ut in. d. l. de quibꝰ. ¶ Quarto reqͥrit̉ ꝙ ꝯͣſuetudo ſitīducta ſciēte illo qͦ p̄t ius cōde̓. alle. glo. l. de quibus īfi. ff. de legibꝰ. ⁊ multi tenuerūc hāc opi. ſꝫ Io. i. di.ꝯſuetudo. ⁊. iiij. di. ī. §. leges. ⁊. viij. di. ī. c. fruſtra. tꝫꝙ ꝯſenſus pape ſeu ſcīa nō requirit̉ ad ꝯſuetudineꝫīducēdā al̓s raro ul̓ nunꝙͣ īduceret̉ ꝯſuetudo. ⁊ hecopi. uidet̉ cōior ⁊ tn̄ plꝫ pͥma ꝑ iſtū tex. qui ſoluꝫ reqͥrit ꝙ ſit rōabil̓ ⁊ p̄ſcripta. Itē ꝑ. c. i. de ꝯſti. li. vi. ubidr̄ ꝙ papa cēſet̉ ignorare ſtatuta ⁊ ꝯſuetudines locorū. Dicit tn̄ h̓ do. An. noͣbile uerbū ſi eēt ueꝝ ꝙ ubiꝯſuetudo īduceret̉ ꝯͣ ius ſciēte papa tūc ſufficit tp̄s. x.ānoꝝ qꝛ habet̉ ꝯſenſus illiꝰ qui pt̄ legē ꝯͣriā conderedictū ē noͣbile ſꝫ n̄ bn̄ iure ꝓbat̉. illud tn̄ fateor qn̄ papa ſciuiſſet ⁊ uſus fuiſſet illa ꝯſuetudine. ſed ubi ſolūpreſtat patiētiā nō ur̄ hoc dictū ꝓcede̓ qꝛ multa ꝑ patiētiā tollerāt̉. ut ī. c. iādudū d̓ p̄bē. Itē qꝛ iſta ē quaſiq̄dā p̄ſcriptio ꝯ legē ſuperioris. un̄ ſicut in p̄ſcriptiōeſcīa illiꝰ ꝯͣ quē p̄ſcribit̉ nō minuit tp̄s a iure ſtatutuꝫita nec ī cōſuetudine inducenda ꝯͣ legē principis. Poſuit hic etiā do. An. aliud dictū noͣbile ſi eſſet ueꝝ qd̓tn̄ fuit originalit̓ Io. monachi. ⁊ Arch. in. c. generalide elec. li. vi. ꝙ ubi ius requirit antiqua cōſuctudinēuel ubi obuiat oī iuri requirit̉ tp̄s de cuiꝰ initio nō ēmemoria. Sꝫ ꝯriū aꝑte facit tex. iunctis dictis doc. ind. l. de quibꝰ. ubi cōſuetudo dr̄ īueterata lꝫ ſit obtētaꝑ tp̄s. x. ānoꝝ. nā nō plꝰ īportat uerbū antiquata ꝙͣuerbū īueterata. ꝯͣriū facit iſte tex. ſolū enī requirit cōſuetudinē tūc p̄ſcriptā cū ē ꝯͣ ius. Itē qꝛ cū de iureciuili regl̓arit̉ ſufficiat tp̄s. x. ānoꝝ nō debemꝰ deuiare a diſpoſitōe legali niſi quatenꝰ reꝑit̉ ī iur̄ cautū. utī. c. i. de no. ope. nūc. Et h̓ duo dicta meliꝰ fuiſſet collocata. .sͣ. ī ſcd̓o requiſito. ¶ Quīto requirit̉ ẜm gl. ꝙſit tale ius qd̓ poſſit p̄ſcribi. nā laici nō pn̄t acquirereſpūalia ex p̄ſcriptione ſeu cōſuetudine. ꝓ h̓. c. cām d̓preſcrip. ⁊. c. meſſana. ⁊. c. ſacroſancta d̓ elec. Et noͣ.ꝙ ſicut ex preſcriptiōe laicus nō pt̄ acquirere ius ſpirituale. ita nec ex cōſuetudine. ⁊ dico ꝙ ēt nͥ ſufficerettp̄s de cuiꝰ initio nō ē memoria. ut notāt̉ uoluit Io.an. in. c. ij. de pre. li. vi. optīe facit. c. ꝙͣto. sͣ. e. poſſettn̄ attētari ꝙ in eis quibꝰ papa pōt facere laicos capaces ꝙ tūc poſſit īduci cōſuetudo nō dico p̄ſcriptio utlaici poſſint attētare ſpūalia ſi papa ſciuit ꝯſuetudinēīduci ⁊ nō ꝯͣdixit. ar. optimū ī. l. de quibꝰ p̄alle. niſi dicas ꝯſuetudinē tolli uel īpediri ꝓpt̉ irrōabilitatem ⁊fortiꝰ hoc ultimū ueriꝰ. nā rō ē quaſi cā formalis ipſiꝰꝯſuctudinis. forma autē dat eſſe rei. ut in. c. qꝛ ꝓpterde elec? ¶ Sexto requirit̉ ꝙ cōſuetudo ſit obtēta in ꝯͣdictorio iudicio. allegat glo. l. cū de cōſuetudine. ff. d̓legi. ⁊. c. abbate. de vb. ſig .i. ꝙ ꝑte ꝯͣdicēte uel ſcincꝭſaltē fuit iudicatū cōſuetudine eſſe. ⁊ lꝫ aliqui hoc tenuerūt tn̄ cōis opi. canoniſtaꝝ ⁊ legiſtarū eſt ī oppoſitū ut iſtud neceſſario nō requirat̉. ꝓbat̉ rōe cōſuetudo inducit̉ ex moribꝰ ⁊ uſibꝰ hominū. ut ī. d. l. de qͦbus. ⁊ ī. d. c. cōſuetudo. ⁊ inſti. de iure naͣli. ī. §. ex n̄ſcripto. ergo n̄ requirit̉ neceſſario actꝰ iudiciariꝰ. Itēſi dictū gl. eſſet ueꝝ nunꝙͣ poſſet ita introduci cōſuetudo qꝛ oportet ꝙ habeat initiū ⁊ ſic nunꝙͣ poſſet iudicari pro cōſuetudine exquo nunꝙͣ obtenta in iudicio. fatētur tn̄ doc. utriuſqꝫ iuris ꝙ ex actu iudiciariointroducitur conſuetudo. puta qꝛ iudex iudicauit cōtra legem populo ſciente non contradicente. undeactus iudicialis ſufficit ad probandum conſuetudinēnon ut actus iudiciarius ſed quia per illum actum detegitur conſenſus populi ⁊ ſic procedunt allegata inglo. ¶ Septimo requiritur ſecundum glo. ꝙ homines ſint uſi conſuetudine uarijs uicibꝰ animo introducendi conſuetudinem. Hic cadit alius articulusquot uices ſeu actus requiruntur ad inducendam cōſuetudinem. multe ſunt opiniones in hoc canoniſtarum ⁊ legiſtarum. ſed communis opi. eſt ꝙ requiruntur tot actus ⁊ ita notorij ut ueriſimiliter trāſiuerintin noticiā populi. nā ut ſepe dixi nō actꝰ ſꝫ tacitus cōſenſus populi inducit cōſuetudinē. un̄ ubicūqꝫ ex coniecturis habet̉ tacitꝰ cōſenſus populi tūc nō curat̉ demagna frequētia actuū. Dubitat̉ tn̄ nūquid unicꝰ actꝰnotoriꝰ ītroducat cōſuetudinē. Quidā dixerunt ꝙ ſicBar. ꝯͣ in. d. l. de quibꝰ. qꝛ ꝯſuctudo introducit̉ ex frequētia moris ſed ceſſat frequētia ubi ē unicꝰ actꝰ. Itēeſt ꝯͣ ſubſtātiā ⁊ ſignificatōeꝫ uocabuli. nā ꝯſuetudo ēquaſi cōis aſſuefactio. Itē ex unico actu quātūcūquenotorio nō pōt elici ꝯſenſus populi. qꝛ forte ꝑ erroreuel cā uitādi ſcādali ppl̓s pͥma uice nō ꝯͣdicit ⁊ h̓ mihiplacet. Diſtingue tn̄ ꝙ aut ille unicus actꝰ hꝫ cāmᶻ ſucceſſiuā ⁊ ſufficit ſi habuit cōtinuatōem ꝑ tp̄s infra qd̓inducit̉ cōſuctudo. tex. alle. ſimilem in. c. cū de bn̄ficiode p̄bē. li. vj. nā ſi bn̄ficiū ſeculare ꝯfert̉ r̄gulari ⁊ poſſidet̉ per regularē tꝑe habili ad cōſuetudinē inducendā efficit̉ illud bn̄ficiuꝫ regulare lꝫ unica collatio interuenerit. ⁊ ita ecōtra ſi regulare ꝯfert̉ ſeculari ⁊ illa collatio hꝫ actū ſucceſſiuū .ſ. poſſeſſionē cōtinuatā ꝑ regulare. Et idē dic ſi edificaret̉ pons ī publico ⁊ haberet cāꝫ ꝑmanētē. ¶ Octauo requirit̉ ẜꝫ glo. ꝙ maiorpars populi utat̉ illa ꝯſuetudine. qꝛ ſicut minor parspopuli nō pōt facere legē ita nec inducere ꝯſuetudinēintelligo glo. de maiori parte populi habēte cōſenſuꝫhabile ad introducēdā legē ſeu ꝯſuetudinē. nā mulieres infantes furioſi nō ꝯputāt̉ ī numero. qꝛ iſti n̄ pn̄tlegē cōdere. ut ī. l. j. ff. de legi. ¶ Itē intelligo gl. d̓ cōſuetudine q̄ diſtinguit totū ppl̓m ſed ſi tractaremꝰ decōſuetudine introducēda ī aliquo collegio ſufficit maior pars iſtiꝰ collegij. Hoc tn̄ ego limitarē. nā maiorpars nō ſufficit ad introducēdā legē. qꝛ oportet ſaltēꝙ ſint due partes uniuerſitatis. ut ī. l. nulli. ⁊. l. plane. ff. quod cuiuſqꝫ uniuerſi. ſꝫ maior pars iſtaꝝ duarum partium nō ſufficit ad diſponendum. ut in. l. qd̓maior. ff. ad muni. ⁊ in. c. j. de his que fiunt a ma.parte ca. Et iō dicerem ꝙ ſaltem due partes illiꝰ uniuerſitatis ſeu collegij debent eſſe ſcientes ꝙ illa cōſuetudo introducit̉. ⁊ per hoc eſt expedita prima parsglo. ¶ Sed quero circa iſtam parteꝫ de qōne quotidiana nūquid unicus actus interucuiens cōtra ꝯſuetudine īterrūpat ipſam cōſuctudinē. Cōclude ꝙ autꝯſuetudo n̄ erat adhuc cōpleta ⁊ ꝑfecta interrūpit̉ cōſuetudo ita ꝙ nō eſt opus de nouo īcipere. qꝛ ꝑ hocnō apparet de tacito cōſēſu populi ꝙ uelit induce̓ cōſuetudinē cū fecerit actū ꝯͣriū. ar. in. l. ubi repugnātiaff. de re. iur̄. ⁊. c. ſollicitudinē d̓ appel. ī. fi. Sꝫ ſi cōſuetudo erat cōpleta ⁊ ꝑfecta tūc unicꝰ actꝰ in ꝯͣriū n̄ tollit cōſuetudinē ſed oportet ꝙ tollat̉ eo tꝑe ⁊ mō qͥbusfuit inducta qꝛ iam lex ē ⁊ iō dꝫ tolli taꝙͣ lex. credo tn̄indifferēter ſufficere tp̄s. x. annoꝝ ⁊ ſic ītellige glo. inl. tꝑalis in. §. j. ff. de re. iurꝭ. Et Io. an̄. h̓ circa ſcd̓aꝫparte glo. inſtat in reddēda rōe diuerſitatꝭ int̓ p̄ſcriptionē ⁊ ꝯſuetudinē. ⁊ ē noͣbilis qō ⁊ magni effectꝰ ⁊ gl.in hac qōe nihil ꝑfecte dicit. Sꝫ tu poſt doc. dic ꝙ pͥncipalis ⁊ fūdamētalis dr̄ia ē qꝛ ex p̄ſcriptōe acquiriturius p̄uato ſiue illud ius trahat̉ ex publico ſiue ex p̄uato. cōſuetudine uero non acquiritur ius alicui priuato ſed ī publico uncūqꝫ cauſet̉ etiā ſi ius trahat̉ ex pͥuato. ut in. l. uēditor. §. ſi ꝯſtat. ff. cōia p̄di. ubi pꝫ ꝙpōt ītroduci ꝯſuetudo ꝙ qͦſqꝫ poſſit dato p̄cio fodēlapides ex fūdo alicuius. vn̄ ius iſtud trahit̉ a puato⁊ acquirit̉ publico ⁊ ī cōi. un̄ ſi acquireret̉ certꝭ ꝑſonisnō eſſet ꝯſuetudo ſed p̄ſcriptio. nā ꝯſuetudo eſt lex q̄dꝫ eſſe cōis. ut. iiij. di. erit āt lex. ſi ergo acqͥrit̉ pͥuatoergo nō eſt cōis. ⁊ iō noͣbiliter dicit Io. an. h̓ ꝙ. c. cūdilectus. sͣ. eo. īproprie ponit̉ in hoc titulo. qꝛ loquit̉potius de p̄ſcriptione ꝙͣ d̓ cōſuetudine vt ibi dixi qꝛius ibi ſubtrahebat̉ certo. collegio. ⁊ nō bn̄ hoc dictūqꝛ nō dr̄ cōſuetudo ubi ius acqͥrit̉ certo collegio qꝛ collegiū tꝫ uices unius. eſt .n. quoddā corpꝰ fictū ⁊ repreſentatū. ut in. l. mortuo. ff. de fideiuſſ. ⁊ in. l. ꝓpone