LIBERtorium: a Gadibus minus duobus millibus ſtad diſtans. Nōnulli ad Anæ oſtium ab ſacro promōtario milliaria. lx. ꝑhibent. hīc ad Betis oſtiū centū. Deinde ad Gades. lxx. Turdetaniā igit̉ ſupra littusTurdeta-quod intra flumen Anā eſt iacere cōtingit. Eam autem Betis fluuius diuidit: quam amnis Anac aſeptentrionē & occaſum terminat. Ad ortum autē nōnulli calpetanoꝝ & Oretani. Ad meridiem iCalpetamro ex Baſtetanis qui intra Calpē & Gades littus anguſtum incolunt. Deinceps mare uſqꝫ ad AnāoOretaniAſtetani quos agro Turdetanorū adiacere dixi. Et qui extra Anam habitant: & finitimorum cōpluBaſtetanires. Huius regionis ſpatium in longitudinem & latitudinē duo ſtad millia non excedit. Oppidoringens eſt numerus. Nam ducenta eſſe prædicant. Fama quidē celeberrima ſunt: quæ ſuper ampe-ædificata ſunt: aut æſtuariis mariqꝫ proxima propter rerū cōmoditatē. Corduba Marcelli ædificitCordubaeo magnitudinis creuit ut nominis celebritate & potentia polleat. Itidem & Gaditana ciuitas AltiGaditanara quidem nauigationis gratia & cōciliata cum Romanis ſocietate. Altera uero agri uirtute & maciuitasgnitudine opitulāte magna ex parte Bete Flumine. Eam ſane initio habitauere & Romanorum/īdigenaꝝ uiri delecti Nam prima hæc iſtos ad locos a Romano populo eſt dimiſſa Colonia: Poſ& Gaditana. Iſpalis quidē inſignis: & hæc Romana Colonia. Hoc autem tempore manet emporiCæterum honore & deductis nuper in Coloniā Cæſarianis militibus ciuitas Betis excellit: tamerBetis ciui-non admodū ſplendide habitata. Poſt has Italica & Ilipa ſuper Beti. Longius uero eſt Aſtina & Cꝫmo & Obulco. Sunt & in quibus Pompei liberi debellati ſunt Munda & Atetua & Vrſo & Iucoſtalica& Iulia & Egua. Hæ autem oēs non longe diſtant a Corduba. Quodā autem modo eius regiōis priIlipamaria urbs eſt Munda ideſt Metropolis. Diſtatqꝫ a Carteia Munda ſtad ſex millibus &. cccc. OuAſtinauictus Cneus cōfugit. Inde naui dilapſus cum ad incumbentē pelago rupem exceſſiſſet obtrūcaCarmoeſt. Eius autē frater Sextus a Corduba ſalutem fuga comparās: Tracto paululum temporis īter Hiſ-Obulcopanos bello: demū Siciliā ad rebellandū ſollicitauit. Poſtea in Aſiam e Sicilia effugiēs captus ab An-Mundatonianis ductoribus militi occiſus eſt. In Celtis Coniſtorſis urbs eſt nobiliſſima. Super æſtuaria ueAte tuaro Maſta eſt: in quam cōuentus eſt Tungaditanorū. Quæ potiſſimū ſuꝑ inſulæ nauale ſtad nō pluVrſoribus. c. imminet. Beti quidē plurimi aſſiſtūt Incolæ: quia a mari ſtad̓ ferme mille ac. cc. uſqꝫ CordiTuccisbam: paꝝ etiam ultra flumine nauigatur aduerſo. Vicina ripis arua: & in ipſo flumine paruæ inſul-Iuliadiligentiſſime colunt̉. Accedit ſpectandi amœnitas: tum uillarū tū arborū ordine conſitarū & agroEguarū exquiſitiore cura laboratoꝝ. Igitur uſqꝫ Iſpalin nauigiis grauioribus: ꝑ ſtad̓ nō multo minus qͣ-Carteiaaduerſo nauigatur amne. Ad ſuperiora uero oppida uſqꝫ Ilipam minoribus: uſqꝫ Cordubā autē flu-Scxtus. pō-uiatilibus ſcaphis iter hoc eſt quidē tempore compactis antiquioribus uero ſæculis cauatis arboriConiſtorſiſ litribus: ideſt monoxylis. Supra claſtonē uero nō eſt nauigatu facilis. Quidāqꝫ dorſorum inſtar di-ſtant a flumine montes magis minus ue admoti in Boreā: metallis referti. In locis ſiquidē ad IlipanMaſtaTungadita ſpectantibus maxima uis eſt argēti. Nec nō ad Siſaponē. ſic enim & hac & antiqua uocat̉ ætate (æterū ad Cotinas (ita enim appellant) æs una gignit̉ & aurū ſubuectis per amnē leuorſum hi moniBetis fluui occurrunt. Dextrorſum autē planities immēſa & excelſa iacet: fructuoſa: magniſqꝫ cōſita arboribu& ad paſcua late patens. Aduerſa hæc nauigatio neqꝫ talibus ſcaphis: neqꝫ ad tātū tractū ripas habetSuꝑiore autē in plaga montes extant auri & argenti habētes indaginē: quā metalleā nuncupant. E-Iſipaad Tagū pertinet. Loca igit̉ metallica & aſꝑa & tenuia eſſe oportet: qualia Carpitaniæ cōtigua ſunt.Si ſapo& Celtiberis amplius. Talis eſt & Beturia campos habēs ad Ariam accedētes ſiccitatis immenſæ. AtCotinæenim ipſa Turdetania mirifica rerū copia læta eſt. Cūqꝫ omniū ferax ſit: tum etiā plurimā eorum coTurdetāiapiam præ ſe fert. Duplicat̉ autem ea fructuū feracitas exportatione. Suꝑuacanea enim frugū uber-tas nauigantiū multitudine facile uenundat̉. Id autē & flumina & aquarū (ut dixi) efficit infuſio fluminibus perꝗͣſimilis: & ex mari pariter redundās: quæ nō modo paruis: ſed etiā magnis nauibus eodem modo ad mediterraneas urbes ſurſum nauigādi facultatē ſuppeditāt. Per multū ſpatiū enim/pra littus inter ſacrū promontoriū & colūnas Herculeas uniuerſa planicies eſt. Multis hic in locismari ad partes mediterraneas ſuꝑiores ualles ſunt foſſis mediocribus & fluuiatilibus alueis copardæ: & cōplura ad ſtadia extenſæ. Has maris aſcēſus & æſtuātes aquæ: nō deterius: īmo uero comrdius ꝗͣ flumina nauigabiles præſtāt. Cūqꝫ nihil obſtet pelaguſqꝫ ſecundos curſus ꝑ æſtū in fluminmodū exhibeat ꝑ fluuiū labi uidearis. hoc in loco maiora ꝗͣ in reliquis incrementa ſunt. Na cumingenti pelago unda anguſtū agitet̉ in meatū: quē in Hiſpaniā Mauritania cōficit reꝑcuſſione acc-pit. Et ad cedētes terræ partes facile defert̉. Ex huiuſmodi autē uallibus plæræqꝫ ꝑ inundatioes ethauriūt̉. Quaſdā uero nō penitus aqua deſtituit: aliquæ ītra ſe inſulas accipiūt. Huius itaqꝫ genet.effuſiones ſunt inter ſacrū promontoriū: Herculeaſqꝫ colūnas uehemētius ꝗͣ cæteris in locis eacioſcentes. Talis aūt excreſcētia ad nauigantiū uſus excellentē habet commoditatē. Plures nāqꝫ ſe& maiores facit excurſiones: ut ad ſtad̓. viii. aduerſa augeat̉ nauigatio. Adeo ut quodāmodo tota leram & ꝗdē nauigabilē facile præbeat & ad exportāda & ad importāda inuicē onera. At uero moſtum quippiā in hoc habet. Fluuiatiles nanqꝫ nauigationes ingruente uehemētius undarum exceſu: & aduerſus fluuiorum curſum fortius reflante. Non paruum nautis diſcrimen important: idetidem ſiue deferantur: ſiue referantur. In his uero acceſſibus ſiue receſſibus etiam detrimenta ſupari enim ratione concitantur: celeriterqꝫ mouentur. Crebro nanqꝫ nauigia in ſicca tellure deitibta ſunt. Pecora nanqꝫ quæ ante ꝗͣ effundantur aquæ in proximas fluuiis inſulas traiecerint: nte