbat̉ deū non poſſe facere res meliores ꝙͣ fecit. quia ſi potuit fecit. inuidus fuit. confirmantes opinionem ſuam autoritate. b. Auguſtini. qua ſupra magiſter ꝓbauitpatrem filium genuiſſe ſibi coeqͣlem. ibideꝫ diciteſi potuit filiū ſibi coeqͣlem generare fecit. tūc iuidus fuit. ſic in ꝓpoſito. Et rn̄det mgr̄ non eſtſil̓e. eo filius ſit de ſub̓a pr̄is creatura. Poſtea ꝓbat deus pōt facere res meliores ꝙͣ fecerit: hoc ſic. ſi poſſet. aut hoc eſſet qꝛ creatura ēſumme bona. qd̓ falſum eſt. qꝛ tūc creatura creatorieqͣlis eſſꝫ. Aut qꝛ creatura eſt capax tal̓ meliorationis. hoc iterū obſtat. qꝛ deꝰ poſſet dare creature meliorē capacitatē. ita poſſet facere melioresꝙͣ facit. Scd̓a ꝓpoſitio eſt hec. Ex ꝑte rerū exꝑte ſui deꝰ pōt facere quālibꝫ meliorē. Hāc ꝓbat̉mgr̄ q̄rēs. vtrū deꝰ poſſit facere meliori res ꝙͣ fecit? Et rn̄det ſi modus ad ſcīam artificis referat̉.tūc non pōt deus meliori facere mūdū. Si vero