Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LI.re rationem. quod mee intelligentie attendens infirmitas turbatur. cupiens magisex dictis ſanctorū referre qͣꝫ afferre. Optimus em̄ lector eſt: inquit Hylariꝰ in. j. lib̓.Hylariꝰde tri. qui dictorū intelligentiam expectetex dictis potiꝰ qͣꝫ imponat. ⁊ retulerit magis qͣꝫ attulerit. neqꝫ cogat id videri dictiscontineri quod ante lectionem p̄ſumpſeritintelligendum. Cum ergo de rebꝰ dei ẜmoeſt. concedamus deo ſui cognitionē dictiſqꝫ eius pia veneratiōe famulemur. Inueſtiget ergo diligent̓ pius lectꝰr rationē dictorum: ſi forte dictorū aliquā valeat reperire cauſam qͣ nota ip̄a p̄miſſa queſtio aliqͣtenus explicari valeat. Ego aūt hanc queſtionem non abſoluens: ſed errorem excludens ꝓfiteor nō eſſe dictū patrem diligerefi iū vel filium patrem. ea dilectōe que abvtroqꝫ ꝓcedit. q̄ nō eſt aliquis eorū. ſꝫ tantum ſpūſſanctus tanqͣꝫ ea dilectōne pat̓ ſivel filius. Sed ſic ea pat̓ diⁱ igit filiū ⁊ filiꝰpatrem: vt etiā pr̄ ꝑ ſe ea q̄ ip̄e eſt dilectiōediligat. ſic ⁊ filius. nō aūt ſic vt pr̄ ꝑ ſe nondiligat ⁊ filius. ſed ꝑ eam tm̄. Quis hec inilla trinitate (inqͥt Augꝰ.) opinari vl̓ affirmare p̄ſumat. Eam tn̄ queſtionem lectorūdiligentie plenius dijudicandā atqꝫ abſoluendam relinquimus ad hoc minus ſufficientes.Hec eſt diſtinctio triceſima ſecunda huius pͥmi libri. In qua mgr̄ poſtꝙͣ aſſignatiōeꝫquorūdam appropriatorū determinauit. quaſdā dubitationes ex aſſignatione hmōi emergentes determinat. Et tria facit. Nam pͥmo determinat qualiterꝑſone comꝑant̉ ẜm ꝓprium ⁊ appropͥatum ſpūſctōSecundo quō circa appropͥatum filij. Tertio quōcirca vtrunqꝫ ſimul. Primum facit a pͥncipio diſtinctionis vſqꝫ ibi. Preterea diligent̓ eſt inue. Secundo ab inde vſqꝫ ibi. Preterea diligent̓ eſt notandū.Tertium ꝟo ab iude vſqꝫ ad finem diſtin. Et tm̄ deſnīa huius diſtinctionis in generali. In ſpēali ſentētia mgr̄i ſtat in tribus ꝓpoſitionibus quarū pͥma eſthec. Pr̄ ⁊ filius diligunt ſe mutuo .ſſ. ab ip̄is ꝓcedente. Hanc mgr̄ ꝓbans querit. An pr̄ ⁊ filiꝰ diligunt ſe .ſſ. ab ip̄is ꝓcedentē. Et arguit ꝙ non. Namdiligere ⁊ eſſe in diuīs ſunt idē. ſi ergo pr̄ ⁊ filiꝰ diligunt ſe .ſſ. ⁊cͣ vid̓r ip̄os hr̄e eſſe ꝑ ſpm̄ſanctū. qd̓ abſurdū eſt. Et mgr̄ rn̄det ꝙ pater ⁊ filius diligunt ſecapiendo diligere notionalit̓ .ſ. ꝓut ideꝫ eſt qd̓ cōisſpiratio. ⁊ ſic differt diligere ab eſſentia ẜm ratōꝫ. ⁊ꝑ ꝯn̄s factum argumentū ꝓ illa parte non ꝯcludit.Scd̓a ꝓpoſitio eſt hec. Nec pr̄ nec filius ſapit ſapentia genita uel naſcente. Hanc ꝓpoſitionem ingīꝓbans tres deterinīat q̨̄ſtiones. Prima eſt. Vtrumpr̄ dicit̉ ſapiens ſapīa quaꝫ genuit? Et arguit ꝙ ſiqꝛ pr̄ diligit amore qͥ ab ip̄o ꝓcedit. ideo vid̓r ꝙ etiāſapit ſapīa eadem quā genuit. Et rn̄det ꝙ iſta noneſt concedenda. pater ſapit ſapientia genita. ſeu pater ſapit ꝑ illam ſapientiam quam genuit. ne filius qͥeſt ſapientia genita videat̉ eſſe cauſa ſapientie in patre. ⁊ hoc confirmat autoritate. h. Auguſtini. Scd̓aqueſtio eſt. Utrum filius ſit ſapiens ſapla genita vl̓ingenita. Et rn̄det magiſter dicens. ꝙ filius debetdici ſapiens ſapīa ingenita. eo ꝙ ip̄e ſit ſapiēs ſapientia genita ſicut pater. Circa quod notandū ꝙ iſtedue ꝓpoſitiones .ſ. pater eſt ſapiens ſapientia ingenita. ⁊ filius eſt ſapiens ſapientia ingenita. ſunt ambe vere. ſed differūt ẜm ꝙ hi ablatiui in eis poſiti diuerſimode conſtrui poſſunt. Uno modo in habitudine pͥncipij formalis. ⁊ ẜm illum modum pater eſt ſapiens ſapientia ingenita. ⁊ huius ꝓpoſitionis ē ſenſus. quia ſapientia ingenita eſt ip̄e pater. ⁊ ſic ſeip̄oſapiens eſt formaliter. cum ſit ideꝫ ſibi eſſe ⁊ ſapere⁊ ẜm iſtum ſenſum intellectus eſt falſus. filius eſt ſapiens ſapīa ingenita. qꝛ deſignat filium formalit̓ eēſapienteꝫ patre. ⁊ per conſequēs patrē formalit̓ eēfilium ꝓpter idemptitatem ſapientie ⁊ eſſe in filio.Alio modo pōt ille ablatiuus conſtrui in habitudīpͥncipij effectiui. ⁊ ſic iſta eſt falſa. pater eſt ſapiēs ſapientia ingenita. qꝛ ſignificat patrem eſſe de ſapientia ingenita. ⁊ ſic eſſet a ſeip̄o. quod falſum eſt. Illaꝟo. filius eſt ſapiens ſapientia ingenita iſto mō ē vera. qꝛ ſenſus eſt ꝙ filius ſit de ſapientia ingenita. adillum intellectū concedit̉ a magiſtro in lr̄a. Tertia q̄ſtio. Utrū filius poſſit dici ſapiens ſapīa genita ſeuip̄o qd̓ idem eſt. Et rn̄det ꝙ aliqui concedunt iſtamꝓpoſitionem. filius eſt ſapiens ſapientia genita velſeip̄o. non tn̄ filius eſt ſapiens a ſeip̄o. quod intelligꝭdebet filius eſt ſapiens ſapientia genita vel a ſeipſoquod idem eſt. verum eſt formalit̓: ſed nō effectiue.Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Tantū vna ⁊ eadem eſt ſapientia patris ingenita ⁊ genita ẜm rem. ⁊ differūtſolum ẜm rationem. Hanc magiſter ꝓbans queritUtrū tm̄ vna ſit ſapientia patris ⁊ filij. Et arguit ꝙnon. qꝛ lia eſt ſapientia genita ⁊ ingenita. ⁊ ergonon eſt tm̄ vna. Et magiſter reſpondet argumētumnon valere. eo ꝙ ibi cōmittitur fallacia figure dictionis. quia qn̄ ſapientia ſumit̉ cum his terminis genita ⁊ ingenita trahit̉ ad ſtandum ꝓ ꝑſona. Sed qn̄ſimpliciter ſtat ſine additōe tunc ſupponit ꝓ eſſentia. Et ſubdit. ſicut in deitate eſt dilectio que eſt pat̓⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus .ſ. ip̄a diuina eſſentia. ⁊ tamēſpūſſanctus eſt dilectio que nec eſt pater nec filiꝰ. nōtn̄ ſunt due dilectiones in deo: ſed vna tm̄. Sic ī deoeſt vna ſapientia que eſt pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctusſcꝫ diuina eſſentia. ⁊ ſapientia genita quę nec eſt pr̄nec ſpūſſanctꝰ: ſed filius. nō tn̄ ſunt plures ſa piētie:ſed vna tm̄. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſapīa ingenita dicat̉ ſapientiapatris. eo ꝙ per eam formaliter ſapit. ſapiētia etiaꝫgenita dicit̉ ſapientia patris. non tn̄ ꝙ ea formalit̓ſapiat: ſed ꝙ eam genuit. non tn̄ ſequit̉ ꝙ ſint due ſapientie: ſed tm̄ vna que eſt diuina eſſentia. Secūdaqueſtio eſt. Cur pater non dicat̉ ſaꝑe ſapientia genita vel ab ip̄o ꝓcedente. ſicui dicit̉ diligere dilectiōeab ip̄o ꝓcedente. cum tamen idem eſt ibi ſaꝑe ⁊ eſſe⁊ ſimiliter idem diligere ⁊ eſſe. Ad quod rn̄det magiſter ꝙ diligere poteſt capi eſſentialiter. ⁊ tūc tamẜm rem ꝙͣ etiam ẜm moduꝫ ſignificandi abſolute diligere non eſt aliud ꝙͣ eſſe ⁊ ꝙͣ diuina eſſentia. et ſic.capiendo diligere. pater nullo mō poteſt ſe diligereſpūſancto ſeu amore ꝓcedente a ſe. Alio modo poteſt capi notionaliter proſpiratione paſſiua. ⁊ licetſic nō eſt aliud ꝙͣ eſſentia diuina ẜm rem. non tn̄ ẜmmodū ſignificādi eſt idem qd̓ eſſentia diuina ſeu eſſequia eſſentia ſeu eſſe dicit̉ abſolute. diligere aūt relatiue. Et ideo nō ſequitur pater ſpūſancto vel amore diligit. igit̉ ſpūſancto vel amore procedente eſt.Sicut non ſequit̉ pater paternitate eſt pater. ergopater paternitate eſt. Sic non ſequit̉ hō diligit hominē amore ab ip̄o procedentē. igitur homo amoreſt. Cum ergo ſapere in diuinis ſemper ſumat̉ eſſen-