Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſſe p̄ſcientia dei. vel potuit non eſſe p̄ſciꝰ.⁊ potuit deus non p̄ſcire aliqua .i. potuiteſſe ꝙ nulla futura ſubiecta eſſent eius ſciētie. ⁊ ita non poſſet dici p̄ſcius vel preſcirevel ſcientia eius preſcīa. nō tn̄ eo minus ipſe eſſet: vel eius ſcientia. Sed non poſſet dici p̄ſcius vel preſcire vl̓ preſcientia. ſi eiusſcientie futura nulla forent ſubiecta. Similiter de diſpoſitione ⁊ predeſtinatione velprouidentia. Hec enim vt dictum eſt ad tēporalia referuntur. ⁊ de temporalibus tm̄ſunt.Ꝙ ſcīa dei nō tantū eſt de tꝑalibusſed etiam de eternis.Scientia vero Velſapientia non tm̄ de temꝑalibus: ſed etiamde eternis eſt. Ideoqꝫ ⁊ ſi nulla fuiſſent futura. eſſet tamen in deo ſcientia eadem quemodo eſt. nec minor eſſet qͣꝫ modo. nec maior eſt qͣꝫ eſſet. Sciuit ergo deus ab eternoeternum. ⁊ omne quod futurum erat ⁊ ſciuit immutabiliter. Scit quoqꝫ non minusp̄terita ⁊ futura qͣꝫ p̄ſentia. ⁊ ſua eterna ſapientia ⁊ immutabili: ſcit ip̄e omnia q̄ ſciūtur. Omnis enim ratio ſuperne ⁊ eterne ſala mnpientie (vt ait Ambroſius) in eo eſt. quiaomnem ſapientiā ⁊ eſſentiam capit ſua immenſa ſapientia.Quare omnia dicant̉ eſſe in deoet quod factuꝫ eſt. habet vita eſſein eo.Auguſti.ſuꝑ Gen̄. Propterea omniadicunt̉ eſſe in deo ⁊ fuiſſe ab eterno. VndeAugꝰ. ſuꝑ Gen̄. Hec viſibilia inquit anteqͣꝫ fierent non erant. quomō ergo nota deoerant q̄ non erant: Et rurſus. Quomō eafaceret que ſibi nota non erant? non em̄ qͥcqͣꝫ fecit ignorans. Nota ergo fecit: non facta cognouit. Proinde an̄qꝫ fierent ⁊ erāt⁊ non erant. Erant in dei ſcientia. nō erantin ſua natura. Ip̄i autem deo nō audeo dicere alio modo innotuiſſe cum ea feciſſet:qͣꝫ illo quo ea nouerat vt faceret. Apd̓ quēnon eſt tranſmutatio: nec viciſſitudinis obumbratio. Ecce hic habes ꝙ hec viſibiliaanteqͣꝫ fierent in dei ſcientīa erant. Ex hocergo ſenſu omnia dicunt̉ eſſe in deo. ⁊ om̄equod factum eſt dicit̉ vita eſſe in ip̄o. nonideo ꝙ creatura ſit creator. vel qꝛ iſta tꝑa-ScientiaRſnencio.LLXVDeMō uidēnaTfpoſitionePred. janoelia eſſentialit̓ ſint in deo. ſed qꝛ in eius ſcīaVolictate.ſꝑ ſunt que vita eſt.VotenniaꝘ eadem rōe dicunt̉ omnia ei preſentia.Inde eſt etiāꝙ omnia dicunt̉ ei p̄ſentia eſſe. non ſōluꝫ ea queſunt. ſed etiam ea que p̄terierunt. ⁊ ea quefutura ſunt. ẜm illud. Qui vocat ea q̄ nonſunt tanqͣꝫ ea que ſunt. Quia vt ait Ambro Ambro.ſius in libro de trinitate. Ita cognoſcit eaq̄ non ſunt vt ea que ſunt. Et hac ratōe omnia dicunt̉ eſſe in eo vel apud eum ſiue ei jſentia. Un̄ Augꝰ. ſuꝑ illum locum pſal̓. Et Auguſti.pulchritudo agri mecum eſt. Iō inqͥt mecum eſt. qꝛ apud deuꝫ nihil p̄terit. nihil futurum eſt. Cum illo ſunt omīa futura. et einon detrahunt̉ iam p̄terita. Cum illo ſuntomīa cognitione quadam ineffabili ſapientie dei. Ecce hic aꝑit Augꝰ. ex qua intelligentia accipienda ſunt hmōi ꝟba. oīa ſūtdeo pn̄tia. in deo ſunt oīa vel cum deo. velapud deuꝫ. vel in eo vita. qꝛ ineffabil̓ oīmcognitio in eo eſt.Iſta eſt diſtinctio triceſimaquinMꝰ ꝙͣ git d. deo.ta huius pͥmi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ egit de deo ⁊D. cōdnōībꝰ . qͣ vpconditionibus eius que ip̄m concernunt in eſſendo.incipit agere de ip̄o ẜm conditiones que ip̄m reſpiSodo Tnciunt in operando. Et tria circa hoc facit. Nam privir agꝛ̓ d. pō ẜª cōmo oſtendit quō multipliciter accipiat̉ ſcientia dei.S.non§ I. p. vjpinūSecundo inquirit an ſcientia dei dependet a rebusiopci.idoſcitis. Tertio inquirit que ſint a deo ſcita ⁊ qualiterPrimum facit a pͥncipio vſqꝫ ibi. Hic ꝯſiderari oportet. Secundum vſqꝫ ibi. Propterea omnia dicūtur.Tertium ꝟo vſqꝫ ad finem diſtinctionis. Et hec eſtſentētia mgr̄i in generali. In ſpēali ſententia magiſtri ſtat in tribus ꝓpoſitionibus. quarū pͥma ē hec.Unica ⁊ inuariabilis eſt dei ſcientia. q̄ ꝓpter varios rerum ſtatus diuerſis nominat̉ vocabulis. Hancmgr̄ ꝓbans dicit ꝙ ſcientia dei que eſt vna de attributis eſſentialibus: ſpecialem requirit tractatum. ⁊non ſolum ſcientia: ſed etiam p̄ſcientia. diſpoſitio. p̄deſtinatio ⁊ ꝓuidentia. Preſcientia em̄ dicit̉ reſpectu omniū futurorū: ſiue bonorū ſiue malorū. Diſpoſitio ꝟo reſpectu fiendorū. Predeſtinatio eſt de hominibus ſaluandis. ⁊ de bonis qͥbus hic a malo liberant̉. ⁊ in futuro coronabūt̉. Prouidentia eſt de gubernandis. ⁊ ſimiliter diſpoſitio. ſed differunt. quiadiſpoſitio ad fieri ⁊ eſſe rei. ꝓuidentia auteꝫ ſpectatad bn̄ habentem ⁊ ad rei conſeruatiōꝫ. Interdū tn̄ꝓuidentia accipit̉ ꝓ p̄ſcientia. Scīa ꝟo ſiue ſapientia dicit̉ reſpectu omniū vniuerſaliter: ſiue p̄ſentiuꝫp̄teritorū. futurorū. bonorū ⁊ malorū. ⁊ non ſolū reſpectu temꝑalium. ſed etiam reſpectu eternoꝝ. Secūda ꝓpoſitio eſt hec. Ꝙ ſi nulla eſſent futura. tuncreſpectiue in deo ſcīa nō diceret̉. Hāc ꝓpoſitōꝫ mgr̄inueſtigās q̄rit. Utrū ſi nulla eēt vl̓ fuiſſent futuraan adhuc p̄ſcīa. diſpoſitio. p̄deſtinatio ī deo fuiſſentEt arguit̉ pͥmo ꝙ nō. Nā oīa iſta dicunt̉ ꝑ reſpectuꝫad futura. ergo ſi nulla eſſent vl̓ fuiſſēt futura: iſta īdeo locū non habuiſſent. In ꝯtrarium arguitur ſic.