DI.Iſta eſt diſtinctio triceſimaoctaua huius pͥmi libri. In qua magiſter poſtꝙͣ egit deſcientia dei ẜm ſe ⁊ de comꝑatiōe rerum ſcitarū. incipit agere de comꝑatione ſcientie ad res ſcitas. Ettria facit. Nam pͥmo querit vtruꝫ ſcientia dei ſit cauſa rerum ſcitarum. Secundo ſubdit determinatiōꝫqueſtionis mote. Tertio mouet ⁊ ſoluit dubitationem ex determinatione queſtionis mote emergentēPrimum facit a pͥncipio diſtinctionis vſqꝫ ibi. Hancergo que videtur. Secundum ab inde vſqꝫ ibi. Adhoc autem quod ſupra dictum eſt. Tertium ab indevſqꝫ ad finem diſtinctionis. Et tm̄ de ſententia ī hacdiſtinctione in generali. In ſpeciali ſententia magiſtri ſtat in tribus propoſitionibus. quaruꝫ prima eſthec. Deus ſcientia appropriationis nō eſt cauſa ſimpliciter omniū futurorū contingentium. ſed tantumbonorum. Hanc magiſter probans querit. Vtrumſcientia dei vel p̄ſcientia ſit cauſa rerū ſcitarū vl̓ ecōuerſo. Et ꝓbat ꝙ p̄ſcientia dei ſit cauſa rerū. qꝛ nealiqua futura eſſent niſi deus p̄ſciuiſſet. ⁊ que p̄ſciuit: impoſſibile eſt ea nō euenire. Et ad hoc ꝓbandum mgr̄ adducit multas autoritates: que patent ītextu. Poſtea obijcit in contrariū ſic. Si ſcīa dei eſſet cā rerum ſcitaꝝ: ſeq̄ret̉ deū eſſe cām maloꝝ. eo ꝙmala ſunt ab eo ſcita ⁊ p̄ſcita. ſed illud ꝯn̄s ē falſumergo ⁊ cōcluſio ex qua ſequit̉. Nec etiā res ſunt cauſa ſcīe dei. qꝛ ſic tꝑale ⁊ creatū eſſet cā eterni. qd̓ ſtare non pōt. Et rn̄det mgr̄ ꝙ res ſcite a deo nullatenus ſunt cā ſcīe vel p̄ſcīe dei: niſi forte cā ſine qͣ non.⁊ ſic etiā intelligende ſunt ſanctoꝝ autoritates: qͥboppoſitū dici videt̉. vicꝫ ꝙ res nō ſunt alit̓ cā preſcīe dei: niſi cā ſine qͣ nō .i. ſine qͥbus nō diceret̉ preſcīa Et ꝯſequent̓ notat talē diſtinctōꝫ de ſcīa dei ꝙſcīa dei vel cognitio dei pōt accipi ꝓ ſola ſimplici noticia. Et d̓r ſcīa ſimplicis noticie. ⁊ ſic accepta nulliꝰrei ꝓpͥe eſt cauſa: niſi forte cauſa ſine qͣ non. Nō em̄deus quēꝙͣ cogit peccare ꝑ hoc ꝙ p̄ſcit eū peccatuꝝUel pōt accipi ꝓ noticia ſimul ⁊ būplacito. ⁊ ſic accepta eſt cauſa rerū. Ex his patet ſolutio ad argumentum .ſ. de malo. Nam deꝰ non noſcit malum: niſi ſcientia ſimplicis noticie. Cū ergo ẜm hanc cognitionem nō ſit cauſa rerū: vt patꝫ ex p̄dicta diſtīctiōeergo non valet argumentū cum arguitur. Deus cognoſcit malum. ergo eſt tauſa mali. Ex predictis ſimul ſumptis ⁊ ſignanter ex diſtinctione predicta infero ſecundam ꝓpoſitionem que eſt. Ineffabil̓ deipreſcientia eſt cauſa ſine qua non omniū bonoruꝫ etmalorū. Et patet ex premiſſis. Tertia propoſitio ēhec. Cum ineffabili dei preſcientia ſtat indifferens vl̓libera futurorum effectuum contingentia. Hāc magiſter inueſtigans arguit ꝙ ſcientia dei ſit fallibilis.⁊ hoc ſic. Futurum contingens eſt preſcitum a deo.vel ergo poteſt aliter euenire ꝙͣ preſcitum eſt vl̓ nonSi non. ergo ſcientia dei rebus ſcitis neceſſitatē imponit. ⁊ per conſequens contingentiam tollit. Si etgo poteſt aliter euenire ꝙͣ p̄ſcitum eſt. ponatur in etſe qd̓ aliter eueniatꝭ. ⁊ ſequitur ſtatim ſcientiam deieſſe fallibilem ⁊ incertam. Iſtud magiſter ſoluit perſenſum compoſitū ⁊ diuiſum dicens. ꝙ ſi talis ꝓpeſitio. impoſſibile eſt nō euenire quod deus preſciuitcuenturum. ⁊ poſſibile eſt non euenire quod deus p̄ſciuit euenturū. ⁊ conſimiles intelligant̉ coniunctimin ſenſu compoſito: tunc ſunt falſe. Ideo ꝙ impoſſibile ſit p̄ſcientiam dei eſſe de aliqua re euenienti ſil̓cum contrario euentu. Si aūt tales ꝓpoſitiones intelligant̉ diuiſim vel inſenſu diuiſo: tunc vere ſunt ⁊poſſibiles. ꝓut conſiderant̉ ſine reſpectu ad dei preſcientiā. Et tm̄ in ſpēali.XXXIXUtrū ſcīa dei poſſit augeri vel minui vl̓ aliquo mō mutari. vtrūqꝫenī videt̉ poſſe ꝓbari.Reterea queꝰ ꝯi. xxxriſol et: vtruꝫ ſcientia dei poſſit ℟x.augeri vel minui. vtrunqꝫ enimvidet̉ poſſe ꝓbari. Ꝙ diuina ſcientia poſſitaugeri vel mutari hoc modo ꝓbatur. quiapoteſt deus ſcire quod nunqͣꝫ ſcit. Eſt eniꝫaliquis qui non eſt lecturus hodie. ⁊ tamēpoteſt eſſe vt legat hodie. poteſt em̄ hodielegere. Nihil autem poteſt fieri quod nonpoſſit a deo ſciri. Poteſt gͦ deus ſcire hūclecturū hodie. poteſt gͦ aliqͥd ſcire qd̓ nonſcit. ergo poteſt eius ſeīentia augeri vl̓ mutari. eademqꝫ videtur poſſe minui. Eſt em̄aliquis hodie lecturus quem deus ſcit lecturū. At poteſt eſſe vt nō legat. ergo pōtdeus non ſcire hunc lecturum. poteſt ergonon ſcire aliquid quod ſcit. ergo poteſt miRn̄ſio cū denui eius ſcientia vel mutari. Ad quodterminatiōe.dicimus. quia dei ſcientia omnino immutabil̓ eſt. nec augeri poteſt vel minui. Naꝫvt ait Auguſtinus in xv. lib̓. de trinitate.Scientia dei eſt ip̄a ſapientia. ⁊ ſapientia ēipſa eſſentia ſiue ſubſtantia dei. quia in illius nature ſimplicitate mirabili non ē alid̓ſapere ⁊ aliud eſſe. ſed quod eſt ſapere: hoceſt ⁊ eſſe. Ideoqꝫ nouit omnia verbum q̄nouit pater. ſed ei noſſe de patre eſt ſic̄ eſſe.Noſſe enim ⁊ eſſe ibi vnum eſt. Et ideo patri ſicut eſſe nō eſt a filio: ita nec noſſe. Proinde tanqͣꝫ ſeipſum dicens. Pater genuit̉verbum ſibi equale per omnia. Non enimſeipſum integre perfecteqꝫ dixiſſet: ſi aliqͥdminus aut amplius eſſet in eius verbo qꝫ īſeip̄o. Hoc eſt ergo omnino verbuꝫ quodpater. non tamen eſt pater. quia iſte filius:ille pater. Sciunt ergo inuicem pater et filius. ſed ille gignendo. iſte naſcendo. Etomnia que ſunt in eorum ſcientia. in eoruꝫſapientia. in eorum eſſentia vnuſquiſqꝫ eorum ſimul videt. non particulatim aūt ſingulatim velut alternante conſpectu hinc illinc ⁊ inde. huc ⁊ rurſum inde. vel inde inaliud atqꝫ aliud: vt aliqua videre non poſſit: niſi non videns alia: ſed omnia ſimul videt: quorū nullum eſt quod non ſemper videat ⁊ ſciat. Eius itaqꝫ ſcientia inamiſſibilis ⁊ inuariabilis eſt. Noſtra ꝟo ſcientia⁊ amiſſibilis ⁊ receptibilis eſt. qꝛ non hocē nobis eſſe quod ſcire. Propter hoc ſicut
Druckschrift
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten