LIBERPoſtea rurſus aſcendere: quouſqꝫ ſub tellurem in cæli medio fit. Deinde regredi quoad in ortum lena ſit procedens: ac ſignum diſtat ab Orizōte. Conſiſtere uero uſqꝫ quo ſignum ſupra terram eleuotur: & rurſus aſcendere. Hanc diurnam quidem eſſe circuitionē aſſerit. Menſtruā uero quoniam maximi circa cōiunctiones reflexus efficiuntur. Deinde uſqꝫ ad dimidiā minuuntur. Iteꝝ augent̉ vad rotundam lunæ formam. Diminuuntur uſqꝫ ad dimidiā decreſcentē. Poſtmodū uſqꝫ ad conuctiones incrementa fiunt. Tempore autem & uelocitate creſcentias abundare. Annuos uero a Certanis perdidiciſſe refert. Hi quidem aiunt: ut circa tropicū æſtiuū maxime creſcant: & receſſus &xceſſus. Ipſe aūt a Tropico uſqꝫ ad æquinoctialē: diminui exiſtimat. At creſcere uſqꝫ ad hyemalem te-picum. Deinde ad uernum æquinoctiū decreſcere. Porro creſcere ad tropicum æſtiuum. Itaqꝫ cumcircuitiones iſtæ die noctuqꝫ fiant: in utriuſqꝫ ſimul tēpore mare bis accedat: atqꝫ bis diſcedat: & diurni tēporis atqꝫ nocturni ordo ſeruetur. Quonammodo putei repletiones: pro maris incrementimultotiens euenire putant? Non aūt ſæpe aquarum defectiones: uel multotiēs quidē: nō autē pari-bus uicibus: uel etiam paribus uicibus? Gaditanos uero ad hæc obſeruanda minime idoneos extirſe: quæ quotidiana fiāt. Cæteꝝ quæ cotidiana fiant: obſeruaſſe ex iis: quæ ſemel quotannis eueniper circuitiones annuas. Quibus eū tamē fidē adhibere liquet. Ex quibus dīminutiōes & acceſſiones fieri ſupplicatur: e tropico in alterū tropicum: & īde reuerſiones denuo. Atqui nec illud credible fit: quod cum ad obſeruandū accurati ſint: euenientia nō uiderint: nō euenientibus autē crediderint. Itaqꝫ Seleucū quendā a rubro mari profectū ait: quandā in his æqualitatē in æqualitatēqꝫ ſecrdum ſignorum differentias referre. Cū enim in æquinoctialibus ſignis Luna conſiſtat: æqualia fierquæ accidant. In tropicis aūt inæqualitatem & multitudine: & celeritate prorſus exiſtere. Ex reliuero ad ſingula: ſecundum appropinquationes proportionem effici. Ipſe aūt ſe dicit: cum rotūda circa tropicum æſtiuū Luna: in Herculis templo Gadibus uerſaret̉ dies cōplures: annuas dr̄ias intelgere nequiuiſſe. Circa menſis illius aūt cōiunctionē: magnā in Ilipa ānotaſſe ꝑmutationē. præter ſiperioris tēporis fluminis Betis refuſionis. In quibus nec ad medietatē ripas irrigabat. Per id uero tipus: adeo ſuꝑfuſas inundaſſe aquas: ut eodem in loco milites aquarentur. Ilipa uero a mari ſtad. dcoabeſt. Finitimoſqꝫ pelago cāpos ad ſtad. xxx. altitudinē: ex inundatione demerſos. Ita ut inſulæ dep̄henderentur: & fundamentoꝝ Herculei templi ſublimitas & ipſius aggeris qui ante portum Gadbus procumbit. Qui ab eo menſura quæſitus ut aſſerit: decē ēt cubitis cooperiri uix poſſit. Quodſiquis factas aliquo in tēpore acceſſiones duplicatas adiecerit: ſic magnitudinē inundationis in carpis manifeſtiſſime exhiberet. Hoc cōmuniter accidere tradit̉ per uniuerſam circūiacētem. Oceansplagā. At nouū quiddā de Ibero amne. eiqꝫ peculiare iſte cōmemorat. Siquidē eū inquit nōnullis ii-Iberi au-locis abſqꝫ hymbribus: abſqꝫ niuibus inundationibus late ſpargi: ubi ab Aquilone uenti frequēteingruant. Cuius rei cauſam eſſe aſſerit lacū per quē elabitur. Cum illo enim lacus aqua: impellenti-bus uentis extruditur. De arbore quoqꝫ Gadibus exiſtente ſcriptis ꝓdidit: quæ ramos humū uſqꝫ īGadiumcuruatos habeat: frondes ſæpiſſime macronis ſpeciem geſtantes: quaꝝ ad cubitum longitudo eſtarborLatitudo uero digitoꝝ quattuor. Circa nouā Carthaginē arborē eſſe: quæ de ſpina cortice emittaex quo telæ pulcherrimæ cōficiant̉. Huic ꝗdē Gaditanæ nos in ægypto: in ipſa ramoꝝ curuatura ſimilē perſpeximus. Cæteꝝ fronde diſſimilē ac infructuoſiſſimā. Hanc aūt fructū ferre dicit. in CapArborumpadocia quoqꝫ e ſpinis collecta texuntur. Arbor aūt nulla ſpinas affert: e quibus cortex extet. VerutelæArboꝝ lac humi ſerpēs herba. Gaditanæ uero arbori & illud innatum eſſe traditur: quod uno fracto ramo l.effluit. Quod ſi radicē abſcideris minii humor exudat. De gadibus hactenus. Caſſiterides autem in-Arborumſulæ dece numero ſunt: inter ſe ꝓpinquæ: ad Aquilonē iacentes: in pelagus expoſitæ ab Artabrorminiumportu. Eaꝝ una deſerta eſt. Reliquas habitāt hoīes colore fuſco: talares induentes tunicas. GCaſſiteripectoribus geſtantes: cū baculis deambulāt. Tragicaꝝ perꝗͣſimiles furiaꝝ. Victus illis ut plureex armētis nomadice. i. titu paſtorali. Stagni ac plūbi metalla: ideſt occultas ſub terra uenas habetquibus ſimul & pellibus tegulas permutat: & ſales cū negociatoribus. Nec minus ærea uaſa. Hac n̄gociandi uiā ſoli antea Phœnices e Gadibus miſſi aggrediebant̉. Cū interim curſū iſtū cūctos mōtales ipſi celarent. At enim Romani ut emptoria illa noſcitarēt: quendā cōſectati ſunt naucleꝝ: qͥper inuidiā ſponte limoſos in locos illiſa naui: eandē in cladē ſectatores inducēs: ab naufragio euaſit incolumis. Quo ex facto amiſſi oneris preciū publice reſtitutū accepit. Romani tamē facientecrebro periculū: curſum illū nauigatione frequēti ꝑdidicere. Poſtea uero ꝗͣ. P. Craſſus aduerſus ettranſmittēs metalla: paruæ altitudinis effoſſa cognouit: & mortales ipſos pacis ſtudio: maritimis eno deditos actionibus: hanc optātibus induſtriā aperuit: licet amplius hoc ipſum mare ſit: ꝗ quod-ter Britāniā interiacet inſulā. De Hiſpania quidē: & de adiacentibus inſulis hactenus.Ibri quarti hæc ſunt capitula.Quæ ad Galliam: & Hiſpaniam pertinent.Quantum intra ſe Italiæ alpes continent.In his & Britannia: & nonnullæ in Oceano inſulæ: quot earum habitari uidentur.De Barbarorum plagaQuæ gentee ulteriora Iſtri habitant.
v5ſ1Oceanus aperepibicæ tēihtiriſeqgncet. li