LI.que ſi facte fuiſſent. egiſſent illi hominespnīam. ⁊ facte ſunt apud eos qͥ nō erāt credituri. tūc nō latebit qd̓ nūc latet. Nec vtiqꝫ iniuſte deꝰ noluit ſaluos fieri. cū poſſentſalui eſſe ſi vellent. Tunc in clariſſima ſapientie luce videbit̉. qd̓ nunc piorū fides hꝫanteqͣꝫ manifeſta cognitōe videat̉ qͣꝫ certa⁊ immutabilis ⁊ efficaciſſima ſit voluntaſdei. que multa poſſit ⁊ non velit. nihil aūtqd̓ non poſſit velit. Idem in li. de natura ⁊gratia. Dominus Lazarū fuſcitauit in corpore. Nūqͥd dicendū eſt. nō potuit Iudāſuſcitare in mente? Potuit qͥdem: ſꝫ noluit.Ꝙ ſine mutaHis autoritatibus alijſqꝫ multis aperbilitate potētie vel volunꝰ te docet̉. ꝙ deus ml̓ta poſſit facere que nōtatis pōt deꝰ vult. qd̓ etiam rōe ꝓbari pōt. Nō em̄ vult⁊ alia velledeus oēs hoīes iuſtificare. ⁊ tn̄ quis dubialia facerevult vel facit tat eum poſſe. Poteſt gͦ deus aliud facere:qͣꝫ facit. ⁊ tn̄ ſi aliud faceret. alius ip̄e nō eſſet. Et pōt aliud velle qͣꝫ vult. ⁊ tn̄ eius voluntas nec alia nec noua. nec mutalil̓ aliqͦmodo poteſt eſſe. Ꝙ ⁊ ſi poſſit velle qd̓ nūqͣꝫ voluit. nec tamen nouiter nec noua voluntate: ſed ſempiterna tm̄ voluntate vellepoteſt. poteſt em̄ velle quod ab eterno pōtvoluiſſe. habet em̄ potentiā volendi ⁊ nūcſi ab eterno. quod tn̄ nec modo vult nec abeterno voluit.Iſta eſt diſtinctio. xliii. huius primi libri. In qua mgr̄ oſtenſo vnde dicit̉ omīpotensdeus oſtendit quanta poſſit. Et tria facit primo adducit quaſdam rationes errorem quendā affirmantes. Secundo ſubdit autoritatem. Tertio cōcluditveritatem. Primū facit a pͥncipio huius diſtinctiōisuſqꝫ ibi. His aūt illi ſcrutatores. Scd̓m ab inde vſqꝫibi. Fateamur itaqꝫ deum. Tertiū ꝟo vſqꝫ ad finemdiſtinctionis. Et tm̄ de ſententia huius diſtinctiōisin generali. In ſpeciali ſententia mgr̄i ſtat in tribusꝓpoſitionibus quarū pͥma eſt hec. Deus pōt alia facere ⁊ omittere que facit. ⁊ omittit ſine p̄iudicio ſueiuſticie ⁊ bonitatis. Hanc propoſitionem probansmgr̄ reſpondet ad quaſdam rationes ⁊ autoritatesque vidient̉ omnipotentiam diuinam limitare. Prima ratio eſt iſta. Deus non pōt facere niſi quod bonum ⁊ iuſtum eſt fieri. ſed nihil eſt bonum ⁊ iuſtū fieri niſi quod facit. ergo nō pōt facere niſi qd̓ facit. etꝑ conſequens ſua potentia limitat̉. Secunda ratiotalis eſt. Deus non poteſt facere niſi quod ſua exigitiuſticia. ſed iuſticia non exigit niſi qd̓ facit. ergo ⁊cͣ.Et reſpondet magiſter dicens iſtas ꝓpoſitiōes duplicem habere ſenſum. vnum vt iuſticia ⁊ iuſtū referantur ad tꝑs p̄ſens. ſub hoc ſenſu non pōt deus facere: niſi quod iuſtum eſt mō vel ꝙ iuſticia ſua exigitmodo. ⁊ ſic ſunt falſe. vel poſſunt referri ad tꝑs confuſum. ſub hoc ſenſu non poteſt deus facere niſi qd̓iuſtum eſt mō. vel. i. quod niſi iuſtum eſſet non faceret. ⁊ ſic ſunt vere. Tertia ratio eſt. Deus nō poteſtfacere vel dimittere niſi quod debet facere vl̓ dimittere. Reſpondet mgr̄ dicens. ꝙ ꝟbum debiti in diuinis non habet locum. Secunda ꝓpoſitio eſt hec.Stat deū plura poſſe ꝙͣ velle abſqꝫ inequalitate potentie ⁊ voluntatis. Hanc magiſter probat reſpōdēdo ad quandam obiectionem que eſt quia voluntasdei ⁊ potentia eius ſunt equales. ergo non poteſt niſi quod vult. Et rn̄det ꝙ licet idem ſint in deo potentia ⁊ voluntas. ⁊ quo ad hec dici poſſunt eqͣlia. tam̄plura ſubſunt potentie ꝙͣ voluntati in pn̄ti. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Et ſi deus alia vellet ⁊ faceretꝙͣ vult ⁊ facit. ex eo non ſequeret̉ in eius voluntatemutabilitas. Hanc mgr̄ ꝓbat ꝑ ſanctoruꝫ autoritates. Et tm̄ de ſententia in ſpēali.An deus poſſit facere aliquid melius qͣꝫ facit.Unc illud reꝰ ꝯi. xx.ſtat diſcutiendū. vtꝝ meliꝰ ali­ IIIIqͥd poſſit facere qͣꝫ facit: Solent Illi dicūt nōenim illi ſcrutatores dicere ꝙ ea q̄ fac̄ deus ᵇollenō pōt meliora facere. qꝛ ſi poſſꝫ face̓ ⁊ nonfaceret. inuidus eſſet ⁊ nō ſumme bonꝰ. EtAuguſti.hͦ ex ſimili aſtruere conant̉. Ait em̄ Augꝰ.in lib̓. lxxxiij. q. Deus quē genuit. qͣꝫ meliorem ſe generare nō potuit. nihil enim deomelius debuit equalem. Si enim voluit etnon potuit: infirmus eſt. Si potuit et noluit: inuidus. Exquo conficitur equalemgenuiſſe filium. Aſimili volūt dicere. ꝙ ſipoteſt deus rem meliorē facere qͣꝫ facit. inuidus eſt. Sed nō valꝫ huiꝰ ſimilitudinisinductio. quia filium genuit de ſubſtantiaſua. Ideoqꝫ ſi poſſit gignere equaleꝫ ⁊ nōgigneret: īuidus eſſet. alia ꝟo que non deſubſtantia ſua facit. meliora facere poteſt.Queſtio qua illi artant̉. bUerum hic ab eisreſpōderi depoſco. cur dicunt rem aliquāſiue etiam rerum vniuerſitatem in qua maior conſummatio expreſſa eſt non poſſe eſſemeliorem qͣꝫ eſt. ſiue ideo. quia ſumme bona eſt. ita vt nulla omnino boni perfectioei deſit. ſiue ideo. quia maius bonuꝫ quodei deeſt capere ipſa non valeat. Sed ſi itaſumme bona dicitur. vt nulla ei perfectioboni deſit. iam creatura creatori equatur.Si vero iam non poteſt melior eſſe. quiabonum amplius quod ei deeſt capere ipſanon valet. iam hocipſum non poſſe defectionis eſt. non conſummationis. ⁊ poteſt eēmelior ſi fiat capax meliorꝭ boni. qd̓ ip̄e poteſt qͥ eā fecit. Pōt ergo deꝰ meliorem remface̓ qͣꝫ facit. Un̄ Aug. ſuꝑ Gen̄ Talē po-