Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.Unqꝫ ſupraDI. XXX 7diſſeruerimus ac plurā dixeriAmus de his cōit̓ que ẜm ſb̓amde deo dicunt̉. eorū tn̄ quedāſpecialem efflagitant tractatū. de qͥbus ammodo tractandū eſt. id eſt de ſcientia. p̄ſcientia. ꝓuidentia. diſpoſitiōe. p̄deſtinatōe. ſapīa deivoluntate potentia. Sciendū ergo eſt ſit vna. tn̄ꝓpt̓ varios ſapientia vel ſcientia dei: cum ſit vna etſtatꝰ reꝝ. pl̓a ſimplex. tamen ꝓpter varios rerum ſtatꝰfortitur voca diuerſos effectus. plura ac diuerſa ſortit̉De qͥbꝰ ſit. nomina. Dicit̉ em̄ non tm̄ ſcientia. ſꝫ etiſcīa vel ꝓui. am p̄ſcientia vel ꝓuidentia. diſpoſitio. predentiadeſtinatio ꝓuidentia. Et eſt p̄ſcientia ſiue ꝓuidentia non de futuris tantū: ſed deDe qͥbus diſomībus. de bonis .ſ. de mal̓. DiſpoſitiopoſitioDe qͥbꝰ p̄de. v̓o de faciendis. Predeſtinatio de omniſtinatiobus ſaluandis: de omnibus bonis. quibus hic liberant̉ in futuro coronabunE hoīes tur. Predeſtinauit em̄ deus ab eterno hodeſtinant̉bona..mines ad bona eligendo. p̄deſtinauit eisbona p̄parando. homines p̄deſtinauit:apl̓s oſtendit dicēs. Predeſtinauit quosp̄ſciuit fieri cōformes imaginis filij ſui. etalibi. Elegit nos an̄ mūdi ꝯſtitutiōꝫ: vt ēſemus ſancti immaculati. aūt bōa eisp̄ꝑauerit: ꝓpheta Eſaias oſtendit dicēsOculus non vidit deus abs te p̄paraſtidiligentibꝰ vel expectantibus te. Ergo abeterno p̄deſtinauit qͦſdā futuros bonos etDe qͥbus pbeatos .i. elegit vt eſſent boni beati. bona eis p̄deſtinauit .i. p̄parauit. Prouidenuidentia.tia aūt eſt gubernandorū. que vtiqꝫ eodē videt̉ accipi quo diſpoſitio. InterdūDe ſapīa vel tamen ꝓuidentia accipit̉ p̄ſcientia. Saſcīa. de qui pientia ꝟo vel ſcientia que de omnibꝰ eſtſcꝫ bonis mal̓. de p̄ſentibus p̄teritis etfuturis. non tm̄ de tꝑalibus: ſꝫ etiam deeternis. Non em̄ ita ſcit deus iſta tꝑalia:vt ſeip̄m neſciat. ſed ip̄e ſolus ſeip̄m perfecte nouit. cuius ſcīe comꝑatiōe oīs creature ſcīa imꝑfecta eſt.Utrū ſcīa vl̓ p̄ſcīa vel diſpoſitio.vl̓ ꝑdeſtinatio potuerit eſſe ī deo.ſi nulla fuiſſent futura.Hic cōſiderari oꝑtet: vtrū ſcīa vel p̄ſcīa vel diſpoſitio veldeſtinatio potuerit eſſe in deo ſi nulla fuiſſent futura: em̄ p̄ſcīa ſit futurorū diſpoſitio faciendorū. p̄deſtinatio ſaluādorum. ſi nulla eſſent futura. ſi nihil eſſꝫ facturus deus. vel aliqͦs ſaluaturus. non videt̉potuiſſe in deo eſſe p̄ſcientia vel diſpoſitiovel p̄deſtinatio. Potuit aūt deꝰ nulla p̄ſcire futura. potuit non creare aliqͥd vel nonſaluare aliquos. Potuit in deo eſſeſcientia vel diſpoſitio vel p̄deſtinatio. Ad Oppoſitōhoc aūt ita a quibuſdam opponit̉. Si inquiunt potuit p̄ſcientia dei non eſſe in deoab eterno. potuit non eſſe. Si ꝟo potuitnon eſſe cum p̄ſcientia dei ſit eius ſcīa. ſcientia ſit eius eſſentia. Potuit non eſſe abeterno: id quod eſt diuina eſſentia. Ita etde diſpoſitione p̄deſtinatione que eſt diuina eſſentia obijciunt. Addunt quoqꝫ eialia ita loquentes. Si potuit deus p̄ſcire aliqua: idem ſit deo p̄ſcire quod ſcir ſcire qd̓ eſſe. potuit ergo non eſſe. Item idem ſit deū p̄ſcium eſſe: deum eſſe. ſipotuit non eſſe p̄ſcius. potuit eſſe deus.Potuit aūt non eſſe p̄ſcius: ſi potuit nullap̄ſcire. At potuit nulla p̄ſcire. quia potuitnulla facere.Rn̄ſio p̄ſcīa et diſpoſitio et predeſtinatio quaſi relatiue dicūt̉ adfuturas res vel faciendas.Ad hoc iuxta modulū noſtre intelligētie ita dicimus. Preſcientia diſpoſitio vel p̄deſtinatio ad aliquid dici vidēt̉. Sicut em̄ creator ad creaturam relatiue dicit̉. ita p̄ſcīa vel preſciusad futura referri videt̉. diſpoſitio ad facienda. ac p̄deſtinatio ad ſaluanda. Verūtamen creator ita relatiue dicit̉: vt eſſentiamnon ſignificet. Preſcientia ꝟo vel preſciꝰ. in reſpectu futurorū dicit̉. eſſentiaꝫ deſignat. Ita etiam diſpoſitio p̄deſtinatioIdeoqꝫ cum dicit̉. Si nulla eſſent futura:non eſſet in deo p̄ſcientia. vel eſſet deusp̄ſcius. Quia varia eſt ibi cauſa dicendidiſtingui oportet rationem dicti. Cum ergo dicis. Si nulla eſſent futura: non eſſet īdeo p̄ſcientia. vel non eſſet preſcius. Si indicendo hanc cauſam attendis .ſ. quia nulla eſſent ſubiecta eius p̄ſcientie. vnde ipſapoſſit dici preſcientia vel ip̄e preſcius. qd̓vtrunqꝫ dicitur propter futura. verus eſtintellectus. Sin autem ea ratione id dicis non ſit in eo ſcīa qua preſcit futura. vl̓ipſe non ſit deus qui eſt futurorum preſcius: falſa eſt intelligentia. Similiter ille locutiones determinande ſunt. Potuit non