LI.noſtra ſcientia illi ſciētie dei diſſimilis eſtſic ⁊ noſtrū ꝟbum qd̓ naſcit̉ de ſciētia noſtra: diſſimile eſt illi ꝟbo quod natuꝫ eſt depatre ſciētia. Ex hac autoritate clare oſtēditur ſcientiam dei omnino inuariabilemeſſe: ſicut ip̄a eſſentia dei omnino inuariabilis eſt. ⁊ ꝙ pater ⁊ filius cum ſpirituſancto ſimul omnia ſciunt ⁊ vident. Sicut ergo non poteſt augeri vel minui diuina eſſentia. ita nec diuina ſcientia. ⁊ tamen conceditur poſſe ſcire quod nō ſcit. ⁊ poſſe nōſcire quod ſcit. quia poſſet aliquid eſſe ſubiectum eius ſcientie qd̓ non eſt. ⁊ poſſet nōeſſe ſubiectū aliqͥd qd̓ eſt ſine ꝑmutationeip̄ius ſcientie.Oppoſitio an deus poſſit nouitervel ex tempore ſcire vel p̄ſcire aliquid.Hic opponit̉ a quibuſdam ita. Si deus poteſt aliqͥd ſcire velp̄ſcire qd̓ nunqͣꝫ ſciuit vel p̄ſciuit. PoteſtReſpōſio. gͦ ex tempore aliqͥd ſcire vel p̄ſcire: Adquod dicimus. Poteſt quidem deus ſcirevel p̄ſcire omne quod poteſt facere. ⁊ pōtfacere quod nunqͣꝫ fiet. Poteſt ergo ſcirevel p̄ſcire qd̓ nūqͣꝫ fiet. nec eſt nec fuit. necillud ſcit vel neſciuit. neqꝫ p̄ſcit vel p̄ſciuitqꝛ ſcientia eius nō eſt: niſi de his que ſuntvel fuerunt vel erūt. ⁊ p̄ſcientia non eſt niſi de futuris. Et licet poſſit ſcire vel preſcire qd̓ nunqͣꝫ eſt vel erit. nō tn̄ pōt aliqͥd ſcire vel p̄ſcire ex tꝑe. Pōt vtiqꝫ ſcire vl̓ preſcire qd̓ nunqͣꝫ eſt nec erit. nec illud ſcitumvel p̄ſcitū eſt ab eterno. Nec tn̄ pōt incipere ſcire vel preſcire illud. ſed ita pōt mō ſcire vel p̄ſcire: ſicut pōt ſciſſe vel preſciſſe abeterno. Si em̄ dicas eum modo poſſe ſcirevel p̄ſcire quod ab eterno non ſciuit vel p̄ſciuit. id eſt ita quod ab eterno non ſciueritvel p̄ſciuerit quaſi vtrūqꝫ ſimul eſſe poſſit:falſum eſt. Si ꝟo dicas eum poſſe mō ſcirevel preſcire quod ab eterno non ſciuit vl̓ p̄ſciuit .i. habere potentiam ſciendi vel p̄ſciendi ab eterno ⁊ modo aliquid. nec tamenillud p̄ſcitū eſt vel futurū. verū eſt. Nō poteſt ergo nouit̓ vel ex temꝑe ſcire vel p̄ſcirealiquid. ſicut non pōt nouiter vl̓ ex temꝑevelle aliquid. ⁊ tn̄ poteſt velle quod nūqͣꝫvoluit.Utrum deus poſſit ſcire plura qſcit.Item a quibuſdādicit̉ deus poſſe plura ſcire qͣꝫ ſciat. qꝛ pōtſcire omnia que ſcit. ⁊ poteſt aliqua facereque nunqͣꝫ erunt. ⁊ illa poteſt ſcire. non em̄aliqua incognita facere poteſt. Si ꝟo omnia eſſent que modo ſunt. ⁊ alia quedam faceret que non ſunt nec erunt. ⁊ illa omīa ſciret. Procerto plura ſciret qͣꝫ mō ſciat. nectn̄ eius ſcientia augeri pōt. qꝛ hoc totū fieripoſſet ſine mutabilitate ſcīe. Cōſtat gͦ deiſcīam omnino eſſe immutabilē. nec augeripoſſe vel minui: ſed ei ſubiecta.Quod videt̉ aduerſum illi ſentētie qua ſupra dictū eſt deū ſꝑ et ſilſcire omnia.Ei vero quod predictū eſt .ſ. ꝙ deus omnia ſꝑ videt ⁊ ſimul. Hiero.videt̉ obuiare qd̓ ait Hiero. in expoſitiōeAbachuc. Abſurdum eſt inqͥt ab hoc deducere dei maieſtatem: vt ſciat ꝑ momenta ſingula quot culices naſcantur. quotuemoriant̉. quota pulicū ⁊ muſcarū ſit multitudo. quotue piſces natent in aquis. ⁊ ſimilia. Nō ſimus tam fatui adulatores devt dum ꝓuidentiam eius etiam ad ima retrudimus: in noſip̄os iniurioſi ſumus. eandem irrationabiliū ⁊ rationabiliū ꝓuidentiā eſſe dicentes. Hic videt̉ dicere Hierol.ꝙ deus illorū minimorū ſcientiā ſiue ꝓuidentiam non habeat. quod ſi hoc eſt. tuncnon omnia ſimul ſcit ⁊ ſemꝑ. Ex tali ila Quō p̓miſſaqꝫ ſenſu illud dictum eſſe nouerimꝰ vt deū ꝟba Hiero.illa alternatim vel particulatim ſcire neget ſint intelligēnec ꝑ diuerſa temporū momenta ſic illa co ª.gnouit. ſicut ꝑ varia momenta illorū quedam deficiūt. q̄dam incipiūt. Neqꝫ ill̓ aliiſqꝫ irrationabilibus ita ꝓuidet quēadmodum rationabilibus. Nunqͥd enim (vt aitapl̓us) cura eſt deo de bobus. et ſicut noneſt cura deo de bobus. ita nec de alijs irrationabilibus. Dicit tamē ſcriptura. qꝛ ip̄ieſt cura de oībus. Prouidentiā gͦ ⁊ curaꝫvniuerſaliter de cūctis que condidit habꝫvt habeat vnūqd̓qꝫ qd̓ ſibi debet̉ ⁊ conuenit. Sed ſpēalem ꝓuidentiā atqꝫ curaꝫ habet de rationabilibus quibus p̄cepta tradidit. eiſqꝫ recte viuendi legeꝫ p̄ſcripſit. acp̄mia ꝓmiſit. Hanc ꝓuidentiā ⁊ curā de irrationabilibus non habet. Ideo dic̄ apl̓sqꝛ non eſt cura deo de bobus. ꝓuidet tam̄
Druckschrift
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten