o fracto ramo lare ab Artabror

QVARTVSxxxvijEinceps Trāſalpina Gallia exiſtit. Cuius forma prius adumbratione quadā deſcri Calliæ ꝑtepta eſt: pariter & magnitudo. Nūc ſingula dicēda ſunt. Quidā eā tris in partes di­ Aquitaniuiſere. Aquitanos: Balgas: Celtaſqꝫ: noīatim appellātes. Aquitanos nō modo līguaſed etiā corporibus permutatos. Hiſpanis magis ꝗͣ Gallis ſimiles. Reliquos ueroGallica ſane facie. Verū eadē non uſquequaqꝫ lingua oēs: Sed pleroſqꝫ paululū uariata. Rerū publicarū moderatiōes: & uiuendi formulæ pauliſper īmutatæ. Aqu-tanos & Celtas eos appellabāt: quos Pyrene monti adiacentes: Cemmenus mon-diſterminat. Montes ſiꝗdē Pyrenæi hanc Galliæ partē ab occaſu terminare dicunt̉ mare: utroqꝫ exlatere pertingētes: & internū & externū. Ab ortu Rhenus: ꝗ æquali a Pyrenæis mōtibus ſpatio: ad li Celtæneā diſtat. Ab Aquilone & Meridie ſic iacet: ut ab Septētrionalibus promontoriis Pyrenes inchoās CēmenusOceanus ambiat: uſqꝫ ad Rheni eruptiones. E regione autē Maſſilieſe: ac Narbonenſe pelagus. Sub­ Pyrenæiinde alpes: ab ora incipiētes Liguſtica: uſqꝫ ad rheni fontes. Cemmenus uero mons in Pyrenen: me­ Rhenusdios per campos recta perducit̉: & in medio deſinit prope Lugdunū: ad ſtad millia duo ꝓlixus. Aꝗtanos igitur nuncupabāt: qui ad ſeptentrionalē Pyrenes partem: & Cemmeniā habitāt: uſqꝫ ad ocea­ Alpesnum & intra Garumnā fluuiū. At Celtas qui ad alterā pertinēt plagā: ad Maſſiliæ: ac Narbonis ma­ Cēmenusre: qui rupes alpiū: aliqͣ ex parte attingūt. Belgas uero noīabāt reliquos oceano cōfines: uſqꝫ ad oſtia LugdunūRheni: & nōnullos rheni: & Alpium uicinos incolas. Sic nanqꝫ & diuus Cæſar in cōmētariis ſcriptū Aquitanireliꝗt. At enim Cæſar auguſtus quadrifariā partiens: Celtes quidem Narbonēſis prouinciæ definit. GarumnaAquitanos uero: quos & ille ſane extollens: inſuꝑ decē adieci gentes: ex iis quæ inter Garumnā: & CeltæLigirin fluuiū colunt Reliquā dupliciter partiuit: unā quidē Lugduno applicās: uſqꝫ ad ſuperiorem Belgarheni plagā. Alterā uero Belgis. Quæcūqꝫ igit̉ ſecundū naturæ partes diſtincta ſunt: orbis deſcripto Ligirisri dicēda ſunt: & quæ ſecundū gentiū habitatiōes: quicꝗd mētione dignū eſt. Quæcūqꝫ uero princpes reipublicæ tēporibus obſequētes: uariis modis inſtituūt: ſummatim cōmemoraſſe ſatis eſt. Dili-gentia uero cæteris cōcedenda. Hæc igit̉ plaga: omni ex parte fluuiis ſpargit̉. Cū alij ex alpibus: Aliiex Cemmeno: & Pyrenæ deferant̉. Nōnulli etiā in Oceanū: Aliqui in noſtrū pelagus erumpāt. Locauero per quæ diffluūt: ut plurimū cāpeſtria ſunt: tumuliſqꝫ prædita: fluētiſqꝫ nauigabilibus cōmodaSic autē naturæ bonitate: inuicē ſeſe amnes habēt: ut ab utroqꝫ in utrūqꝫ mare facile ſarcinæ depor-tent̉: puſillo terræſtris itineris ſpatio: cū plurimū per amnes: aut aduerſos ſubuehantur: aut ſecūdosdeuehant̉: Eā ad rem nōnihil excellit Rhodanus. Nā multis ex locis aquæ in illū confluūt: ueluti di Rhodanusctū eſt. Iſqꝫ noſtro adiungit̉ mari: quod externo melius eſt: feliciſſimos quoqꝫ per agros huius regionis diffluens. Narbonēſis enim ora: eoſdē quos & Italia fructus producit. Quod ſi proficiſcaris ad ar Narbonenctos: montēqꝫ Cēmenū: oliueta ficiqꝫ deficiunt. Alia uero procreant̉. Vterius uero progrediēs: nō fa ſis oracile uitē: uuas ad maturitatē cōficere ꝑſpicies. Alia uniuerſa frumēta: miliū: glandē: ubertim gignit:& oīs generis pecora. Nulla ipſius pars inculta iacet: excepto dūtaxat ſi ꝗd paludes: ac ſiluæ coli ꝓhibeant. Atqui lōge magis hoīum frequētia: ꝗͣ cura incolit: aut diligētia. Et enī mulieres quidē fœcū-ditate: & educandi ſtudio optime. Viri autē belloꝝ magis: ꝗͣ agricolēdi ſtudioſi. Hac aūt ætate terrarū cultionē: depoſitis armis cogūt̉ amplecti. Iſta ꝗdē de tota exteriore Gallia: cōmunia dicimus. De Maſſiliēſesquadrifaria uero ſic facta diuiſione: ſingulas repetētes ꝑtes: in figuræ modū diſſeramus: & de Narbo Sallyinēſi primo. Huius forma diſtātibus quodāmodo inter ſe ad Pyrenē lineis: ab occaſu deſcribit̉. Ab ſeVarus flu-ptētrione autē ad Cēmenū. Ex reliꝗs aūt: aliā ſane ad Auſtrū mare conficit: quod inter Pyrenē. Maſ uiusſiliāqꝫ iacet. Ab oriente uero partim Alpes & interuallū: quod inter alpes per rectā intercipit̉: & radi Pompeiices Cēmeni: ad Rhodanū uſqꝫ ꝑtinētes. A quibus ad prædictā Alpiū rectā: directus efficit̉ angulus. trophæaAd Auſtrale autē latus: ad dictā figurā deinceps maritima iacet: quā tenent Maſſiliēſes: & Sallyi uſqꝫ Narboin Ligures. Italiā uerſus: & flumē Varū. Hinc facile eſt ut antea diximus: primus Narbonenſis ore fi­ Nemauſūnis & Italiæ. Aeſtiuo quidē tēpore: ſane pexiguus: Hyeme uero ad ſtad uſqꝫ. vii. latius expādit̉. Hinc Sextiæigit̉ littus uſqꝫ ad Pyreneæ Veneris templū extēdit̉. Hic eſt & huius ꝓuintiæ: & Hiſpanienſis term.aquænus. Quidā uero hunc tractū: in quo Pompeii Trophœa ſunt: Hiſpaniæ & Galliæ cōfinia declarāt. Aphrodi-Hoc ex loco uſqꝫ Narbonē. lxiii. miliaria ſunt. At hinc Nemauſum. lxxxviii. E Nemauſoqꝫ ꝑ Vger­ ſiumnū: atqꝫ Taraſconē: ad calidas aqͣs: quas Sextias noīant: prope Maſſiliā: ſunt milia. iii. &. I. Hinc ueroVocontiiad Antipolin: & Varū flumen mil. lxxiii. Vt ſimul mil. fiant. cc. lxxvii. Quidā ſane ab Aphrodiſio: id Cottiūeſt uenerio: uſqꝫ ad Varū ſtad eſſe milia. ii. &. dc. ſcripſerūt. Aliꝗ uero. cc. adiecerūt. Haud enī de īter­ Gernumuaſſis cōcordant. Per uiā autē alterā ꝑ Vocōtios: & Cottiū: uſqꝫ Gernū: & Taraſconē: cōmunis eſt traTaraſcoutus ab Nemauſo. Hinc ad Vocontioꝝ fines: ad initiū cōſcendēdaꝝ alpiū: ꝑ Druentiā: & Cabbalio Druentiane: miliaria. lxiii. Rurſus hīc ad alteros Vocontiorū fines: ad Cottiū mil. c. uno minus. Ad uicū Epe­ Cabbaliobrodunū. Inde totidē ꝑ Brigantū uicū: & ex Cingomago: & trāſitione alpiū: ad Ocelū: ubi terra Cot Epebrodud fine habet: & ab Cingomago iam Italia noīat̉. Hinc autē ad Ocelū mil. ſunt. xxvii. Phocenſiū uero numcedificiū eſt Maſſilia: petroſo in loco ſita. Cui quidē portus ſubiacet. Saxum uidelicet in Theatri for Brigantesmna: ad Auſtrū ſpectās. Vrbs uniuerſa pulcherrimis circumcincta mœnibus: magnitudine eximia. InOcelūcuius arcæ Epheſium: & Apollini Delphici templū cōditum eſt. Hoc quidē nomini lonico omni cō Cingoma-mune eſt. Epheſium autē Epheſiæ Dianæ ædes ſacra eſt: Nam cum Phocenſes a natali ſolo diſcede-ret: ſermonem excidiſſe traditur nauigationis principi atqꝫ duci: ut ab Diana Epheſia curſus initiū Maſſill-