Druckschrift 
Sententiarum libri IV : cum conclusionibus Henrici de Gorichen et problematibus S. Thomae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DI.ẜm ꝙ ſignificantur nomībus ꝓprijs. agit de eiſdeꝫẜm ꝙ ſignificāt̉ nomībus alienis. Et tria circa hocfacit. qꝛ primo agit de his ꝓut ſignificant̉ terminiseqͥualentibus ꝑſonalibus. Secūdo agit de eis ꝓutſignificant̉ terminis eſſentialibus. Primum facit apͥncipio diſtinctionis vſqꝫ ibi. Hic non eſt p̄tereūdū.Scd̓m vſqꝫ ibi. Et eſt hic aduertenda. Tertium abinde vſqꝫ ad finem diſtinctōnis. In ſpēali ꝟo ſentētia mgr̄i ſtat in tribus ꝓpoſitionibus quarū primaeſt hec. Omnia vocabula alicui ꝑſone ꝓpria ſignificant niſi vnam ꝓprietatem ex parte rei qua illa perſona ꝓprie diſtinguitur ab alijs ꝑſonis determinatiue. ⁊ ꝓbat̉ ſic. Eadem eſt ꝓprietas que ſignificat̉iſtis nomībus. pater. paternitas. generatio actiusreſpectu pr̄is. Et iſtis filius. filiatio. generatio paſſiua reſpectu filij. Et iſtis ſpūſſctī ſpiratio paſſiua ⁊ ꝓcedere ab vtriſqꝫ reſpectu ſpūſſctī. Sꝫ iſtis ꝓpͥetatibus ꝑſone ꝓprie diſtinguunt̉ ab inuicē det̓mīatiueigit̉ oīa vocabula alicui ꝑſone ꝓpͥa ⁊cͣ. Iſtā ſententiam mgr̄ ponēs q̄rit: an eadē ꝓprietas ſit q̄ importatur nomīe pr̄is. paternitatis. generatiōis actiuę.Et ſil̓r an eadem ſit q̄ importat̉ noīe filij ⁊ filiatiōisgeneratiōis paſſiue. Quā q̄ſtionem mgr̄ ponēs ſubhis ꝟbis querit. Utrū ſit idem eſſe pr̄eꝫ ⁊ genuiſſefiliū. Et vtrū idē ſit eſſe filiū ⁊ natum a pr̄e? Ad qd̓mgr̄ reſpondens dicit ꝙ licet eadem ꝓpetas ſignificetur iſtis nomībꝰ .ſ. eſſe pr̄em ⁊ genuiſſe filium. ſeupr̄ ⁊ paternitas. hoc tn̄ eſt ſub diuerſis rōibꝰ. Namnominibꝰ ꝑſonarū cuiuſmodi ſunt pater. filiꝰ ⁊ ſpirituſſanctus: ſignificat̉ non ꝓpͥetas tm̄: ſꝫ hypoſtaſisSed nomībus ꝓprietatū cuiuſmodi ſūt paternitas⁊ filiatior ſignificant̉ ip̄e ꝓpͥetates ẜm ſe vel actꝰ ipſarum ꝓprietatum. vt generare. naſci vel generari.Secunda ꝓpoſitio eſt hec. Hec nomīa genitus. verbum. imago non ſubſtantialit̓ ex parte rei ſeu ad ſeſed ad patrem dicunt̉ relatiue. Et ꝓbatur ſic. Illanoīa q̄ ꝓprie filio cōueniūt: ⁊ eius ꝑſonalē ꝓprietatem p̄ciſe expͥmūt: nō ſubſtantialit̓ ſed reſpectiue reſpectu pr̄is dici pn̄t. ſed iſta noīa ꝟbū imago genitſunt hmōi. ergo non ſubſtātialit̓ ex ꝑte rei ſeu ad ſedicunt̉: ſed relatiue ad patrem. Argumentuꝫ tenet⁊ maior. Sed minor ꝓbatur in textu autoritate. b.Augu. que dicere intendit ꝙ genitus dicit̉ genitoris genitus. ⁊ verbum dicentis ꝟbum. ⁊ imago imaginati imago. que oīa ſoli filio cōueniūt reſpectu patris. ergo minor vera. ⁊ ꝑ conſequēs ꝓpoſitio ꝓbāda. Tertia ꝓpoſitio eſt hec. Solū eſſentialia de pl̓ibus ſil̓ ⁊ de ſeip̄is affirmant̉. Et ptꝫ ꝑ hoc ꝙ bn̄ poteſt dici. Pater ⁊ filius ⁊ ſpūſſanctus ſunt deus. velpotētia diuīa. ſcīa ⁊ bonitas diuina ſunt deus. Sednō pōt dici. pr̄ ⁊ filius ſunt pater vel ſunt filius. Un̄ptꝫ ꝙ ſoluꝫ eſſentialia poſſunt ſil̓ ⁊ pluribus dici. vtdicit ꝓpoſttio ꝓbanda. etiam illa ſolū dicunt̉ de ſevt lumen de lumīe. deꝰ de deo. qd̓ nō pōt dici de nominibus relatiuis. non em̄ pōt dici pater de patre.aut filius de filio. Qd̓ ꝓbat autoritate. b. Aug. v.de tri. c. v. dicentis. Hoc ſolū de eis dici nō pōt. illd̓de illo. quod ſimul ambo nō ſunt .i. illo noīe nō poſſumus vti ad oſtendendū vnū de vno. qd̓ ſimul ambobus non cōuenit. ſicut ꝟbum de verbo. qd̓ non ſimul ambo ꝟbum. nec filiū de filio: qd̓ non ſil̓ amboEt ſubiungit magiſter: ꝙ ſicut illa eſſentialia nomīaliqn̄ intelligentiam diſtinctionū ꝑſonarū faciūt. ita⁊ interduꝫ totius verba ſimul. qd̓ ꝓbat autoritateAuguſtini li. de tri. c. iij. dicētis. In pr̄is nomīe ip̄epr̄ ꝓnunciat̉ ꝑ ſe. In dei aūt noīe ⁊ ip̄e ⁊ filiꝰ ⁊ ſpirituſſanctus. vt cū d̓r. Nemo btūs niſi ſolus deus.qꝛ trinitas eſt vnus deꝰ. Et hec eſt ſnīa mgr̄i in hacdiſtinctione in ſpeciali.XXVIIIꝘ non tantum tres predicte proprietates ſunt in perſonis. ſꝫ etiaꝫque alijs ſignificantur nominibꝰ.vt ingenitus.DI. XXReterea conſi vin.p derari oportet ꝙ non tm̄ tres p̄dicte ꝓprietates ſiue notionesin ꝑſonis ſunt. verūetiam alie que alijs notantur nominibus. Nam etiam hoc nomēingenitus relatiue dicit̉ de pr̄e tm̄. ⁊ aliamdeſignat notionem qͣꝫ pat̓ vel genitor. Nōeſt em̄ idem eſſe patrem ⁊ eſſe ingenituꝫ. ideſt non ea notiōe pater dicit̉ qua ingenitꝰ.Pater em̄ (vt p̄dictū eſt) dicit̉ ẜm ꝓprietatem generatiōis. Ingenitus aūt ẜm ꝓprietatem innaſcibilitatis. Differt gͦ pater a filio autoritate generatiōis. differt etiaꝫ proprietate innaſcibilitatis. id eſt qꝛ ingenitꝰUn̄ Augꝰ. diſtinguēs inter ꝓpͥetatē qͣ par Auguſti:dicit̉. ⁊ illam qͣ dicit̉ ingenitus in. v. li. deDe ingenitistrini. ſic ait. Non eſt hͦ dicere ingenituꝫ qd̓plana aſſigͣeſt patrem dicere. qꝛ ⁊ ſi filium nō genuiſſꝫ tio .ſ. qd̓ relanihil ꝓhiberet dicere eum ingenituꝫ. Et ſi tiue d̓r ⁊ aliaeſt notio quagignat qͥſqꝫ filium: non ex eo ip̄e eſt ingenid̓r ingenitustus. qꝛ geniti homines gignūt alios. Non alia qua pat̓ergo ideo dicit̉ pater: qꝛ ingenitus. Ideoqꝫ cum de deo patre vtrūqꝫ dicat̉. alia notio eſt qua intelligit̉ genitor. alia qua ingenitus. Genitor em̄ dicit̉ ad genitū. id eſt filium. Cum ꝟo ingenitus dicit̉ nō quid ſitſed qͥd non ſit oſtendit̉. hoc exemplis planum faciendum eſt. Ꝙ dicit̉ ingenitus: Exēplis vtit̉hoc oſtēdit̉ ꝙ non ſit filius. ſed genitus et ad hoc oſteningenitus cōmode dicunt̉. filius aūt latine dendūdicitur. Sed vt dicat̉ infilius. non admittit loquendi conſuetudo. nihil tamen intellectui demit̉: ſi dicat̉ nonfilius. quēadmodum etiā ſi dicat̉ nōgenitus. ꝓ eo qd̓ dicitur ingenitus nihil aliud dicit̉. Ideo noneſt in rebꝰ cōſiderandū qͥd vel ſinat vl̓ nonſinat dici vſus ẜmonis noſtri. ſed qͥs reruꝫip̄aꝝ intellectus eluceat. Non ergo iaꝫ Ꝙ tm̄ valet̉tantū dicamus ingenitū: ſed etiam nonge­ nō genitꝰ qͣnnitum. qd̓ tm̄ valet. Nūquid gͦ aliud dici. tū ingenitꝰ etantundē nōmus qͣꝫ nō filiū? Negatiua porro particl̓afilius.nō id efficit: vt qd̓ ſine illa relatiue d̓r: eadēꝓpoſita ſubſtantialit̓ dicat̉. ſed id tm̄ negatur quod ſine illa aiebat̉ ſicut in alijs predicamentis. cum dicimus homo eſt. ſubſtātiam deſignamus. Qui gͦ dicit non homoeſt. non aliud genus p̄dicamenti enūciatrſed tm̄ illud negat. Sicut gͦ ẜm ſubſtantiaꝫ